Ka saptawng thiam loh thu

Han inphawrh mualpho a ni em lo vang a, HSLC leh HSSLC kha tha taka pass chu sawi loh, 3rd division-ah ka inhlang kai tawk tawk kha a ni a. Marksheet hluite han en let chang phei chuan mark hmuh chhiatna ber pawh English subject a ni chho zat zat mai bawk a! Saptawngah na na na chuan chhuan tur ka ngah lo khawp mai. 'Sikul chhe chhuak' intih em chu ka ngam chuang lo, ka zirna sikula chhuak mi thiam tak tak an awm tho avangin.

Zirna lamah chuan, keimah rau rauva saptawnga hma ka sawnna ber chu MA kan zir lai kha niin ka hria. Miss Ruth-i hian min zirtir thin a, kan hriatthiam awl tak turin a hrilhfiah a, loh theih lohvin English-in presentation kan ti thin bawk a. Thiam tak tak awm nual mah se, dan naranin kan harsat tlâng a, kan class kan inhre chiangin kan inngam tlâng bawk a; thiam lote pawhin zak miah lovin kan hmang miah miah ngam a, kha kha a lo tha ngang mai.

Chhiar lamah te lunglen hnêm tawk hrethiamin, tawng lamah pawh a bo lo tawkin hre thiam mah ila,  inchhuan a la har hle a ni ang, mi English-a tawng hleithei lo ka hmuh hian ka nuihzat thei tlat lo. College kal lai vel khan monthly magazine-a chhuah turin English story te, English news te chu dictionary nena tangkawpin kan let ve thei mai a, Mizo to English lehlin erawh a lo namailo hle thung! Ka la uang lo zel a ni ber.

Kum 2019-2020 chhung khan 'Last Shelter Survival' tih games hi ka khel nasa a. Mizo khel an awm mang lo. Chutah chuan hnam dangte nen thiam loh ang angin nitin English-in kan chat a, tuman min nuih ngai lo. Khami chhung khan min nuihtu tumah ka tawng lo. Kum khat tal tap nitina chat nana hman chuan hmasawnna min pe nasa hle. Ka ngaihtuahnaah a lo awm a, keini Mizote anga English thiam lo leh hmang dik lo innuihzat nasa hi a hnam angin an awm ang em aw, tih hi.

Kan pianpui tawng pawh ni lo, hnam dang tawng kan hman suala kan innuihzat hian hmasawnna aiin inkiltawihna a thlen zawk niin a lang a, hei hi chu sim thei ila a duhawm takzet a ni. Kan tawng hman sual ber hi ngaimawh si lo, hnam dang tawng hman suala nuihza tlat kan ni fur a nia. Kei ngei pawh hi ka bâng lo maithei. Tawng hi hnam anga min phuartu, hnam min nihtirtu ber a ni a, ngaih pawimawh hmasak berah neih ila a tha awm e. Saptawng thiam pawimawhzia a takin kan hre ta zel a, kei erawh chuan, kan tawng, Mizo tawng hi a hmasa berah dah ila ka la ti fan. Kan thiam ber chu Mizo tawng ni se ka la ti hram duh a ni.

Vaipain pai deuhvin Mizo tawng a hmang a, i nuih em? Nuih chànah i chang lo vang a, an vaipui Mizo tawng thiam zawkte pawhin an nuih ka ring lo. Keini chu kan ni ve tlat lo alawm. Eng tawng pawh hi, nal taka tawng zat zat thei tur chuan hman tam (tawng tam/practice) a ngai a, a ziakah te, a chhiarah te harsatna nei miah lo pawh ni ila, tawng nana kan hman ngai loh chuan tih hleih theih a ni chuang lo. Tuna Mizo zinga saptawng hmang nal tak takte hi zirna lamah te, rualpawlna lamah te, hnathawhna lamah te an hman than vang a ni. Paite tawng hi ka hrethiam vek a, ka chhiar thei bawk a, mahse, tawng nana ka hman than loh avangin tawng ka harsat hle a ni.

Sap pasala nei sawi duh lovin, vai pasala nei kan sawisel sup sup a, tih te kan sawi chawk a. Chu mai a ni nang, vai tawng thiam lo nuihzat duh miah lo, saptawng thiam lo nuihzat leh tlat hi kan ni a. Sap hi kan lo ngainain kan lo van hmangaih tak em! Chanchintha rawn pu luttu an nih vang ringawt chu a ni lo deuh maithei. Zalen taka kan pi pute an lal laiin, saphovin min tibuai a. Kan ram an rawn nêk a, tharum hmangin min hnehchhuh a. Khatah khan kan ram an awp a ni satliah lo, kan hnam tih dan phung leh nun dan phung te (culture & tradition) kha min awp behsak a. Anmahni style ngatin Pathian min biaktir a, sakhuana lam chu thu hranah dah ta ila, an ram zauhna hmanruaa min hman rualin an tawng zauhna hmanruaah min hmang tel a. Kan ram an chhuahsan tawh hnuah pawh min la awp dawn chauh emaw tih mai tur a ni a, min awp beh dan chu thûk tak a ni. Tun thleng hian kan la tal chhuak hleithei lo chu a ni e.

Tun hnaiah kan issue-in a zir bawk a, national media lama inlante'n loh theih lohvin  saptawng an hman a ngai a. Thiam nal taka an hman theih chu duhthusam ni tho mah se, thiam lo chung chung pawha an fight kha kei chuan ropui ka ti. Hmasawn turin theihtawp erawh i chhuah zel ang u.

Cheng nuai 12 man leh nuai 14 man

Kerela state-a khaw pakhat Mundakkayam-a nupa tuak khat Latha leh a pasal Vishwanathan te chuan cheng nuai 12 lek sengin in nalh leh changkang tak an sa a; chu chu square fit 928-a zau a ni. Chu in chuan mut pindan pathum a nei a, choka leh inkawmna (sitting room) a nei thlap bawk.

A lem hi han en ila, a chhe lovin a changkang hle tih a hriat. An hmanraw hman pawh a tha thawkhat hle a ni.

Chutih laiin India hmarchhak kila Kristian tam em emna hmun Mizoram-a khaw pakhat Theiriat-a Hminlokawn-ah chuan waiting shed cheng nuai 14-in an siam a; he waiting shed hi kum 2014-2015 chhunga Soil & Water Conservation kaltlanga Lunglei High Power Committee (HPC) sum hmanga an sak a ni.

Credit: Vanglaini

Ka țhianpa duhtak Mamuana

Kan naupan lai hun leh nun ințawm zawng zawng kha ka ngaihtuah lêt a, Synod-in Pro-Pastor atana an la thar che leh an nemnghet ta mai che hi ka van lawmin ka van lungchhe em! Naupan têt tê ațanga ka țhian ngainat em em i ni a, Aizawl-a lehkha zira i awm hnua i lo haw chânga ka hlim țhinzia kha tunah a vawi khat nan ka sawi chhuak a. I nun leh khawsak danin ka nun a kaihhruai nasatzia pawh a vawi khat nan tunah ka hrilh che a ni. 'Mamuana' tih hming ka thinlunga a rik dan hian midang zawng aiin danglamna thûk tak a nei tih a vawi khat nan ka hriattir che a, nangmah avanga in in hi ka in pakhat anga ka ngaih tâk thu pawh tunah ka sawi chhuak ve chiah a nih hi.

A vawi khat nan he thawnthu hlui hi a chhiartu apiangte hriat turin ka han sawi chhuak ang e aw. Pawl 11 zir zawm tura kum 2007-a Aizawl ka chhukthlak țum kha i la hre ngeiin ka ring. Hma lam hun engmah ruahman lawkna pawh nei thei hauh lovin, in unau rualin Aizawl-ah ka rawn chhukthla ve thawr a nih kha. Khatih lai khan kawng tluanin, Aizawl ka thlen hunah tu inah nge ka luh ang tih ka ngaihtuah nasa asin! Belh tur nei ta lo chu, in in luahah ka rawn lut ve tawp a, in unauvin fel leh tlin takin min mikhual tawp a, ka awm zel dan tura min buaipui nasatzia te kha aw... Kum 8 lai a ni leh ta! Khami avang khan tun thlengin lawmthu ka la hrilh lo che a, a vawi khat nan lawmthu ka hrilh a che! Kha thil avang khan, khatih lai khan lungchhiat nachang ka hre lo va, nang leh i chhungte bula lawmthu sawi nachang lah ka hre nahek lo. I sawi nawn tawh lo teh ang, he thawnthu lungchhiatthlak zet hi chu. Khua a rei a, hun a kal zel ang a, i chunga ka lawmna a zual deuh deuh dawn a nih hi, ka lungchhiatna pawh. A chhan chu khatih laia ka thianpa Mamuana kha, tunah Pro-Pastor i ni tawh si a.

Kan chanchin a chhia a țha kan inhrilh țhin a, ngaihzawng kan neih dan te, kan neih loh dan te thlengin. Ka țhiante zinga ka chanchin hre thûk ber i nih tih a vawi khat nan ka hrilh che a ni. I college kalna Govt. Aizawl College-ah ngei ka rawn kal a, i chhuah hnuah Aizawl Theological College-ah min zirsan ta a. Tun hma angin inkawmna hun leh inhmuhna hun kan nei thei ta meuh lo. Mahse, kum tawpah krismas hmang turin kan haw a, kan inkawm thei chauh țhin. Zai thiam tak i ni a, ATC Male Voice-ah i tel a; TV-ah in music video an lo chhuah țhin. Chuta i hmel a lo lan veleh ka bula mite hnenah chhuang takin, "Khi khi ka țhianpa a nih khi," ka lo ti țhin che asin! Ka țhianpa Mamuana hi ka la chhuang sual ngai lo.

Kum 2012 November thlaah nangmah nen ngei Vanbawng Students' Union, kum 10 chuang lo muhil tawh chu kan kaitho va, kan college kalna țhin Govt. Aizawl College-ah ngei a nih kha. President-ah ka awm a, nang Vice President-ah. Chu chu tun thleng pawh hian kan nihna a la ni reng. Mahse, kan inthlau em em si. Zirna avangin Aizawlah kan awm a, kan khuaa kan haw changin kan inthlauhna a lang leh țhin. Hmana hmaichhana Pathian thu min hrilh țhin khan, pulpit tlang ațangin Pathian thu min hrilh tawh a, kei chu tlar hnung lamah. Chutih lai chuan ka rilruin chhuang takin, "Khi khi ka țhianpa Mamuana a nih khi," ka lo ti țhin.

ATC-ah țha takin Pathian thu i zir chhuak tih ka hria a, ka lo lawm khawp a, kei chang ni lo kan khaw mi zawng zawng pawh. Chutah kan khua PES-ah Principal-ah i awm zui a, khatih lai khan ka ngaih a țha takzet. Pro-Pastor i dil tih ka hria a, keimahah i tling ngei dawna hriatna a awm nghal a. Ka lawm rualin ka huphurh a, tun hma anga kan inkawm thei tawh lo tur mawlh hi. Tichuan, hmanni maiah WhatsApp lamah i tlin thu ka lo hria a, ka lo lawm khawp asin. Chutih laia tu hnenah mah ka sawi chhuah loh ka rilru chu, "V. Lalmuanpuia hi ka țhianpa a nih hi," tih a ni. Pro-Pastor i ni ta mai hi i nu leh i unaute ka lawmpui a, anni pawhin ka țhianpa Mamuana Pro-Pastor a ni ta hi min lawmpui ve ngei ka ring. I chanchin chhuang taka ka sawi zel thei tur hi ka lawm a ni. Ka lawmpui a che. Ka va han lawm tak em! Ka lawmpui takzet che.

Krismas leh kumthar inkarah sunhlu kan lo țhin kha a ni a; rilru inpawh taka kan inkawm theihna hun awmchhun a ni țhin. Hun hi a va kal chak ngai em! Kumina kan khuaa masi i hmang a nih chuan, hei bak chu masi leh kumthar hmanhona hun kan nei tawh âwm si lo va, a tawp nan — kum danga kan tih țhin angin zingkarah in hrang hrangah lut lawr zut ila. Tlai lam ruaițheh zawhah Kudam Veng lamah leng pheiin, haw pahin mi inah chibai i sem leh ang hmiang! Masi leh kumthar inkarah 'khi lamah' sunhlu lo dun leh ila — Aizawl-a hawnthlaka duhsak zawngte sem leh atan! Zanah 'saw lamah' ar kang tawh tak tak bawk ila tiraw? Hei bak hi chu ka sawm leh tawh dawn si lo che a, lo 'yes' ve ve mai ta che aw. Hrilh tur che ka ngah leh tawh a nia.

Titi Tawinawi Tê Tê

* Nupui neih hmaa mi be țha peih hlawm mang si lo hian nupui neih veleh min rawn biak CK tum an rawn lang nghal țak țak ang tih ka hlau.

* 2012 kuma 'khawvel a tawp dawn' tih an sawi lar vak țum khan hmeichhe naupang tê pakhat hian, "December ni 21-ah khawvel a tawp dawn an tia, tawp tak tak dawn se 2013 Calendar an siam miah lo vang," zuk ti reuh va!

* Ka țhianpa pakhat han lerh dan em em hi! Chhas pali a kawp a - pakhat chu Sangtei a nia, pakhat chu Sangpuii; pakhat chu Matei a nia, pakhat chu Maliani!

* 'Bahsam lênga nui hiau' hi a hmelțhat hmel ngawt mai. 'Hiau' ti lovin 'sau' te han hmang ta zawk se, 'bahsam lêngin a nui sau' tih a ni ang a, a ha a bal tihna emaw a ni âwm si a. A nih loh pawhin 'bahsam lênga nui țhú' hi a nui mawi vak lo tawp ang.

* Thil tihkhawmna hmun khawi laiah pawh kal ila, zu in lote hi hlamchhiah bik kan ni ziah. Zu in mite chu in tur pêk a ni țhin a, a in lote erawh chu a inte in laia lo awm mai mai tura theihnghilh kan ni țhin!

* Êng hi a êng leh lutuk a, ka en ngam lo; thim hi a thim leh lutuk a, ka hmu thei bawk si lo!

* Facebook group pakhata ka post-ah thlarau ka titipui e ka tia, ka comment chauh zuk lang teh tuarh a!

* Engtikah emaw eng emaw ka la nih ve hunah chuan, tu emaw chuan min la eng emaw ve ngei ang.

* John Cena hi kumin krismas hmang turin a lo haw ang em aw...

Computer hmaah darkar 30

Mizo Students’ Union (MSU) General Conference chu October ni 6-8, 2015 khian Darlawn-ah neih a ni dawn ta a, a vawi 14-na tur a ni. Hemi pual hian, chawpchilh takin souvenir buatsaih ni se an ti a, editor atan min ruat nghal a. Thuziak turin mi 20 sawmna lehkha kan pe a, kar hnih bak hun kan inpe thei lo. Chung zingah mi 5-in an rawn ziak hman țawk a, keimahni thuziakte leh thuziak dang la khawmin, a bua chhuah theih turin September ni 24, 2015 (Ningani) zan dar 10 ațangin ka khawih țan ta a.

Ka laptop a chian loh lai a nih avangin MSU Office-ah ka khawih a, țhianpa John-a’n min țawiawm a. Ani hian ka khawih chhung zawngin min țawiawm a, ei leh inte a tum bawk a, ka lawm hle. Zan khatna chu awlsam takin kan tlaivar ve mai. A tukah office bula Chhura Choka-ah tukțhuan kan ei a, nilengin ka khawih chhunzawm leh nghal char char a. Chawlh hahdam hun a awm lo. Conference-a tlangzarh tur a ni si a, inrinni-a press-a dahluh hman ngei ngei a ngai. A va tough em!

Nileng zankhuain ka bei leh ngat ngat a, zanah kan president-in min rawn tlawh a, a message tur a ziak chawp bawk a. Editorial board member țhianpa Muansanga’n in lamah typing lam min lo pui bawk a, zing lam dar 3 velah pawh, ‘ka hawng thei lo, rawn thawn țha rawh’ kan la inti zak zak mai a. Vawiin (inrinni) chawhma dar 11 vel khan ka zo fel thei ta a. Chhunah press-ah ka kalpui nghal a ni. A hahthlak cher cher ngei mai. Pawl lian souvenir tur ni si, ni khat leh zan hniha zawh nghal vek mai chu a inthlahrunawm zawk a, chutianga ti ngai leh ti thei hi an awm leh thei hian ka ring lo! Mahse, a sawhkhawk chu na tak a ni.

Meizial țan kaina tur tawk vel hian beng a ling a tút a, duhtawka hmarcha vaia tah hrep ang maiin a vel nen lam a sa hut hut mai. Thla riat pai raipuarin duhtawka a țhut hrep hnu ang maiin zãng (hnungzang) leh nghawng vel a kham țhúm a, beng chu a bul velah ‘kiu mit kiu mit chi hiah hiah’ rawn ti chhen an awm emaw tih mai tur hian a ri chiah chiah mai a ni. Bengchheng a tam lutuk a, mahse, a reh vawng vawng lawi a!

Lu um chhung chu tuboha chhut keuh keuh ang a ni a, a na veng veng a, a na ut ut bawk! Thluak a inlet but but a, khawhmuh bakah ngaihtuahna thlengin a vir muai muaiin a hriat. Pawnah chuan mihur duh hmu ang maiin kan chhîng suar suar reng a, mit hian a thil en hi a hmu lo reng reng! Ngaihtuahna a kal ding em em ringawt mai a ni. Mit vun a rit a, 50% vel bakin kan meng peih lo. Tlai ni tla tur pawhin min chhun sút thei nia!

Pum mawlh hi, pumpui mawlh hi! A thîp thak vawng vawng a, engtik lai mai pawhin luak a chhuak nghulh mai. Ei châkawm a awm lo va, mut thlawp hi a châkawm ber. Men chhung na na na chu tiin tui ka in hnem lui thung a, ka hriselna a tipan hlein ka hria. A chhuah lohna tur turah thisen a chhuah phah tlat. Inentir nghal a ngai!

Chutiang chu a ni. Nimahsela, hna azawngah chuan ka nuam tih ber a ni a, ka lungawi em em tho mai  Hetiang hna hi a bu-a a chhuah tawh hnuah pawh, a soft copy kan chhiar hne hlei hlui tih a awm ve lo; kan en a, kan thlek a, kan let tawn sek a, a hmuhnawm em em reng a ni. Chu chu kan lawmman a ni mai, lawmman dang beisei tur kan nei ve lo.

Uar taka sawi chuan darkar 32 chu computer hmaah ka țhu a, chaw ei chhung leh thil dang eng emaw neuh neuh tih chhung chauh lo chu, zan hnih leh ni khat leh a chanve chu computer hmaah ka țhu chawt mai a ni. Ka buaipui chhung hian ka inbual lo, a balh pawh ka bal hle ta ve ang! Ka zawh ni, inrinni hi inbual ni a lo ni hlauh va, a vanneihthlak zawk!

A tira ka beisei rûk deuh, ka beisei phak chiah si loh, ISBN chu kan souvenir chuan a nei thei dawn ta a, ka lawm takzet. Thuziak rawn thawhtute zingah academician an tam a, an tan pawh a hlut hle ka ring. Thawkrimte Pathian-in mal a sawmna a ni tih ka pawm hmiah. A paper-ah pawh a țha ber chi, zãng haih, ung deuh khek khuk ang chi a hman theih maithei a, sawi chian theih a la ni lo. A hman theih a nih ngat chuan duhthusam famkimna a ni ringawt mai. Mahni insawi chan chang deuh mah ila, ka chau em a, ka chhia leh țha hriatna a la function fulfill tak tak hmain ka han ziak sawk sawk mai a nih hi.

Pindan Khawhar thlirlawkna

PINDAN KHAWHAR

Genre : Short Stories

Author : T.S. Khupchong (K.C. Lalthansanga)

Phek         : 250

A man : Rs. 150

Preview-tu : Lalrammawia Ngente

T.S. Khupchong lehkhabu 5-na ‘Pindan Khawhar’ hi thawnthu tawi ngaihnawm tak tak dah khawmna a ni a. A lehkhabu ziahte chu — Hmangaihna Tuboh (2009), Nun Tihlimtu-I (2012), Chhum Dum Kara Chhemdam Thli (2013), Nun Tihlimtu-II (2014) leh Pindan Khawhar (2014) te niin heng bakah hian a thiante nena thawh khawma lehkhabu buatsaih ‘Mi Anglo Sulhnu’ (2011) tihchhuah a ni bawk.

He lehkhabuah hian thawnthu tawi chi hrang — Ka Nu Tawngtaina, Thirdeng Fanu, Pu Thanghumate Chhungkua, Khaw Mawi Kawng, August Ânchhia, H.No. A1/8, Bangla’ Banger, The Adventures of Pu Lianlura leh Tawnmang Thawnthu a awm.

Thawnthu puitling hi chu kan nei nual tawh a, kan tlakchham tak thawnthu tawi (short story) bu a lo chhuak hi lawmawm ka ti hle. Novel hi zau takin, zalen takin, duh lam lam hawiin a ziah mai theih a, ngaihtuah leh duh dan engkim a khung tel vek theih laiin Thawnthu Tawi (Short Story)-ah chuan a leng ve lo. Khat ámin, a thawnthua thil pawimawh kha a penhlelh pumpelha ziah a ngai a. Chuvang chuan thawnthu tawi hi ziah awlai lo tak a ni.

He lehkhabuah hian hringnun kawng hrang hranga ngaihnawm taka thlir a ni. Thawnthu ngaihnawmna leh hlutna chu ‘a ngaihnawm tur a ni’ tih hi a ni. TS-a hian a lehkhabuah hian thawnthu ngaihnawm tak tak, novel ang pawhin ziak ta se chhiar tlak tak tak tur a dah nual a. Thawnthu thiam taka sawiin thutak leh phuahchawp inphan chiatin a thawnthute hi a duang a, a zavai hian thawnthu a tling kher chhap e.

A lehkhabu kawm hnung lamah hetiang hian a ziak a: ‘Ka pindan khawharah thil nung pathum a awm a: Ka taksa, ka sana leh ka bati chu. Heng thil nung pathumte hi engtikah emaw chuan an zain a lo tawp ang a, chu pindan chu luahtu awm lo, tuma tlawh pawh loh pindan a lo ni tawh ang. He lehkhabu tal hi chu mite thinlunga nunna nei ni sela, thil nung pathumte chuan he pindan khawhar hi thlamuang takin an kalsan thei ni mai tur!’ tiin.

Ka Nu Tawngtaina hi tragic story a ni. A ziaktu hian an chhungkaw chunga thil thleng rapthlak tak a rawn sawi (narrate) chhawng nge ni a, a phuahchawp tih chhut zui vang vang a awl khawp mai/ Thenkhat chuan kan chhiar hunah TS-a te chhungkaw chanchin emaw kan ti ngeiin ka ring a. A lo ni a nih pawhin ziak thiam ka ti a, a lo ni lo a, a suangtuahna atanga a din a nih lek phei chuan thiam ka ti lehzual.

Thirdeng Fanu hi Zikpuii Pa ‘Silvarthangi’ (Chawkidar Fanu) kha ni lovin Milennium-i (Milte-i) a ni. He thawnthua pafa beiseina kan ziaktupain a hmehhmih dan hi a ngeiawmin thin a khei thlawt mai. He thawnthu chhunga politician rilru te, naupang dilchhut tawngkamte hi a hlu thlawt ka ti a, mihring nun chhungril phawrh chhuahna, khawtlang nun bihchianna a ni.

Pu Thanghuma te Chhhungkua pawh hi social satire tha tak a ni. Tunlaia kan buaipui em em ‘thil’-in chhungkua a tihbuai dan, changkang leh tunlai taka thawnthua rawn din a ni a. Pi Zalengi’n zawi sapa, “Ka rei...ka va han huphurh tak em!” a ti vawng vawng hian ngaihtuahna a hruai thui khawp mai.

Khaw Mawi Kawng thawnthu hi thawnthu awmze nei leh ril tak a ni. TS-a hian a changtute hmingah hian kan mihrang kal ta Biakliana leh C. Thuamluaia kha a thîk deuh em ni ang tih tur awmin ka hria. A changtupa Zema leh a changtunu Janet-i (Jaja tia an koh duat) te inkar thil hi kan Mizo love story kalphungah chuan a danglam pawl tak, short story tha a nihzia tilangtu niin ka hria. He thawnthua nula leh tlangval inhmangaihna chi thawnthu sei puia ziah tham a ni naa, ani ka nau TS-a hi chuan tawitein dawn tisei tak maiin a rawn ziak a. C. Thuamluaia ‘Engtin Awm Ta Zel Ang Maw?’ leh Lalzuithanga ‘Phira leh Ngurthanpari’ thawnthu ianga thawnthu tawp si, tawp si lo (open ending) a rawn hmang hi a tha kher mai.

August Ânchhia hi Hlimen Quarry chim rapthlak tak mai behchhana thawnthu tawi ngaihnawm tak a ni. Mizorama thil thleng rapthlak; Kawnpui daia bus accident rapthlak tak mai thleng behchhana titi leh thawnthu an phuah ang deuhva ziah; thutak leh phuahchawp inchawhpawlh, lungrun leh lungno kai chhuak zawng taka ziah a ni. A ziaktu hian he lai chu han sawi zau deuh se aw tih tur a bilh nuk a, a sawi zau lo hi thawnthu tawi ziarang tha a nihna a ni lawi si.

H.No. A1/8 (D) hi ngaihnawm ka tih zawng tak a ni. A thawnthu setting a changkang a, a tunlai a, social networking khawvel atanga hmangaihna mak lo piang chungchang a ni a, tragic ending, tragic story thawnthu tha em em a ni ti chauhvin ka’n sawi ang e.

Bangla’ Banger! hi music chungchang emaw ka ti hman a, mahse, a lo ni lo. Sal tan thu a ni a, a real (tak) em em bawk. Mizote’na kan thil tawn tawh chanchin behchhana ziah a ni a, a ngaihnawm kher mai. Ka chhiar lai chuan kan TS-a hi Bru helho zingah a lo tel ru ve khiau a ni lo maw? Nge, tlanna sum phuta an rukbo Mizo pa kha amah hi ni ang? tih ka ngaihtuah a. Bru hel zinga mi ni zawk awm hliah hliaha hriatna ka nei. Hei hian a thawnthu takzia a tichiang hle. Politics boruak pawh a pawlh ngaihnawm turin a rawn zep tel.

The Adventures of Pu Lianlura thawnthu hi TS-a zia rawn inlar chhuahna a ni ka ti. Comic story lam hi a thiam zawng tak a ni reng a, nuih tut tutna tur, thawnthu ngaihnawm leh tha tak a ni. TS-a fiamthu thawnthua chhiar tel ngei ka beisei em em thin ‘êk’ chungchang pawh he thawnthuah hi chuan a rawn inlar ta. Fiamthu thawnthu, ngaihtuahna ril tak atanga duan, a tuartu tana nuihzatthlak miah loh; a chhiartu tana nuihzatthlak tak si a ni.

Tawnmang Thawnthu hi a thawnthu dahkhawm hmawrbawkna a ni a. Tunlai tleirawl nun ngaihnawm leh hlimawm tak, lungchhiatthlak bawk siin a rawn pho chhuak a. Lungkham nei lo nun atangin lungkham tur a tam si zia te. Kan hnam nuna thil tha lo phawrh mualphona social satire chi khat bawk a ni. A ngaihnawm a, a hlimawm bawk.

TS Khupchong hian thawnthu tawi dahna lehkhabu dang ‘Chhum Dum Kara Chhemdam Thli’ tih chu a lo tichhuak tawh a, tuna mi erawh hi chu a dan a dang daih a, thawnthu tawi hlang hlak dah khawmna niin short story ze hrang hrang kan hmu a ni.

A thawnthu tawite hi open ending deuh vek a ni a, hei hi Mizote’n kan la hriat thiam chiah lo, mahse, literature huangah chuan an dah san em em si a ni. A thawnthu tawp hnua thawnthu la intan dawn chauh ang chi hi.

Tin, rin loh lama keuh thut (suspense) a siam thiam hle bawk. Hei hi a thawnthu tingaihnawmtu, a themthiamna pholangtu a ni a. An inbiakna tawngkam ang chite pawh a hun lai thawnthu milin a dah tha khawp mai a. Tawngkauchheh han chher danglam zauh pawh a thiam khawp mai.

Sawi tur tam tak a awm ang a, mahse, ka thiamnain a tlin loh bakah sawi vek sen a ni dawn hek lo. He ‘Pindan Khawhar’ hi a hulum ang a, a luahtu khawhar taka inngaihtuahna hun awm lo lekin a bengchheng ang tih ka hlau. A chhan chu he khawharna atanga thawnthu lo far chhuakte hi a hlu em a ni. Chuvangin TS Khupchonga hi ‘Pindan Khawhar’-ah hian khawsa reng se, inngaihtuahna tibuai turin nupuite hi nei lo law law mai se, thu leh hla lama thahnemngaite chuan kan duh zawk hial awm e.

Thu leh hla lama an hnu kan zui mek, raltiang rama chengte’n an ngaihhlut em em Short Story (Thawnthu Tawi) hi lo pung deuh deuh se, Mizo thu leh hla kil lumtu leh tihausatu lo ni zel se, chung zinga thing phur thahnem tak keuhtu ni zel turin TS Khupchong hi duhsakna sang ber ka hlan e.