Showing posts with label Fuihna. Show all posts
Showing posts with label Fuihna. Show all posts

10 March 2025

Ni ropui a lo thleng dawn ta

 "Lord of the Rings: The Rings of Power" series kha kan en tawh maithei. Kha series-ah khan mi bumro leh maksak, mihring pangngai ni lo Orcs leh an hmelma Elves/Southlander an indo a nih kha. Adar kaihhruai Orcs chuan Bronwyn leh Arondir hote chu an hneh a. Nimahsela, anmahni puitu tur Numenoreans-ho an lo thleng a, mi rapthlak leh ṭihbaiawm tak tak Orcs-ho chu an hneh ta a nih kha. Khati ang thil siam rapthlak takte hneha an awmna ni chu, an tan chuan ni ropui tia sawi loh theih a ni lo vang.

Khawvel indopui 2-na (1939–1945) kha khawvela indona thleng tawhah chuan a rapthlak berte zing ami tih loh rual a ni lo. Allied (US, UK, USSR etc) leh Axis (Germany, Italy, Japan etc) indona a ni a, mi maktaduai 70–85 velin thih phahin, chung zingah mi maktaduai 50–55 vel chu nunau pawisawi lo an ni. Germany te, Italy te an tlawm hnuah Japan chu an khawpui pahnih — Hiroshima leh Nagasaki chu US-in Atom hmanga a bomb avangin August 15, 1945 khan a tlawm ta a. He ni hi, Allied lampang tan chuan hnehna ni ropui tih loh rual a ni lo. Indonaina a nghawng nat zual rama chengte tan phei chuan, he ni hi engti fakauva hlu leh ropui nge a nih ang chhut thiampui phak pawh a ni awm lo ve.

Vawiin (March 9, 2025) Sande Sikul kan inkhawmnaah kum 100 vel kal taa Patea hla phuah "Ni Ropui A Lo Thleng Dawn Ta" tih hla kan sak laiin, khing a chunga thute khi ka rilruah a lo lang a; indona tawpna ni hi a tuartute tana ni ropui a nih nasat dan tur vel chu! A chang khatna chu:

"Ni ropui a lo thleng dawn ta,
Kan nghak Lal Imanuel;
Sual leh ramhuai tlâwmna ni chu,
Chhandam fate kan zalênna tur chu," tih hi a ni.

He khawvela ringtuten kan buanpui, 'sual leh ramhuai'-te tlâwmna ni tur, thil siam mak leh ṭihbaiawm, rapawm leh thiltithei tak takte tlâwma ringtute hnehtu-a kan ṭanna ni tur te chu ka ngaihtuah a, ropui dawn hian ka'n hre khawp a! Kan tar lan tawh angin, fiction-ah te, movie-ah te hian hmelmate an hneha a hnehtute hlim leh lawm taka nasa taka an au dur durte chu kan hmu ṭhin a; kha ni, hmelmate an hnehna ni, an tukdawlna ni kha an tan chuan a lawmawmin a ropui dawn em asin! Chuti anga indona rapthlak tak, he khawvela ringtute leh sual leh ramhuaite indonaa kan hnehna ni lo thleng tur chu Patea chuan a mitthla a, engtin nge a tih zui?!

"Chumi hunah chuan hlimin ka zai ang,
Lal ram buatsaih chatuan hmun ka chang ve ang a,
Aw, a va nuam dawn em! Aw, a va hlimawm dawn em!
Hlim tawp hlau lovin kan lêng ang."

He khawvela lungngaihna min thlen ṭhintu, kan rilru leh ngaihtuahna tina ṭhintu, rethei leh hrehawm reng renga min siamtu, thîkna leh itsîkna avanga rûmna thlentu "sual leh ramhuai"-te an tlâwm hun chu, "a va nuam dawn em! a va hlimawm dawn em!" tih loh rual a ni hlei nem! "Hlim tawp hlau lova lên" chu he khawvel mihringte zingah tuin nge thlahlel lo bik ang le! Chu hun thlirin, nghakhlel takin, ni tin mai hian, chak lo tak chungin, "Krista Isuaa Pathian chung lam koh chhan lâwmman hmu tûrin, tiam chin lam chu ka pan ṭâlh ṭâlh a ni" (Philippi 3:14).



25 May 2024

A Tawpah Chuan Nomawi A Awm

Pathianin mihringte min duan dan hi a mak ngawt mai. Mi \henkhat tana thil harsa tak anga lang hi \henkhat tan chuan awlsam tê zawh mai theih te a lo ni \hin. |henkhat chu pawl sawm emaw, sawmlehpahnih emaw, an vawi khat exam-naah ram pum huap pakhatna te an ni thei a; mi \henkhat ve thung chu vawi tam tak an beih pawha pass thei reng reng lo te an ni lawi si. Hei hi eng nge a chhan kan tih chuan, Pathianin thiam thil leh theih thil min pek a inang lo tihna a ni. Thil pakhata kan hlawhchham a nih pawhin, kan thiam lo va, kan thei lo va, kan chhe ta duai tihna a ni reng reng lo; kan theihna zawnah chuan mi dang tluk rual kan ni dawn bik lo!

Topper kan sawi tak te, \ha taka pass kan sawi takte hian awlsam takin hlawhtlinna an hmu bik lo. An hlawhtlinna kha kan hmu langsar a, a phena an thawhrimna kan hmuhpui pha lo fo. Theih tawp tak meuh meuh an chhuah avanga chutiang dinhmuna ding pha chauh an ni. “Pakhatna a ni a, a van vannei, a van thiam bik” tih te hi kan \awngkam hman \hin dan a ni a, “thiam bik, thei bik” tih \awngkam ai chuan, “thawkrim bik, taima bik” tih hi kan rilru puthmang ni zawk se, a duhawm hle.

Mi hlawhtling leh ropui tak takte’na sawi nuam an tih ber chu, an hlawhtlinna ni lovin hlawhtling tura an beihna kawnga harsatna an tawh lai te, an hlawhchham lai leh hringnuna a chhuanawm loh lai ber nia lang an tawh lai te hi a ni. Chungte avang chuan mi hlawhtlingte zinkawng kan lo hriat ve phah \hin. Chuvangin tuna hlawhchhamna hi, nakina titi titamtu leh sawi nuamtu tur, nun titamtu \angkai zawk a ni a, malsawmnaa chantir thiam apiangin an nihlawhpui ang.

Zirtirtuten zirlaite fuihna atana an hman ber chu, mi hlawhtlingte hlawhtlinna ni lovin, hlawhtling tura an beihna a ni fo; hlawhtlinna ai mahin hlawhtling tura thawhrimna kha a ropui zawk hial awm asin. South Africa President hmasa ber Nelson Mandela chuan, “Hlawhtlin hma chuan theih loh angin a lang fo,” a ti a, kan thil tih kha hlen a nih hma chuan theih loh emaw, harsa lutuk emaw angin a lang \hin, a tihna a ni. Chu ‘theih loh anga lang’ taka chu mihringten fiahna kan tawh \hin, mi tam tak beidawntirtu a lo ni tawh \hin a; ‘a theih’ ti tlattute chuan hlawhtlinna an chang \hin.

Mihring nun hi chona hlira khat a ni a, chona hmachhawn ngam lo mi dawizepte tan tunlai khawvelah dam khawchhuahna a awm lo. Hringnun hi games khelh nen ka tehkhin fo \hin. Games pawh hi kan khel a, level a sang tial tial a, a har telh telh a. Level sang deuh chin khelh tawh phei chuan, vawi khata zawh nghal a harsa a, vawi hnih vawi thum te, vawi tam tak te emaw beih nawn a ngai \hin. Nimahsela, bei nawn apiang khan an beih nawn tam poh leh kha level kha an hre belin an hre chiang ang; level tihartu ber pawh an hria ang a, next level thleng tura a mamawh te, a chak lohna te pawh a hre nge nge ang. Chu chu level sang tak thleng tura thil pawimawh tak a ni. Hringnun pawh hi chutiang chiah chu a ni. Hringnun level hrang hrang a awm a, kum a upa telh telh a, nun hi a harsa tial tial a. Kan thil tiha hlawhtling nghal lovin kan hlawhchham hmasa fo va, mahse, kan beih nawn fo chuan kan hlen leh nge nge \hin. Hlawhchhamna hi hlawhtlinna kawng kawhhmuhtu pawimawh a tling.

Hmeichhe rapper lar Nicki Minaj chuan, “Hlawhtlinna chu i sir maiah khan a awm a, beidawng ngai suh,” a ti a, kan hma lawkah emaw, kan sir lawkah emaw hlawhtlinna a awm a; vawi hnih khat pen leh hleka ban phak mai tur a ni. Chu chu hre lovin mi tam tak chu an vawi khat hlawhchhamnaah an beidawng a, an tawpsan a, an kiang hnai maia hlawhtlinna awm reng kha an thleng pha lo fo.

Kum 1992-1993 a\ang khan English Premier League neih \an a ni a, champion hmasa ber Manchester United khan champion nomawi chawi tura an beihna kawngah vawi 6 ngawt an khingpuite an hneh lo, an tluang purh bik lo tihna a ni. An match hmasa ber chu August 15, 1992-ah Sheffield United nen an khel a, an hneh lo nghal pang! Match hmasa bera chak loh nghal chu hrehawm tak tur a ni. Nimahsela, Manchester United chu a tawpah an champion a, tunah chuan Premier League-a champion zing ber an nih bakah khawvela club hlu ber a ni mek. Sheffield United erawh tun season-ah point hmu tlem ber an ni a, division hniam zawkah an tla thla ta thung a nih hi. Vawi khat chak loh te, vawi khat hlawhchham te hi ‘thei lo’ nihna a ni lo va, kan hlawhchham fithla \hak e tihna a ni hek lo. Kan hlawhchhamna kha insiam \hatna atana kan hman phawt chuan, a tawpah kan tan nomawi hûnin a awm \hin a ni.

Tuna kan tluk tak lohte hi kan aiin an \ha zawk tihna a ni reng reng lo, keini aiin mark an hmu tam zawk rih mai chauh a ni. Beidawng lova kan beih fan fan chuan, anni aia mark hmuh san zawk hun kan la nei ang a, nomawi kan la chawi khalh lo vang tih tu nge sawi thei?! Nang leh kei chuan, kan hringnun a tawp hma loh chuan hlawhtlin tumin i bei leh fan fan mai ang aw.

(HSLC & HSSLC 2024 results a chhuak a, pass tharte kan inlawmpui luih luih laiin pass zo lo rilru zuai tam tak an awm ve mek bawk a. Chung mite fuihna atan, May 26, 2024-a Mission Veng YMA Chanchin-a chhuah atana ka ziah a ni. Hmun danga khar chhawng duh tan dil kher ngai lovin ziaktu chiang taka dahin phal a ni a, a ziaktu phalna tel lo chuan youtube lama chhiar phal a ni lo — TS Khupchong).

19 March 2024

Kan Generation Hian Ram Kan La Kaihruai Dawn

 'Ram kaihruai' han tih hian politics chungchang chauh ni lovin, kawng hrang hrang — zirna lamah, kohhran lamah, khawtlang leh vantlang inrelbawlna lamah, sumdawnna lamah, sorkar hna thawhna kawngah leh pawl hrang hrangte a kawk thei a. 'Kan generation' han tih hian, tuna kan rualpuite sawina a ni mai a ni.

Tuna kan thian, nêl leh ngam taka kan kawm bawrh bawrhte hi hun rei lo tê hnuah chuan, tar lan tâk nihna pawimawh tak tak chelhin, a hmahruaitu pawimawh an ni chho dawn. Tunah hian heng kawng hrang hrangah an inhnîmphum mek tawh a, an lût thûk zel ang a, an thil tihna kawngah a chhîp thlengin hmahruaitu an la ni dawn. Hei hi theihna leh thiamna a nih rualin, hun leh kumte'n a her chhuahpui tur ve rêng a ni bawk.

Tuna kan ṭhen leh rualte hi tun hmaa 'nakina kan ram hruaitu tur' tia an lo sawi chamchi tawhte kan ni a; kawng hrang hrangah 'ram hruai hna'-ah kan inhnîmphum der tawh. Zirlai kan nih laia 'nakina kan ram hruaitu tur' min titute khan politics lama ram kaihhruai hna chauh an rilruah a awm a ni maithei, mahse, 'ram hruaitu' hna hi a lo zau em em a, ril zawk a lo awm.

Lehkha kan zirpui eng emaw zat chu kohhran hrang hrangah Pastor an ni ta a, a ṭhen chu Pro-Pastor te, Kohhran Upa leh Tual Upa te, kohhran hnuaia pawl hrang hrangah hruaitu hna te an chelh chho mek. Tin, kan zirpuite kha zirna lamah pawh zirna sáng zawk — University a ni emaw, college a ni emaw, a hnuai lam a ni emaw, an lut thûk zel a. Tam tak chu zirna sangah zirtirtu niin a ṭhenin Ph.D an zo va, ti mek ṭhahnem tak an awm bawk a, an zirna hmunah department Head han ni mek te an awm bawk.

Pawl hrang hrangah pawh YMA-ah a ni emaw, ram pum huap pawlah a ni emaw, member pawimawh tak tak leh hruaitu dinhmun pawimawh tak takte chelhte an awm zel bawk a - kan zirpui ṭhinte zingah chuan. An ṭhutkhawm (meeting)-naa an thu/ngaihdan vuakthlak avanga rampum nghawng dawt theite pawh an awm chho ve zel ta.

Sorkar hnaah pawh — police lamah te, damlo enkawltu (doctor & nurse etc)-ah te, pisaa ṭhu chi-ah te, kawng hrang hrangah an lo inzar pharh nasa ve zel a. Police lubawk aṭanga an hotu dinhmuna awm chho mek te, "hei hi ka office a nih hi" han ti mai thei chin te an awm chho ta nawk a. Kan ngaihsan state service hrang hrangah te an lut chho ta pheuh pheuh mai bawk a.

Sumdawnna lamah pawh hlawhtling chho ta, mi dang tana eizawnna siamsak thei dinhmuna ding, nau leh ho nei chho thei khawpa hlawhtlinna lawmawm tak neite an awm chho zel a, an la awm chho zel dawn bawk.

Chung ka han sawi den dente chu tu dang ni lovin, kan nu leh pate rual ni hek lovin, keimahni rual (kan rualpui), kan generation, kum thuhmuna kan lo pian chhuahpuite, lehkha kan lo zirpui ṭhin leh 'ka ṭhian' tia kan lo koh fo tawhte chu an ni. Chungho chuan ṭhuang (sector) hrang hrangah ram kaihhruai hna an thawk chho ṭan mek tihna a nih tâk chu.

Tichuan, hmana 'nakina ram kaihruaitu tur' tia an sawi ṭhinte khan thil ṭha an duh a nih a, thil ṭha an tih tlat a, ram tana thil ṭha lote an kalsan tlat chuan kan ram hi a nuam telh telh dawn. Ram kaihhruai hna kan tar lan tak hrang hrangah thil ṭha lo a tawm tê telh telh ang a, tuna kan khawvel hman mek hi a insiam ṭha chho zel ang a, 'kan nau' tia kan sawi ṭhinte tan khawvel nuam zawk kan siamsak ang a, kan tu leh faten khawvel nuam leh muanawm zawk an hmang thei dawn tihna a ni. Kan va pawimawh em!

'Kan ram' kan tih hian kan chenna leilung (geographical area) chauh hi a kawk reng reng lo, kan chhehvel leh kan khawtlang nun (society) hi a sawi bulpui ber chu a ni. Chuvang chuan, hmana lehkha zirho ṭhin, generation khata tla za tate hian thil ṭha kan um tlat chuan kan ram a ṭha dawn tihna a nih chu!

Hawh u, chu thil chu 'nau' (next generation)-te kutah dah lovin keimahni generation hian thangṭhat la law law thei turin, generation mualliam hnu kan nih hma ngeiin ṭan i'n la tak tak teh ang u. Keini generation hi khawvel tukverhah kan dak a ni satliah lo va, khawvel kan daidar a, ram danga thil ṭha an tih ṭhinte chu mit ngeiin kan hmu pha a, chung thilte kan rama kalpui turin kan aia ṭha an awm rih lo. Generation tharte tan hian mi ṭhing kan ni thuai dawn, kan ni ṭan mek tawh. Mi ṭhing nihna chauh hnutchhiah lovin, mi ṭha, ram siam ṭhatnaa bulṭantu niin min hre rawh se!

Chumi atan chuan, ram kaihhruai hna chi hrang hrang, kan inhnimphumna ṭheuhvah danglamna i siam ang u.

'Millenials' kan ni a, ram kaihhruai hnaah kan lut chho an.


29 March 2022

I thiamna ringhlel suh

 "I thiamna ringhlel suh" tih hi rilruah a lang lian tlat mai. Tun hnaiah Samagra zirtirtu tur an lakte result a lo chhuak a, thiante tling an awm nual a. An dil lai khan ka thianpa (a hming tar lang lo mai i la) nen kan titi mai mai a, a thian lo tling tawh sate chu tute emaw tihpui an nih thu te, minister/MLA 'recommend'-na lehkha an lak zel thu te leh a beisei san loh thu te min hrilh a. "Awt reng reng suh, chung mite chu mahni zahawmna hralhtute an ni a, nang chu fair takin tling ang che, fair takin a tlin theih" tiin ka lo fuih nasa mai a. Result a rawn chhuak a, kan thiana chu a tling ta reng a, ka lawmpui zual hle a ni. Kan thian dang tlingte hi sawipuina vang tihna a ni lo va, an dil laia titi khawchang ka lo neihpui a nih avangin ka rawn sawi bik a ni. Kan thiana hian sawipui miah lohvin a tlin theih tih 'example' pawimawh tak mai a rawn 'set' a ni.

Hna laknaa insawipui chungchangah hian a sawipuitute nge a tihtirtute hi thiam lo zawk ang tih hi ngaihtuah tham tak a ni (hei hi chu sawi zui thui lo i la). Ka experience chhe tê hi han sawi ve ta mai i la. Nikum, 2021-ah khan Pachhunga University College (PUC)-ah Guest Faculty an la dawn a; kei lah academic lama inher duh thut, interview lama hmel inlar chhoh tan duh kha ka ni a, dilna ka thehlut ve ta rãwih a, ka hna dil vawi khatna a ni. Chu chu thian circle pakhat chanchin hriattir nan tiin a thuphungin ka sawi a, "chumi khami hnenah sawi i la" an ti a, kei lah ka tang nasa mai a, "in sawi vaih chuan ka interview lo vang" ka ti a. Tichuan, ngaihthain ka interview ta a, ka rin ang ngeiin ka tling ta lo reng bawk a.

Hun eng emaw chen hnuah thawktu pakhat, ka nêl em em mai hian 'group-a kan thianpa pakhat'-in keima chungchangah amah a rawn phone thu a sawi a, ka zak chem chem mai a. Interview hmain min hrilh ni sela chuan interview ka hmachhawn miah lo tur a ni. Interview-naa lo thute ka ngaihtuah lêt a, ka zak thar ngawih ngawih a ni ber mai, tihngaihna tak a awm tawh si lo va, theih ang tawkin a phone-tupa chu ka chhuahchhal ta chiam nghe nghe. Hna laknaah hian thian leh thian inkarah pawh ni se, fiamthu pawh ni se intihpui hi ka duh lo a ni. Tlin loh hi pawi ka ti lem lo va, tlin tumin tling lo thei turin rilru ka siam fel sa vek a, chuvangin hna lakah kher kher chuan tihpui ka duh lo a ni.

Political party-ah kan lo inhmang ve a, sorkar pawlah te kan tang a, duh ni i la, tihpui pawi ti lo ni i la, kan thawh theih âwm tawkah chuan, kan qualify-na ngei sorkar hnaa luhna chance chu a awm ve maithei e. Thian thenkhat te pawhin chutiang tur chuan thu min râwn fo mai. Mahse, kei chuan zahawmna hralh ka duh lo va, naupan têt atanga thiamna leh theihna ka lo chhekkhawlte ringhlel ang ziazanga mahni chhia leh tha hriatna phatsan hi ka duh lo a ni. Tihpui avanga tling (an lo awm a nih chuan), ngaihngam thawk thei an awm chuan a lawmawm a ni mai a, kei erawh chu ka inthiamlohna kumkhua tur, ser anga châm reng tur a ni. Chung mite chu dam chhungin kei aiin chungnung reng mah se, ropui zawk reng mah se, neinung zawk mah se pawi ka ti lo va, ka awt lo va, ka thîk hek lo. Amaherawhchu, qualify inti-a hna dil ngam chuan, 'fair' taka tlin hi tum tlang i la a duhawm hle.

PUC-ah khan Guest Lecturer hna ka dil a, ka tling lo va; a hnu lawkah MZU-ah Guest Lecturer hna bawk ka dil leh a, ka tling lo leh a; Ph.D zir tur an laknaah ka dil leh a, lak loh pawlah ka tang leh bawk a. Kei aia thiam an awm a, an tling a ni mai tih hi ka ngaihdan a ni a; a rilru na zawng hian keimahah a thawk zui lo hrim hrim. Amaherawhchu, chunga Pathian hian remruatna dang hi a lo nei khiau mai a lo ni a. MZU-a ka tlin loh tlaiah HoD-in min rawn phone a, zirtirtu pakhat aia kal turin ruahmanna an lo siam a lo ni a; ka lawm ngang mai. Ka lawm em emna pakhat chu, kha chen academic lam ngaihtuah miah lova politics-a inhman hrep tawh hnua min la pawm thei kha a ni a. A thawha ngawr ngawr lam ai mahin chu chuan min tilawm a, thian hnaivaite hnenah ka lawmzia hi hahipin ka sawi thin a ni.

Hna te, thil dang dangte chu ka la dil zelin ka ring a, ka tling lo zel a nih pawhin kei aia tha leh thiam an awm a ni mai; ka tling lo tluan ta a nih pawhin inchhirna tur thil ka tih loh phawt chuan, chunga Pathian khian rem a ruat zel dawn a ni tih hi ka ringhlel lo. Hawh u, Pathian ringtu, Kristian kan ni tlâng bawk a, Pathian rinchhan chungin thalaite hian tihpuitu tel lovin sorkar hna hi dil ngam i la, ram nuam siamtu zingah tel i tum ang u.



25 July 2021

Keimah kha

Kawlvalenchham thleng tawh mah la,

Mual za tam pen bo tawh mah la e,

Nuihzat leh cheksawlh bak i hlawh loh kha.

Deu leh endawng kha i tan eng nge sawtna?

Tawrhna hnuchhawn duhin tawrhna bawk i hmachhawn a,

Hnuchhawn hringnun thimin a hmuak che.


Siam ṭhat theih loh tihsual a awm ngai em ni?

Dai tawh lo la, i tlûk hlen hmain.

Hma lam pana i mittui a tlâk chuan,

Lo lêt leh la i nui dawn lo vem ni?

Hnungtawlh hreh mi i nih ka hria a,

I tan inher a tâwk, hma lam i hnuchhawn theih nan.


Hetah i tân chawimawina a awm,

I tân ropuina a awm a, hnehna a awm;

Zahawmna kawngka pawh a inhawng e.

Kawng khar hnan i la ni lo va,

Nghillhin i la awm hek lo.

Ka hmu che, sawta keimah kha!


Mala i awm ka hmu che a,

Lo kir la, lo ni leh la, keimah kha.



07 April 2021

Ka hming a tel em?

Mihringina kan ngaih pawimawh ber chu keimahni a ni a, keimahni tan kan nung a, kan thawk a, kan thaw a. Kan hming a lan loh kan hlau va, a lansarh kan duh a, khawi kipah kan zawng a. A zau thei ang berin thang se kan ti a, miin hria se kan duh a. Mi tam zawkin kan hming a hriatna tur a nih phawt chuan sum tam tak pawh sen kan huam thin a ni.

Min ko mâwl tawpte ai chuan kan hming ngeia min kote kan hre reiin kan ngaina bik a; kan rin loh deuhvin kan hming ngeia min koh hian kan hlim veng veng a, kan hriat chianten kan hming ni chiah lova min koh hian kan ner nak zel thin. Chuvangin mi dangte hming hriat theih leh chhinchhiah theih hi malsawmna hlu tak a lo ni ta rêng a.

Hming hi a nihna takah chuan chhinchhiahna mai a ni a, khawvela thil awm dangte chu sawi loh, mihringte hi hming nei miah lovin awm ta ila kan khawsa tlâng hleithei dawn hauh lo va, eng mah hi kan inkawh hmuh fuh hleithei dawn lo a ni. A pawimawh thlu ngang a ni ang, Kristiante'n kan inzirtirnaa mihring hmasa ber pawhin hming a nei a, kum sang tam tak a vei hnuah pawh hming sak hi kan la zawngchhang zel a nih hi.

Chuti khawpa pawimawh chuan kan thinlung a luah a. Thil tha lam sawinaa kan hming a lan chuan kan hlim ru veng veng a, thil tha lo lama a lo lan palh hlauh chuan kan zak leh chem chem a. Kan hming a chhe zawnga an sawi chuan kan thinur em em a, a tha zawnga an sawi leh erawh chuan sawi reng se kan duh leh hle si.

Khawiah pawh kan hming kan zawng a ni ringawt mai. WhatsApp group-ah i offline laiin i hming an lo sawi em tih hriat tumin i zawng a, YMA leh kohhran thalai inhmangin pawl chanchinbuah i hming a tel em tih hriat tumin i zawng a, thenawm khawvengten i hming an sawi em, thianho titi nikhuaah i hming an sawi em, puipunna hmunah i hming an sawi em tih i ngaihven hru a. Pun khawmna hmuna i hming an rawn puan phei chuan i phu zuk zel a nih kha.

Biak Inah hming kan lam a, zirna inah chuti bawk. Ni 100 inhlawhnaah kan lam a, thil tihkhawmna pawimawhah kan lam a. Chung hming lamah chuan a tel lote ai chuan a telte chu an nihlawh deuh nge nge thin. Mihring awmnaah tawh phawt chuan hming kan sawi a ni ringawt mai a, chuvangin kan zain Hminga leh Hmingi te kan ni a ni deuh ber.

Thih hnu piah lam ramah hming kan chhawm zui zel dawn em ka hre hauh lo va, Vantirhkohte pawhin hming an neih chuan hming kan nei zui zel tho chuan a rinawm. Hlaah pawh 'Khita hming an lam hun chuan' tih te pawh kan nei a, hming chu kan nei ngei dawn a ang. Kan khawvel hming kan pu zel ang nge, hming thar min saksak dawn tih erawh thih phawt loh chuan hriat a harsa a. Vanah hming an lam tak tak dawn a nih chuan, kan dam lai ngei hian khawvel hming lamna aiin chu Vana hming lamna hi kan ngaih pawimawh ber tur a ni ang.

Engtin nge Vana hming lamna kan ngaih pawimawh ang, engtin nge kan hming an lam ve theih ang, engtin nge kan hming a chuan ve ang, kan ti a ni thei, a chhanna kan nei khiau mai:

"Tin, heti hi a ni ang a, Tu pawh Lalpa hming lam apiang chu an him ang,’ a ti e, a tih kha" (Tirhkohte 2:21 )

Min Siamtu, Engkimtitheia pawhin a hming lam a duh a, a hming lam chu him min tiam a ni ber mai. Siamtu pawhin a hming lam a duh chuan a siama te hi chuan kan duh theuhvin a rinawm a. Chuvangin, mi hi an hmingin ko thin rawh, mi hming chhinchhiah tum rawh. Lalpa hming phei chu theihnghilh hlek loh tur.



25 October 2020

Aw ka thlarau tho la, hlim takin!

Tunlai chu mihring nun derthawnzia leh mihring taksa hi eng mah lo mai a nihzia keimahah a chiang hle mai a, ka ngaihtuahna a luah ngut ngut fo mai nia. Khawvelah hian mihring/minung tia kan sawi hi a tak takah chuan 'thlarau' mai niin a lang. Kan taksa hi thil pakhat ve mai chauh a ni a, mihring siam chawp hmanrua/bungrua tam tak aiin a daih rei lo zawk.
 
Kan taksa hi chen chilhtu, thlarau avanga nunga che ve chauh a ni a, chu thlarau chu kan thunun theih miah loh, a duh hun hunah a chen chilh taksa chhuahsan thei a ni leh ta nghal a. Chu mai a ni lo, eng tikah nge a chhuahsan dawn a, khawi hmunah nge tih thlengin kan hre thei lo.
 
Khawlai i kal lai te, lirtheia i chuan lai te, zan i muthilh hlan te, thiante nena in infiam lai te, thil sual i tih lai leh i inkhawm lai thlengin chu thlarau chuan taksa a chhuahsan thei. Mihring ngaihtuahnaina hun a tih leh tih loh pawh chu thlarau chuan a ngaihtuah ve lo a nih hmel. 
 
Tu ma hmuh loh leh hriat lohvah i taksa chen chilhtu thlarau chuan, i taksa kalsan ta sela, ni hnih/thum hnuah i taksa a uih chho tan ang a; kar khat velah chuan a tawih hum hum ang. Thla tam pawh a vei hmain taksa zawng zawng tawih ralin, i ruhro ringawt kha a awm reng tawh dawn a ni. Thlarauvin a chhuahsan dinhmun chu chutiang a ni. 
 
Chuvangin kan khawvel hringnun hi a ho mang e. Silh leh fen man to tak tak inbel te, chumi awt ngawih ngawiha hun hman te; incheina tlereuh chi hrang hrang uma tlân te hi a ho a nia! Taksa khuh mawina leh chei mawina atana sum tam tak sen hi, a lem vek a ni! Khawvela chhia leh tha hriaa kan la awm chhunga min khuh mawi thei tur a awm phawt chuan a tawk mai lo'm ni? 
 
Tihian i han ngaihtuah chhunzawm leh ang hmiang. Football in khel a, inkhelh laklawh laiin i hah lutuk chu lungphu chawlin i thi thut a. I thlarauvin i taksa a chhuahsan hnuah, (i thlarau hmangin) i taksa, leia thlarau chhuahsan hnu kha zuk en chhin ta la, i ngaihtuahnaah eng nge lo luta i rin? Chutah zet chuan, mihring taksa hi eng mah lo mai a nihzia nangmahah a chiang em emin a rinawm. Leiah eng mah hre lovin a tlu reng ang a, ama thuin inchi khat pawh a che thei tawh lo vang.

Chuvangin chuan, leia kan dam lai hian keimahnia awm rau rauvah, kan taksa aiin kan thlarau kan ngaihsak (care) tur a ni. Kan taksa mawi nan, lan nalh nan theih tawp chhuah mah ila, eng tik emaw hnua tawih ral mai mai tur, eng mah hre lova awm tur a nih avangin, taksa awm tawh loh hnu thleng pawha la awm zel tur thlarau zawk kha ngaihtuah a ngai a ni.

Kristian te chu kan thih hnuah kan thlarau chu vanah hremhmun/vanramah kal turin kan inzirtir a. Khawvela kan khawsak dan (performance) azira khawi emaw zawk zawka kan thlarau kal turin kan inzirtir thin. Kan taksa a awm tawh loh hnua kan thlarau a la awm reng dawn si chuan, taksa piah lam rama thlarau awmna tur kha kan taksa la awm lai ngeiin kawng kan sah kuak a ngai dawn tihna a ni.

Thlarauvin mihring taksa a chhuahsan hun tur hre lo mah ila, taksa khawvela kan awm chhung chuan hriselna tha nei a, kan dam khawchhuah nan hna kan thawh erawh a tul tho si. Chuvangin thlarau châwm miah lo tur thil sual tihna hun kan neih lohna turin rim takin hna i thawk zel phawt mai ang aw.

Mi tam tak chu tisa thilah tih-âtin kan awm a, kan buai thin. Engtin nge ka hausak theih ang, engtin nge ka nawm ang, engtin nge ka mawi ang, engtin nge ka ngah ang, engtin nge ka hlêp hnem theih ang, eng hna nge hlawh tha etc tih ringawt ngaihtuahin kan hmanhlel thin. 'Ni tin kan ei khawpin chaw min pe ang che' tia kan chham chhan a dik tak chuan kan kalsan chiang hle a ni.
 
Mihring khawvelah hian kan ei khawp bak hi kan taksa hian a mamawh loh avangin, a bak chu tul lovah intihhahna mai a ni. Kan mamawh tawk kan hmuh theih nan thawk ila, thlarauvin taksa a kalsan huna 'Aw ka thlarau tho la, hlim takin' kan tih theih nan thlarau mamawh zawk zawng ang u hmiang! Chu chu leia kan tih makmawh a nih hmel tho si a.
 


09 September 2019

Beiseina

"Eng chen hi nge retheihnain mi bawih a,
Harsatna hian mi sal tlat dawn le?"
tia patling a rûm kâwk kâwk laiin,
Thinlungah râwl mawi a rawn inrawn a,
Chhuan tlâk chhantu a rawn inlar a,
A hming duhawm chu - Beiseina!

Khawvar hun nghaka khawhar tak a,
Kawng khawhar i zawh lai khan;
"Khawvel khua a var loh pawhin,
Chatuan khua var tawh mai se"
ti hial khawpa rinchhan tur i neih loh lai a,
Êng te tak tê rawn chhuntu che kha - Beiseina

Mittuiin thlantui a hliah khuh hun a lo thlen a,
Kawng zawh fiah lo ruaia a lo inlan hunah;
Engkim mai hi engtovin i enghelh a,
Thawhrimna thlantui kha,
Manganna mittuiin a chhilh hun a,
Hrûk hulna puan nêm i silh kha - Beiseina!

Nang lo awm lo la,
Ka nunah lo tel ve lo la,
Rauthla hian tisa thlah zai rêlin,
Thlân khawhar a bel tawh âwm asin!
Ka beisei thin che - Beiseina!
Ka belh thin beiseina, lo bei leh la!
 
 

14 August 2018

Aizawl traffic jam mawlh mai hi

Mizoram Statistical Handbook 2014-in a tarlan danin, kum 2013-2014-a Mizorama lirthei awm zat hi 1,37,225 a ni a; March ni 30, 2016-a assembly session-a Pu PC Lalthanliana'n kum 2014-2015-a Mizorama lirthei awm zat a sawi chu 1,51,486 a ni. Kum khat chhung lekin lirthei 14,261 a awm thar a, nitin lirthei 39 zet a awm thar tihna a ni. Tin, May ni 2, 2018-a sorkar thuchhuaha a lan danin hetih laia Mizorama lirthei awm zat chu 2,09,338 zet mai a ni a, kum 3 chhungin lirthei 57,852 zet a awm thar hman a ni. Kum 5 chhung lekin lirthei nuai khat dawnin a pung hman tihna a ni a, hmasawnna rapthlak a tling!

Kum 2008-a Aizawl khawpui lirthei chet vel dan leh, kum 2018-a lirthei chet vel dan han khaikhin chuan, lirthei avanga Aizawl khawpui chep sawtzia chu a hriat theih mai a, heti renga lirthei a pung a nih chuan kum 10 hnu, 2028-ah chuan kan khawpuiah lirthei a che hleithei tawh dawn lo a ni tih a chiang reng mai. Sorkar pawhin Aizawl khawpui traffic harsatna sutkian nan theihtawp a chhuah a, sikul tan leh ban hun a tidanglam a, lirthei intlanchhawk a kalpui a; lirthei a pun chak avangin awmzia a awm rei thei lo. Chu vangin, hun lo kal zel tur ngaihtuaha hmalakna thar a neih a ngai hle. Chumi atan tha tur nia ka hriat, ka rilrua riak reng thin hlawm thum chauh han tarlang ila.


1. New Capital Complex/New Secretariat:
MNF sorkar lai khan Khatla Assam Rifle hmunah New Capital Complex din a ni a, khawpui chhunga sorkar office pawimawh tam tak awm kha khawpui pawna a awm tak avangin, chhuna Aizawla lirthei awm leh, lirthei veivak eng emaw zat chu khawpui pawnah a insawn ta a. Nimahsela, hun kal zelah lirthei a pun chak em avangin awmzia a nei thui ta lo. He hmun hi hmun hnih — Chawnpui/Dinthar atang leh Khatla atanga luh theih a ni a; a tam zawk chu Khatla lam atanga lut an ni. Chuvangin, sorkar pisa kal hun leh ban hunah chuan Aizawl chhim lam traffic a jam nasa thin viau reng a.

He sorkar pisapui awmna hi, Zokhawsang lamah emaw, Chite ruam lamah emaw sawn ni ta sela, a hmun panna tur tam tak a awm dawn. Falkland atang te, Ramhlun PWD Peng atang te, Bazar Bungkawn atang te, Venghlui atang te, Sikulpuikawn leh Silaimual atang tein a hmun pan theih a ni dawn a, sorkar pisal kai tur, Aizawl khawpui lûn laia kawngpui (main road) zawh dul dulte khan hmun hrang hrang atangin Aizawl diversion road (world bank road) an pan thla ang a, pisa kai kal hun leh haw huna traffic jam nasa tih a awm lo vang.

2. Lirthei tlanna tur hmun dang siam:
MNF president Pu Zoramthanga khan Aizawl khawpui tana hmathlir (vision) a neihte a sawinaah, leiverh leh kawng chhawng siam a sawi fo thin a, tihhlawhtlin theih ni sela chuan Aizawl traffic jam hi a kiang nghal ang. Kan duh emaw, duh lo emaw, khawpui kan sawn thei a nih si loh chuan engtikah emaw chuan Aizawl khawpuiah kawng chhawng (elevated road) emaw, lei verha lei hnuai kawng kan siam a la ngai tho tho dawn tih chu a chiang reng mai. Kawng chhawng hi eng sorkar pawhin a siam thei a nih ngat chuan lirthei tlan dan mumal tak nen, Aizawl main road-a lirthei tlan zawng zawng zatve hlawk chu kawng chhawngah an tlan thei ang a, double lane-a siam theih a nih phei chuan kum 50 chuang zet chu traffic jam harsatna awm a su kiang thei dawn a ni.

Aizawl leihnuai verh hi ZPM chief ministerial candidate ni ta Pu Lalduhoma khan, 'Bazar kal tur Kulikawn pa khan Bawngkawnah eng nge a va tih ang?' ti zawngin a sawi a; mipui lawm pawh a hlawh hle. Kulikawn pa, bazar kal tur na na na chu leiverh kawnga a tlan kher ngai lovin kawngpui pangngaiah a tlan mai ang a, Aizawl chhim lam atanga hmar lam pan tur te, hmar lam atanga chhim lam pan tur lirtheite kha leihnuai kawngah an tlan mai dawn a ni. Aizawl leihnuai verh te, kawng chhawng siam te hi nuihza siam nana hmangin, tih theih lohvah ngai rih mah ila, engtikah emaw chuan kan la ti tho tho dawn a ni.

3. Lirthei hûnna (garage & parking):
Kan kawngpui hi a zauh belh thei tawh lo va, a zim belh zel thung. Hmun rem deuh laiah kawng sirah parking area siam a ni a. Lirthei neitute tana remchang a nih bakah sorkar sum hmuhna tha tak pakhat a ni. Hnawk deuh mah se, kawng sira lirthei dah hi kawng dung leh a chhehvela dawr leh eizawnna neitute tan tih loh theih a ni lo. Nimahsela, kawngpui tizimtu leh ticheptu a nih avangin, tihdan phung (system) thar tha zawk neih a ngai ta niin a lang a, kawngsira lirthei dah khap hmak thei tur leh, parking area tihbo a nih theih nan parking area-a lirthei dahte leh kawng sira lirthei hûngte tan hmun dang siamsak a ngai tihna a ni.

Aizawl kawngpui sira sorkar office zawng zawng hi, a chunga kan tarlan tak angin khawpui pawnah sawn chhuah vek ni se, chung a hmun ruak chu lirthei dahna atan sorkarin chhawng tam tak neiin thawm tha sela. Tin, hemi bakah mimal ram a ni maw, mimal in a ni emaw, sorkarin a lei theih ang angte leiin, lei phal lote hmun pawh hman hawh (hire) system tha tak nen kalpui sela, mimal luahtir aia man to zawka sorkar luahtir duh hi mi tam tak an awm a rinawm. Hei hian kawng sira motor inhûng leh parking area awmte hi a tihbo theih chuan, kawngpui zau tha zawk kan nei ang a, traffic jam chhan tam tak a kiang ngei ang.0

Tlangkawmna:
A dang pawh tarlan mai theih tur a la tam na a, heng hlawm thumte chauh tarlang ta mai ila. Aizawl traffic jam nasa ta lutuk hi khawpuia lirthei a tam vang a ni a, khawpuia lirthei tam tak awmte hi engtiangin nge hmun dangah kan sawn chhuah theih ang, tih hi ngaihtuah ngai tak a ni. Chumi tur chuan khawpui leh khaw lian zawkte tihhmasawn te, Aizawla thil pawimawh zawng zawng awm hi hmun dangah pawh a awm a ngai a; Aizawla thawh theih tam tak hi hmun dangah thawh theiha a awm a ngai bawk. Aizawla awlsam taka kan hmuh thin kha hmun dangah pawh awlsam taka kan hmuh theih a ngai bawk a. Aizawl khawpuia awm kher ngai lo tur te, Aizawl awt lo tur tea khaw dang kan tihhmasawn a ngai a ni.

Tun atanga hun rei lo te hnuah kan khawpui berah lirthei a che hleithei tawh dawn lo. Hei hian mipuiah harsatna tam tak a siam dawn. Emergency light-in awmzia a nei lo vang a, damlo leh kangmei a chhuahin a buaithlak lehzual dawn. Chu hun a thlen hmain sorkarin hma a lak a tul a. Tuna sorkarin ruahmanna a siamte bakah hun rei lo te chhung traffic jam tiziaawm thei tura hmalakna tur dang pawh a la awm thei ang. Mahse, lirthei pung chak avangin awmzia a nei rei thei chuang si lo. Chu vangin sorkar hian hmathlir (vision) thui tak neia hma a lak a ngai tak meuh meuh a ni.

28 June 2018

Maharashtra plastic bag khap leh Mizoram dan kenkawh chungchang

Maharashtra sorkarin March ni 23-a plastic hman khapna a tihchhuah kha kan hre theuhvin a rinawm. Plastic leh thermocol hmanga hmanrua leh thil dang siamchhuah, hman, hralh, dahkhawm thlengin a khap a nih kha. Nashik Municipal Corporation-in a tarlan danin, June ni 23 khan a vawi khat nan dan lekkawhtute chuan kawtlai an fang a, Nashik-a municipal division ruk atangin dan bawhchhia (plastic/thermocol hmang, zuar etc) mi 72 manin pawisa an chawitir a, an pawisa chawi chu ni cheng nuai 3.6 ngawt a ni! Plastic hrang hrang an man hi kg 350 ngawta rit a ni bawk. Chutiang chiah chuan Pune khawpuiah pawh, hemi ni vek hian Pune Municipal Council-a solid waste management team-te'n hmun 73 an thlan chhuah chu mi 170 velin tlawh chhuakin plastic leh thermocol hmanga thil siam kg 8000 chuang lai mai an man a, dan bawhchhia pawisa an chawitir tling khawm hi cheng nuai 3.69 a tling bawk.


Maharashtra sorkarin hriattirna a tihchhuahah chuan, dan bawhchhia hi a vawi khatnaah cheng 5000 chawitirin an bawhchhe leh a nih chuan cheng 10000 an chawitir a. Vawi thumnaah chuan cheng 25000 chawitir leh thla thum lungin tantir theih a ni. Hei hi an lekkawh that chuan, eng emaw chen chu an state sorkar revenue tha tak a tling dawn tih a chiang. Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC)-in a ni li chhunga pawisa an chawitir zat tling khawm hi cheng nuai 10 chuang zet a nih thu an tarlang.

Hetianga thuneitute thiltih dan hi duh lovin dawr neitu thenkhat chuan an dawr kharin lungawi lohna an lantir ve thung a, Pune District Retailers Association President Sachin Nivangune chuan, "An khap hi kan dodal lo, hma an lak dan hi kan duh lo a ni. Thuneitute hian dawr neitute hi an diriam a, tihluihnain pawisa an laksak a ni," a ti ve thung. Maharashtra Navnirman Sena (MNS) hotupa Raj Thackeray chu a dodaltu langsar tak a ni a, sorkar chu he an notification tihchhuah hi withdraw turin a kar a, "Election lo awm tura sum tuakna a ni," ti hialin a sawisel.

June ni 26, 2018 khan Federation of Retail Traders Welfare Association (FRTWA) chuan sorkarin dawr tê (retail shop)-a plastic package a phal loh chuan lungawi lohna an lantir tur thu an sawi. "Sumdawng pawl leh, thil sem chhuaktu pawl hrang hrang atangin dawr neitu ni 1,500 chuangte'n Goregaon-ah meeting neiin he issue hmachhawn dan tur kan sawiho a ni," FRTWA president Viren Shah chuan a ti. He meeting-ah hian Federation of Associations of Maharashtra (FAM) aiawh te, Chamber of Associations of Maharashtra Industry and Trade te, Chembur Merchants Association leh pawl dang dang an tel thu Viren Shah hian a sawi a ni.

Viren Shah hian, "Kan thil phut tihhlawhtlin nan ni 7 chhung sawrkar kan nghak ang a, awmzia a neih loh chuan lungawi lohna kan lantir ang," a ti a, dawr tê plastic langtlang thei te, plastic bag hman tangkai reng theihte chu he dan hian huam lo se an duh ber thu a sawi a ni. Maharashtra Chamber of Commerce, Industry and Agriculture (MCCIA) te, Nashik Grocery Traders Association te, Indian Hotel and Restaurant Association (Ahar) te pawhin he thil an duh loh thu an sawi ve bawk.

Chutiang a nih laiin plastic leh thermocol hman khap avangin mi tam takin hna an chan ve leh tlat thung a. Plastic Bags Manufacturers Assiciation of India-a an general secretary, Neemit Punamiya chuan, "He thil avang hian sum cheng vaibelchhe 15,000 lai mai hloh niin, mi nuai 3 velin zan khat thil thu-ah hna an chan a ni," a ti.

Mizoramah pawh hian dan tha tak tak kan nei a, amaherawhchu, thuneitute hian duh angin an kengkawh tha tawk lo niin a lang. MLPC Act hi thil tha tak mai a ni a, he dan an hman tirh chuan a dan bawhchhiate'n MLPC Act bawhchhiate hremna tur a tarlan angin vantlang hmun tifaia hrem te pawh an awm a nih kha. Nimahsela, kum 2 kum 3 a vei a, chutiang chu kan hmu ngai ta lo. Dan bawhchhia an awm tawh lo tihna chu a ni chuang hauh si lo.

A tlangpuiin dan bawhchhiate hremnaah hian pawisa chawitirna tur hi a awm tel deuh zel a. Dan bawhchhia an tam emaw, dan kan kengkawh tha emaw a nih chuan state sorkar tan revenue tha tak a tling dawn tih a chiang reng mai si a. Thil tha tihna ni bawk, sual tawmim theihna tur ni bawk, revenue tha tak ni bawk chu sorkar hian a dan siamte kengkawh tha sela a duhawm ngawt mai.

Mizorama dan kengkawhtu zingah chuan Traffic Police-te hian dan an lekkawh tha deuh ber mai awm mang e aw ka ti. Mi hmaisa an tawn nitin hi a ni hawt mai a, kei ka peih loh zawng a ni. Traffic Police-te hi ka fak khawp mai. Dan bawhchhia thenkhat chu tha taka hrilhin an kaltir mai a. Dan bawhchhia an hmuh zawng zawng pawisa an chawitir vek kher lo nachungin ni khata an sum thawh chhuah hi a tam viauin a rinawm. Mipuite lahin traffic rules kan bawhchhiat chuan, kan dan bawhchhiatah pawisa chawi kan hreh miah lo va, office thlen kher ngai lova tihfel nghal theih a nih phei chuan a hmunah la la pawisa phawrh kan duh tlangpui lehnghal. Dan kengkawh thate hi chu mipuite pawhin kan zahin kan hlau viau a ni.

Dan kenkawh lamah sawrkar hi han tang sauh sauh teh se.

26 June 2018

Remna Rah

Kum 13 kal ta, 2005 April ni 26 khan Mizoram sorkar leh Bru National Liberation Front (BNLF)-in inremna siamin BNLF hian ralthuam tungin nundan phung pangngai an zawm a. Nimahsela, hemi hnu hian Bru zingah hel pawl dang dang a lo piang zui a, hel pawl dang thawhpui an nei zui zel bawk a, BNLF khan inremna hlawhtling tak an thlen thei lo. Kumin, 2018 April ni 2 khan Mizoram sorkar leh Hmar People Convention (Democratic) chuan inremna an siam leh a, inremna hlawhtling tak a nih beiseiin Zoram mipuite’n kan thlir mek a, Zoram chhunga muanna a awm zui zel kan beisei a ni.

Inremna hlawhtlin leh hlawhtlin loh hi inremna thuthlung tihpuitlin leh puitlin lohvin a hril thui hle a, hel pawl represent mipuite’n an zir a ngai hle bawk. Mizoram sorkar leh BNLF inremna thuthlungte kha tihpuitlin ni hlawm mah sela, a mipuite’n BNLF kha an aiawhtua an rin zawh loh vang ni maw, hel pawl dang a awm zui a, Mizote ru bovin an la hnawksak zui zel a ni tih hretu vek kan ni. Mipuiin remna ziaktute kha an aiawhtua an pawm miau si loh chuan, inremna mei bul a nihna chin a awm thei ang. Inremna a hlawhtlin theih nan, inremna ziaktute leh a mipuite’n tihtur pawimawh tak kan nei tih a chiang hle.

Chutiang a nih lai chuan, kum 30 chuang kal ta 1986, June ni 30-a Mizo mipuite aiawha MNF leh India sorkarin inremna thuthlung (peace accord) an siam zet kha chu a hlawhtling hle a, tun thlengin Mizo mipuite’n a par kan la tlan mek zel a ni. He inremna avanga lungawi lo, ralthuam kenga che zui an awm hriat a ni lo va, Mizoram chhungah Mizo hel pawl a piang hek lo. MNF sipai zawng zawng an lo haw a, ralthuam an neih zawng zawng an tung a. Kum khat leh chen, an lo chûl leh hûm, an ralthuamte an thlah tur meuh chu țhenkhat mittui a sur zung zung mai a nih kha. 

Chuti fakauva inremna hlawhtling chuan Mizote hming a tițha hle a, hnam dangte ngaihsan a hlawh hle. India’s Northeast Resurgent lehkhabu ziaktu B.G. Verghese phei chuan, “Memorandum of Settlement (MoS) chuan inremna nghet leh tluantling thlenin MNF leh a thawhpuiteah tharum thawhna a titawp hmiah a. An ralthuam zawng zawng tungin an sipaite pawhin nunphung pangngai an zawh a. Tripura-a Tribal National Volunteers leh, Manipur-a PLA te, hmun dang dang silai keng pawl an puihna leh thlawpna an hnukdawk vek bawk. Helna a ni emaw, lungawi lohna lantirna a ni emaw, tun hnaia inremna awm tawh zawng zawngah Mizo Accord hi a la hlawhtling ber,” tiin a ziak nghe nghe a ni. Heti khawpa inremna hlawhtling a awm hi, inremna ziaktu MNF-in Mizote ai a awh zawhzia a tilang chiang hle.

Remna Par Kan Tlàn
Kum 1986-a inremna avangin kum 20 chhung Zoram thim chhah tak chu vai kian niin Mizoramah remna leh muanna a thleng zui a, tun thlengin țhangtharte’n a par kan tlàn zui zel a ni. He inremna avang hian kan ram, kan hnam leh sakhuana tiderthawng thei thilte chu India ram parliament-a pass pawh ni eng ang mah se, Mizoram Legislative Assembly remtihna lo chuan Mizoramah hman ve theih a ni lo va, Inner Line Regulation pawh state sorkar remtihna tel lo chuan tihdanglam leh tihbo phal a ni lo va, chutih a hnekin state sorkarin tun thleng hian a țhat zawk dan turin a la ammend zui zel a; kan țawng hman lai emaw, țawng dang emaw official language atan kan hman theih phah ta bawk.

Inremna thuthlung avang hian Mizoram chhungah ngei university (Mizoram University) din a lo ni ta a, chutah chuan kum tinin master degree nei thar mi 500 chuang leh M.Phil leh Ph.D nei thar an awm zel tawh a. Mizoram University hnuaia inziak lut college pawh an pung zel a, tun hmaa ram danga zir ngai tam tak chu kan ram chhungah ngei graduate leh post graduate level-ah kan zir thei tawh a; Mizoram pel miah lovin Ph.D kan nei thei ta! Chumi avangin zirna avanga ram danga Mizoram sum leh pai chhuak chur chur tur kan hum thei a. Remnain zirna lama hmasawnna a thlen leh rah a chhuah hi ropui tak a ni.

Inremna avangin Mizoram chu state puitlingah hlan kai kan ni a, chumi avangin state thar malsawmna kan dawn zozaite kha rual ute sawiah khêk ta ila. State kan nih avanga hna thar tam tak lo piang hi a rah têltu chu țhangtharte hi kan ni. State puitling ni lovin Mizoram hi Union Territory la ni reng ila chuan, tuna sorkar hnathawk zinga a zatve dawn mah chu hna nei lo an ni àwm si a! Sorkar pawhin India sorkar ațangin special category state kan nihna avangin hamțhatna țhahnem tak a hai lut chur chur a, inremna siam a nih hnu kum 20 thleng pawha ‘Peace Bonus’ la sawi chhuak thei kan ni a, hemi avanga cheng vaibelchhe tam tak lo luang lutin infrastructure lama Zoram hmel a tihmawizia te hi hmuh hmaih phal chi a ni lo.

Țhangtharte Mawhphurhna
June ni 30, 1986 khan kum 20 chhung zet inkapa indo ram pahnihte inkarah inremna siam a ni a, chu inremna chu ram a buai avanga lo awm a ni. Chu ram buai pawh chu, ram leh hnam tana hnathawktute’n  an chên ve loh tur leh a par an tlan phak loh tur ram nuam siam tuma hma an lak vang a ni. A hun laia Zofate tawrh kha a hrehawmin a rapthlak a, a bikin mipate tawrh ve ngai loh hi hmeichhiate’n an tuar nasa a, Zoram Khua A La Var Ang ziaktu Pu R. Ropianga phei chuan, “Hmeichhe pawngsual hi a rapthlak hle a, khaw țhenkhata thleng phei chu sawi ngam pawh a ni lo,” a ti hial a. “Kan hmeichhiate nawmchen nan an hmang a” tih te, “...hmeichhiate’n kan tuar nasatzia kha rapthlak tak a ni. ...kan hmeichhiatpuite’n heti ang pawngsual an tuarna avang hian thin hi a ur ngawih ngawih a ni” tih te chu rambuai lai chanchin ziaktu Pu C. Zama leh Pi Rebeki (w/o S. Lianzuala) te ziah dan a ni. Chuti khawpin rambuai kan tawrhna chu rapthlak eltiang mah sela, țhangtharte tan erawh buai man awm tih loh rual a ni lo. Chutianga buai man awm a nih theih chhan chu, inremna hlawhtling tak a awm theih vang a ni a, chuvangin țhangtharte tan chuan 1986 Inremna kha ngaihhlut a pawimawh hle.

Khang hun laia kan ram tana thawktu, remna ni nghak chhuak zinga țhahnem tak chuan mual min liamsan tawh a, tun ațanga kum 20-ah chuan a bul țantute pawh hmuh tur an awm tawh lo vang a, kum 50 a liam leh meuh chuan remna ruala lo haw lehte chu dama hmuh tur an awm tawh lo vang. Ram tana an beih lai kha ‘hmanlai’ a ni tawh ang a, an chanchinte chu ‘thawnthu’ ang mai a ni tawh dawn. Tunah erawh chuan a bulțantu țhenkhatin min la dampui a, inremna a awm ruala lo haw eng emaw zatin min la dampui bawk a, chuvangin, țhangtharte tan chuan tun hun hi hun pawimawh (golden period) a ni. Kan ram tana hnathawktu leh, remna siamtute ngaihhlut nachang i hria ang u.

Ram leh hnam changkang apiangin ram rorelna țha zawk duha hma latu (revolutionary) te, ram tana zalenna sualtu (freedom fighter) an ngaisang țhin a, an zalenna sual dan chu tharum thawh (violence) leh tharum tel lo (non-violence) a ni emaw a lêm chuang lo. India hian tharum hmanga zalenna sualtu Subhash Chandra Bose leh tharum tel lova zalenna sualtu Mahatma Gandhi te hi a theihnghilh ngai dawn lo. An hming chawiin airport te, kawtthler te, hmun pawimawh hming te an phuah a, chu chuan țhangtharte’n an thiltih an ngaihsanzia a tilang a; theihnghilh an nih tawh lohna turin an lim an siam er ur mai a ni. Mizote pawhin chawimawi tur leh ngaihsan tur freedom fighter kan nei a; chutiang nei ve lo hnam hi khawvelah eng zat tak awm ang maw! Laldenga Stadium neih hun te a va nghahhlelhawm em! Engtikah emaw chuan Sikulpuikawn langsarah tak Laldenga lim a la awm ang a, Republic Road pawh Laldenga Street vuah hun a la awm ang. Chutih hunah chuan kan ram leh hnam tana thawktute nunna thaw lo tawp tawh mah se, an hming leh thiltihte chu an tu leh fate thinlungah tuh tharin a la awm dawn a ni.

Kan pi leh pu, kan nu leh pate hnathawh kha țhangtharte’n hre reng ila, an hnathawhte chu phatsan lovin chhunzawm zel ila. Mahni theihna zawn țheuhvah Zoram tan hna thawk zel ila, hun lo la awm leh zel turah buaina chhe mi thlentu ni lovin remna siamtu nih tum zel ila. Pu Laldenga rawn vuak len Mizo nationalism hi chawi nung zelin, kan hnam pasalțhate mangphan țhin ‘zalenna’ lam i pan zel ang u.

“Remna siamtute chu an eng a thawl e; Pathian faa vuahin an la awm dawn si a.” — Matthaia 5:9

17 March 2018

Mite'n tu nge a ni min tih?

Nimin, March ni 15, Ningani kha ka pianchampha a ni a, nizan dar 8:32 khan chumi pualin tiin ka whatsapp status-ah 'Vawiin ka birthday a ni bawk a, chumi pualin eng nge mi hmuh dan han sawi la, mi han reply teh khai. Status-ah ka lo vawm bei thlap thlap dawn nia' ka ti a. Chu status/story chu darkar 24 a lang a, zanin dar 8:32 khan mi 213-in an hmu a, chung zingah mi 49-in min hmuh dan sawiin min reply a, uangthuang deuh leh thutak deuh te pawh an awm chiat mai. Chung mite min hmuh dan ka dah rualin, ka hmuh ve dan ka han thai lang a ni (birthday min wish pah tlangpui a, chu erawh ka dah tel lo thung). Message deliver hun te ka'n dah tak na a, internet neih loh lai ka nei zeuh zeuh a, an rawn thawn hun leh ka hmuh hun h a inang kher lo tih hre ve hrim hrim ila.

ZAUVA - 8:33pm
A rukin i hur a, i lerh bawk.
A uang mai mai a ni tih hre tho mah ila, min reply ve tlat si a. Ka thianpa Zauva, Vanlalzauva hi Bethlehem tlangval a ni a, football tui tak a ni. Thuziak thiam tak mai a ni a, tlangval senior tawh lampang, uang ve thei tak a ni a, tlangval tlawmngai thei tak a ni.

DINI - 8:34pm
Ram vei tak.
Dini hian heti tê mai hian min chhang a, mi hmuh dan a ni miau mai bawk si. Farkawn nula a ni a, tunah hian Electric Vengah an awm mek (a u Zualtea nena kan inkawm atanga inhre chho kan ni ber). Mizoram University-ah zirna pur a chaw mek a ni. Nula zakzum tak, mi pawisawi hreh mi, nula taima leh fel tak a ni. 

MAPUII - 8:36pm
Naupang tê ni si intodelh tlat mi, mi tumruh tak, principle nghet tak nei leh Zopa ve hliah hliah tak. Nakin lawka MNF Thalai hruaitu tur. Social networking lama politics khel thiam tak...hihi
Ka hriat sual loh chuan Mapuii hi ATC Campus-ah an chhungkuain an awm. Govt. Aizawl College-a SU leader ka nih lai, kum 2012 tawp lamah khan MZP buatsaih Zofest chu Darchawi-ah hman a ni a, chutah chuan ka kal a. Ani pawh Govt. J. Thankima College zirlai angin a kal a. Zofest neih lai chuan thian thenkhat nen Darchawi atangin Agartala-ah rel-in kan chhukthla a, chung zingah chuan a tel a, kan inhriat phah ta a ni. Mizoram University-ah kan kalho va, tunah zirtirtu hna a thawk mek. Nula fel tak, Pathian tih mi, mi biangbiak pawh thiam, mi pawisawi ngai lo, midangte angkhata be vek thei a ni.

NUNUI - 8:38pm
Tlangval inchengvawng, midangte ngaihsak, thu thiam leh ropui deuh. Ngainatawm tak, ka future bialpa i ni.
Sihfa nula Febry Nunui hi tunlai hmeichhiaah chuan poetry phuah thiam ber te zinga mi a ni awm e. A hranpaa zirna a neih awm ka hre si lo, thu a thiamin Mizo tawng a thiam em em mai a, ka tluk lo takzet. Poetry thahnem tak a phuah tawh. Erotic poetry a phuah tam a, mahse, amah erawh a zuamawm hauh lo thung nia!

RCA - 8:39pm
Ka hmuh hmasakna ber che chu TV-ah a ni a, chutah chuan fiamthu thiam TSA i ni a.
A vawi hnihna chu MZU-ah a ni a. Mi satliah ang maia lang chhungrila danglamna nei, pawn lam hmel lan danah pawh danglamna nei i ni a. Pacman ang ka ti che a.
A vawi thumna chu MNF TSA i nih hnu. Ram leh hnam tan leh i pumpui tana i thawh hnu. Hetah hian TSA tak tak kan hmu ta. Fiamthu thiam TSA te, Rual pawl tak TSA te, Mi Ropui TSA te bakah Mi Tumruh leh Huaisen TSA ka hmu ta.
A khaikhawmna chu kawng engkima ka tluk loh min hretu ka ti ang che.
Vaphai tlangval Rca, a hmingpum Rochharzela hi Mizoram University Mizo Department-a ka batchmate a ni a, chu chu kan inhriat tanna pawh a ni. Mizo tawng leh hmanlai Mizo thil hre tak, ka tluk loh a ni bawk. Zirtir hna lama tui em em mai, sum leh hlawkna pawh um lova zirtir hna thawk hreh lo, a zirlaite tawh phawt chuan an ngainat em em a ni bawk. Thiante kah fiam thiam tak a ni a, thawnthu ziak thiam tak a ni bawk. PUC atanga zir chhuak a ni a, tunah hian Mizoram University-ah Mizo department-ah zirtirtu hna a thawk mek a, St. Xavier College, Lengpui-ah a thawk zui dawn bawk. Vincent HSS, Staines Memorial School, HBC-ah te a lo thawk tawh a ni. Ani hian ka in luahah mi rawn tlawh vang vang tawh bawk.

FELA - 8:39
Nula lam chu sawi lo law law ila... Sawi tlak pawh i nei lo. Sawi tham pawh a awm lo. One sided love bak i chanchinah a awm meuh lo.
I nungchang leh khawvel i hmachhawn dan erawh ka inspiration ropui tak zing ami a ni. Mi chak, huaisen, taima.
Nangmah ang vek ni ila Pu Hrekima hian hna thawh tur a nei kher lo vang!
Ramhlun Sports Complex tlangval VL Remruatfela hi Govt. Hrangbana College SU hruaitu lo ni tawh a ni a, Mizoram University Students' Council (MZUSC)-ah hruaitu a ni tawh bawk. MZU Mizo department-a ka zirpui a ni a, chuta tanga inkawmngeih chho ta kan ni. Kohhran leh khawtlanga inhmang tak, ruihtheihthil zuk leh hmuam ti lo, mi invawng tak a ni a, thiante tanpui peih em em mai a ni bawk. Ka thian ngainat tak a ni a, event lian tham tak tak buaipuiin a buai thei viau. Mi bright tak a ni a, kum rei lo te hnuah Zoram mipuiin a tha zawngin a hming kan hriat thuai ka ring.

TEI - 8:40am
I fel...i induh lo. Biak i nuam, thian tha tak i ni.
Tei hi Tlungvel nula a ni a, Govt. Hrangbana College a zir lai, MSU inthlan ka hmachhawn laia inhria kan ni. Tunah Bawngkawnah khawsain DIET-ah a training mek. Mi rilru nghet leh rinawm tak a ni a, a tih tawh vek vek chu a thlah zen zen lo, nula chhel tak a ni (ka sawi chhan a hriat ka ring!). Hmeichhe hlim thei tak a ni thin tih ka hria a, nuih pawh duh ve tak a ni tih ka hria. Nitina a thian kawmte tan chuan thian ngainatawm leh kawm manhla a nih ka va ring em! 

MARUATA - 8:40pm
Engtin nge ka sawi tan ang aw... Tawi tein sawi ka'n tum ang e. Mi taima, tumruh, thian kawm nuam ti mi leh thiam siam thiam tak. Mi pawi sawi aia miin i pawi an sawi pawha ngaidam thei mai zel mi. Mi lungleng thei mi tak i ni. Heti chinah hian duhtawk phawt ang.
T.C. Lalruatkima hi Govt. Aizawl College-a kan SU hruaitu ni thin a ni a, MZU Mizo department-ah kan zirho va, kan inkawm nasa hle. Parvatui khawchhuak, tuna Aizawl Maubawk-a cheng zui ta a ni. Infiamna ti the tak, college aiawha volleyball leh football lo khel zak zak tawh thin a ni. Thiante ngaihsak mi tak leh a kova innghat tawh chu hlen zat zat thin mi a ni. Tunah hian Staines Memorial School, Chanmari-ah zirtir hna a thawk mek. 

DINTEI - 8:41pm
I bula awm a nuam, a hahdam...i fel.
Lungsen nula Dintei hi Lungsen MSU hruaitu a ni thin a, chu chu kan inhriat tanna pawh a ni. Awmna a inan loh avangin kan inkawm tam vak lo va, mahse, nula fel tak, mi pawisawi lo tak leh taima, ram leh hnam vei mi a ni a, zirtirtu hna a thawk mek a ni. A ngaihawm ka ti hle mai. 

MPA - 8:43pm
Mi chak i ni deuh tawp mai.
Chanmari tlangval H. Lalmuanpuia hi Mizoram University Students' Union (MZUSU) hruaitu ni thin a ni a, thuziak thiam tak, hla phuah thiam, zai thiam a ni; talent a nei tha hle. MZU-a zirlai hruaitu a nih lai khan kan inhrawn hman chiah lo nain ka hre hman a, tichuan, youtube lamah Misualpa a inti a, tunlai thalai/tleirawl, youtube lut thinah chuan hre lo abar pawh an awm lo vang. Tlangval hmeltha leh fai veng vawng, huaisen tak leh tlang (frank) tak a ni. Chanmari West-ah Elandz Offset Press a nei nghe nghe.

REMSANGI - 8:44pm
Ka hriatna che rei tawh mah se ka hriat chianna che erawh a la rei lo thung. Kawm nuam, harsatna thlen ngam leh thiante tana inpe zo...mipa diktak i ni e.
A mak khawp, MZU Mizo department-ah khuan kan inhrawn hman lo nain, kan senior-te senior leh class nen khan kan inhre riau va, kan inkawm ngeih riau zu nia! Lunglei nula Remsangi pawh hi kan senior niar leh (!)-a mi chu a ni. Tunah hian B.Ed a zir mek. Nula chhelo, rilru puitling tak nei, mahni lu zo veh vawh, a tih tawh lamah chuan nghet cherh chawrh tak niin ka hmu. Laipuitlang-ah a khawsa mek.

SANGI - 8:46pm
Ahhh, hriat tirhna chu Comedian Search ni phawt ah, thluak tha kan tih kha i ni ve a. Tichuan, tihian thu tha tak tak i ziah ka hmu chho zel a, rin aiin a va laktlak tak ka ti hial. Chuan, ka lo ralkhat ngaihsan ve em em lai chein engtin tin emaw kan inhre vek a, mi fel kawm nuam mittui tla zing tak i ni!
Sangs Chhakchhuak, facebook atanga ka thian chhar thar a ni a, Bungkawn nula a ni. Ka thiante zingah chuan ani tluka tahbelh an awm lo. Nitin deuhthaw mai hian a tah thu min hrilh ziah, a hahthlak reuh khawp mai! Nula fel tak, hna ngai pawimawh mi tak niin ka hria. Dangdai ve tak mai pakhat chu - a takah kan la inhmu lo, mahse, vawiin ka lehkhabu tlangzarhnaah thleng min chawisak dawn!
THELMA - 8:47pm
Mi mak tak, khirh ve tak, mahni thu duh, sual vak chuang lo. Fiamthu duh, mahse, ti lutuk chuang si lo. Inhmuh changa min lo be siam siam thiam... Hmeichhe hmeltha hre em em, ngaihzawng nghet tur hmu zo chuang si lo.
Tuidam nula Thelma-i hi Govt. Aizawl College kan zirlai atang tawha inhria kan ni a, MZU Mizo department-ah MA (Mizo) a zir chhuak dawn ta bawk. College kan kal lai atang leh tun thlenga amah ka hriat dan chu, nula uang thei tak, mahni insawisak pawh hreh lo, rual pawl nasa, mahse, (ka rin danin) khawhar ve thei tak a ni. Thiante tana ngainatawm tak a ni a, an thianho hi an thawm a ring. Chu zawng chu a ni mai e! 

NUPUII - 8:51pm
E le... Mi induh tak, inbe vak lo mah ila inbiak ve zeuh chang pawha message reply har thei em em... Se thu thiam em em, ram vei mi tak. CM ni phei la chu Lal Thanhawla ai pawh hian i induh ang!
Kum 2015- tawp lama MSU-in Darlawn khuaa General Conference kan neih khan Women's Polytechnic, Aizawl zirlai a nih angin a tel a, in khatah kan thlengho va, chuta tanga inhria kan ni. Chumi hnuah kan inhmuh leh tak pawh ka hre lo! Mahse, whatsapp/facebook lamah kan inbe zeuh zeuh. Ngaihzawng la run tak (hmangaihna ngah tak tihna!) a ni a, a luangliam ve thei khawp mai! Mi rilru tha tak a ni. Kei aiin a induh zawk fe...hahaha. 

RKA - 8:51pm
Thianpa, i simple living and high thinking-na hi k aduh. Chuan, thudik nia i hriat leh i diknaah chuan i ri pawp zel a. Tin, retheihna hnehin i la ding chhuak ang.
Rawpuichhip tlangval hi Govt. Zirtiri Residential Science College-ah SU hruaitu a ni thin a, MSU-ah a inhmang zui ta. College SU a nih leh MSU-a a inhman zui atanga inhriaa inkawmho kan ni. Unau kan neih zat, kan nu leh pa dinhmun, kan chhungkaw dinhmun, kan hringnun fight chhoh dan a inang hle. Thiante ngaihsak em em mai, midang dinhmun hrethiam tak, midangte tanpui nasa, thiante tana inphal leh inpe zo tak a ni a, MSU-a kan inhmanho hrep hnuah lehkha zir leh hna thawkin vai ram lamah a thangbo zui a. Hlawhtling takin a lo chhuak a, Chanmari-a Zo-Career-ah a thawk. Ani chu, tunah chuan a ding chhuak ta a ni reng mai. 

JOSEPH - 8:53pm
Mi fel leh tuar chhel tak i ni tih hi ka hmuh dan che mai ni lovin a hriatin ka hria.
East Lungdar tlangval nen hian online khawvela inchhar kan ni. Kum 2010 khan facebook-ah Hman-bawm group ka siam a (tunah pawh a la awm reng), Mizo group awm hmasa pawl a ni a, chutah chuan kan infiam ho laih laih thin. Chuta tanga inhre tan, inkawm nasa tak kan ni. Vawiduailo chaw kan ei khawm tawh a, mi zakzum tak niin ka hria a, thiante pawi a sawi ka hre khat hle. Inhmuh a khat ta mang e, k'u Seppui! 

OPA - 8:57pm
I lerh, i hur bawk!
Mahse, keimah ang bawkin i inthup thei.
I taima ve phian. Talent i ngah bawk. Khawiah pawh a thusa pawl nih tum ni, thil ti tak tak thin i ni.
Khuangleng tlangval hi a tam zawk chuan Opa Hmar Vanbawih tihin an hre awm e. Thu leh hlaa tui leh thiam tak, Mizo tawng han chheh kual vel leh han vilik vel hneh tak a ni. MZU Mizo department-ah kan hnuai chiahah an awm, chuta tanga inhre chiang tan kan ni. A hmain Govt. Champhai College-ah a zir a, facebook atangin kan inralkhat hriat tawh. Tuna la dam zingah chuan Pu C. Lalsiamthanga leh Pu Mafaa Hauhnar chiah ngaihsan a nei niin ka hria! Mi tlang reng rawng tak a ni a, mi pawi pawh a sawi nasat ka ring. Mahse, a huaisen. Mizo literary critic tha tak a nih chhoh ka ring. 

TPA - 8:58pm
Mi dik leh ril, thil thlir thiam tak, vengva tak... Mi ril... Mi ril tih lai hi ka sawi ning thei lo.
Kum 2016-a MSU inthlanah khan General Secretary post ka chuh ve a. Chutih lai chuan Tpa hi Govt. Kolasib College-ah SU hruaitu a ni, chuta tanga inhria kan ni ber. Kan inbe tam em em lo nain, mi rilru nghet cherh chawrh tak niin ka hria. Hetiang mi hi kei chuan ka dah hniam ngai lo.

TETEI - 8:58pm
Ka'n lo sawi ve lawk... I sual si.
Ka hming anpui, Lalthansangi Chawngthu hi Darlawn nula a ni a, Chhinga Vengah an khawsa mek. Kum 2015 tawpa MSU-in Darlawna General Conference a neih atanga inhre tan kan ni. Khatih lai khan Darlawn HSS-ah pawl 12 a zir a, inkhawmpuiah usher-a an hmang chu ka mit a la riau va, inkhawm lai ngat, mipui lam hawi zawnga a din laiin a phone number ka han dil hmiah! Tunah hian Govt. Hrangbana College-ah a zir mek. Zep thu a cheng lo, he nau hi ka ngaisang. Mi tumruh tak, tum nghet tak nei a ni a, naupang tê ni siin a rilru a puitling hle. Lemziak thiam tak a ni a, college a kal a, banah painting class a kal leh a. A thawkrim lutuk hi ngamtlak takin ka hau ve thin a ni. 

SANGLIANI - 9:17pm
Kristian tha tak i niin ka hria. Politics i luhchilh hi ka lawm, mahse, party thil avanga fak phu lo i fak chiam a nih chuan ka rilru a na viau maithei a ni. Chutiang bawkin a chuangliama mi i sel lai pawh hmuh loh ka chak.
Lalsangliani hi Mizote'n hmeichhe sports writer kan neih tlemte zinga mi a ni a, inkhel.com administrator a ni bawk. MZU-ah kan senior niin English department lampang mi a ni thung. Tunah hian Ph.D a ti mek a, MZU English department-ah zirtirtu a ni bawk. Amah ka hrilhfiah tawi thiam dan berah chuan - lehkha thiam a ni. Lehkha thiam ka lo hriat dan zawng zawng hi amahah a kim vek. Nula vengva leh lu zo veh vawh, hriatna leh thiamna lama mi ril, khaw hawi zau, mi bright tawpkhawk a ni. Hetiang mite hian mi pawi an sawi ngai loh chu thuhran ni se, ngaina lotu an awm ka ring lo. Nationalist diktak a ni a, nula e ti lo chuan titina hun kan neih chuan ram leh hnam thil kan sawi nasa thin hle. Ka ngaihsan leh ka chhuan em em a ni a, min hria hi thinlung takin ka lawm a, min hmuh dan a rawn sawi leh phei chu ka lawm lehzual. 

AFELI - 9:16pm
Mi tumruh tak i ni tih ka hria.
Kulikawn nula Afeli hi Govt. Aizawl College-ah kan zirho thin a, tunah vairampurah hna a thawk mek. Kan inkawm tam vak lo va, chuti chung chuan thian kawm nuam, thiante ngaihsak mi tak, mi taima leh thawkrim tak a ni a; mahni intodelh tum tlat a nihna hi ka ngaihsanna pakhat a ni. 

PARTEI - 9:19pm
Mite hian engtin pawhin lo hmuin i chungchang ngaihdan siam mah se, hmana Tsa, harsatna tam tak tuar mek...oh, i tuar chhuak tawh tak! kha kan ngaina reng.
Lungsum nula a ni a, a nau Mapuii nen 2005 khan Govt. Durtlang High School kan kalho tawh a, chuta tanga inhre tan kan ni. Ka phone-ah phei chuan Mapuii U ti ngatin a hming ka save nghe nghe. A nau nena kan inkawm atalangin kan inhria a, Durtlanga an awm lai te, Ramhlun North-a an awm lai te, Chanmari-a an awm hnuah te an inah ka la tlawh zat zat. Nula fel leh hlim thei tak a ni a, hlim sang chungin min be thin. Nula ngainatawm tak a ni.

NUNOI - 9:22pm
Nang hi mi friendly tak i ni, ka hre chiang miah lo che a. Ka hmuhna che hmasa ber chu, Aizawl book fair-ah khan quiz i conduct a, lawmman pakhatna ka dawng lehnghal. I funny ka tia, chuan, thu leh hla i thiam zek lehnghal. Nupui tha tak i la nei mawlh ang.
Kan la inhre chiang vak lo, tunah hian MZU Mizo department zirlai a ni mek. Mizo department thiltihnaah kan inhmu zeuh zeuh. Nula ngaihtuahawm loh tak tur niin ka hmu a, thiante bulah pawh a rik huau huau ka ring tlat! Kawm a nuam khawp ang.

MAHLANI - 9:23pm
Ka sawi duah peih lo. Ka duh hun tè-ah i awm ziah thin, engti kawng emaw talin.
Kum 2013 kum tir ni tain ka hria, ka lehkhabu 'Hmangaihna Tuboh' hi Sir Opa (Dr. C. Lalawmpuia Vanchiau) hian a zirlaite (MZU Mizo department) assignment zingah a lo telh a, chu class-a ka thiante awm C-a (Chawnglianmawia Chawngthu of Vairengte) leh Mapuia (R. Lalthansanga of North Vanlaiphai) te chuan chumi chanchin min hrilh a. Chuta ka lehkhabu assignment changtu chu Mahlani hi a ni. Chu chu kan inhriatna ber a ni. MZU-ah kan inhrawn hman lo, kan senior niar leh a nih chu. Chu ka lehkhabu a review-na chu ka la kawl tha reng. Kan inkawm zui ta bawk. Thian kawm nuam tak a ni a, a harsatna leh rilru hahna te ka bula thlen ngamtu a nih avangin kei pawhin ka ngaina hle. Mi diktak, thian anga min hmangaihtu, min fuiha min zilhhautu, ka hmakhua ngai tak taktu a ni. Pasal leh fanau pawh a nei tawh a, Maubawkah an khawsa mek. Pasal a neih hma chuan, ka awmna Mission Veng atangin an in, Maubawkah ke ngatin ka zu leng vang vang thin. Chuti khawpa ka thian ngainat chu a ni.

ZAMA - 9:33pm
Ka hmuh thin dan che kha ka hmuh dan che a ni tawh lo. Ka hmuh dan che hi i lan dan a ni hek lo ang a, i lan dan hi i nih dan a ni hek lo ang.
Theihna nei i ni a. Na nei thei i ni bawk a. Na i neih hmain i theihna hi a hmun leh hun takah hmang ang che.
Thuziaknaa mahni khaw hming dah ngat ka hriat awm chhun a ni hial ang - Zama Khiangte Khuangleng. Lehkhabu ziaktu a ni a, thu leh hla hi kan inhriat tanna a ni. Mi frank reng rawng, mahni intodelh, mi puitling leh taima, thu leh hla thiam tak a ni a, wordplay te chu hneh tak a ni ringawt! 'Mangtha' lehkhabu a ziak tawh.

HMINGSANGA - 10:12pm
Vanneihtluanga of Lengzem nen hian Paite fa hrin manhla ber in ni mai awm e. Ha3
Hmingsanga hi MZU Mizo department-ah kan pawl hnuai chiaha mi a ni a, Lengpui tlangval a ni. Lengpui MSU-ah hruaitu a ni thin. Thu leh hla thiam leh tui tak, ka rin danin, ei loh zawng tina tak a nih a rinawm! Mi puitling leh zahawm, mi smart tak a ni a, tawp leh hnawk taka a inchei hi ka la hmu ngai lo.

KURI - 10:21pm
Mi fel, mi hlim thei tak, rilru tha leh mi ril tak, ram tana mi tangkai tak la ni zel tur, kei phei chuan CM atana ka hual ruk i ni ber mai.
Kuri hi amah ka hriat dan tak ka sawi chuan a lungawi chiahin ka ring si lo va, sawi lo mai ang...hahaha. Govt. Aizawl College kan kal lai atanga inhria kan ni. Nula hmeltha tak, fel tak leh taima tak a ni a, mi rilru tha leh tluang tak a ni bawk. Tlangvalte tan ngaihzawn rawn luih luih tlak tak a ni...sala!

CHAMI - 10:26pm
Ka hmuh dan che chu nula hnute hup thuk ching!
Ka va han nui nasa ber mai! Middle School kan kal lai chuan hmeichhe tlar hnungah kan thu a, an inrin loh laiin an zak leh zakah kut pahnihin hnung lam atangin an hnute kan hup thuk zel! Khatih laia kan classmate hmeichhiate hnute khawih loh ahleih pawh kan nei lo vang! Chu chu Lungdai nula, Chami thil sawi atangin ka hre chhuak. A hnute ka la hup ngai lo va, midang hnute ka hup a la hre ngai lo bawk, a rawn uang mai mai! Facebook-a Hman-bawm group kan vanglaia active member a ni a, chu chu kan inhriatna a ni. Ngaihzawng la na tak,  rilru na hma tak niin ka hria.

PAPARI - 10:29pm
Fel tak, vawi khat hmuha nel nghal theih leh thiante care tak.  
Papari hi kan inhriatna a la rei lo. MNF Thalaiah kan inhmang ho va, chuta tanga inhre tan chauh kan ni. Tuikual nula a ni e. Nula tam takte anga induh ve lo, harhvang tak niin ka hmu. Inngaizawng ni ila chuan, ngaihzawn a manhla ngawtin ka ring. A chhan chu mi rinawm tak a nih ka ring tlat...haha.

MASTEA - 10:35pm
Ka hmuh dan che hi sawi ila i hua ang. I huat chuan thian kan ni tawh lo vang. Inhmelmak te pawh kan inhmelma ang. Ka hmelma i nih chuan kei aia i tawng theih zawk avangin ka hming chhe fo ang. Eng pawh ni se, ka computer-ah hian 'TSa pawimawh'  tih folder a la awm reng a. Hawn pawh ka hawng ngai lo, eng nge awm pawh ka hre hek lo, ka hne ngawt mai.
Mastea hi Zoram mipui hriat hlawh a ni a, LPS Comedian Search-ah pakhatna a ni tawh. Durtlangah a nupui fanaute nen an khawsa mek. Keimah ang bawka (ti kher teh ang) thawkrim leh taima, tlaivar thak thaka computer khawiha hna thawk mi, mahni hna atchilh (workaholic) a ni a, eizawnna thama computer khawih thiam, thian kawm nuam tak a ni. An veng a hla deuh a, kawm nuam hle mah se, duh angin kan inkawm hleithei meuh lo. Ka thian ngainat em em a ni, lirthei nei ni ila chuan, an inah ka leng zing ngawt ang. Tin, UPC a ni!

BIAKI - 10:17pm
Mihring ka hriat tawhah chuan sawiselna tur ka hriat ngai hauh loh. Lo dam reng la, kan tan malsawmna i ni si.
Mualcheng nula Biaki hi tunah Chanmari-ah an khawsa mek. Women's Polytechnic, Aizawl-ah SU hruaitu a ni thin a, chuta tanga inhre tan kan ni. 2016 MSU inthlana general secretary post kan chuh tum khan theihtawp min chhuahpui a, kan hlawhtlin tak loh hnu pawh khan min tawrhpui em em a, ka tan chuan theihnghilh a harsa tawh ngawt ang. Thian kawm manhla tak a ni a, midangte tihhlim thiam, mi chhawnchhaih thiam, mi tak niin ka hmu a. Nula ngainatawm tak a ni a, an ina ka len chuan duh aiin ka awm rei ziah.

SANGLURA - 10:38pm
I hmel hi tha lo tak angin ka hmu e aw...
Khatla East tlangval Lura nen hian 2009 atangin kan inkawm tawh. Kum 2009-ah Govt. Aizawl College-ah lut hovin Mizo honours kan ni a, 2013-ah MZU-ah lut ho lehin Mizo department kan zir ho va. 2016-ah MZU Mizo department-ah M.Phil kan bei a, IGNOU MA English kan bei dun zel bawk a. Chuti khawpa inkawpa inkawm nasa kan ni. KTP-a inhmang, ruihtheihthil, zuk leh hmuam ti lo, hman atanga tun thlenga ngaihzawng pakhat chauh la nei ngar ngar a ni. MA kan zirho laiin kohhranah a inhmang em em a, mahse, kei inhmang ve lem lo hian ka khum thei chuang lo! MA-ah pathumna kan ni ve ve! Pathian tih mi tak ni lo phei sela chuan chhuan tur a ngah bik vak lo, hmel leh pumruaah na na na chuan! Thiante fiam hi nuam a ti a, fiam pawh a hlawh. Govt. Hrangbana College-a a thawh ngar ngar hnuah tun hnaiah kan chhuahna college, Govt. Aizawl College-ah zirtirtu a ni thar ta. Thu ziak thiam tak ni mah se, thuziak lamah na na na chuan mi thatchhe tak a ni.

JENNIFER VETOPI - 10:52pm
Mi rintlak, mi hawi zau, tumruh, ngainatawm, a thian nih zahthlak chu sawi loh inchhuanna tham.
Mi hmuh dan a sawi hi ka sawi ni sela, a inhmeh zawk ka ring. Chaltlang nula a ni a, Saitualah hnathawkin a awm mek. Thu leh hla lama tui mi chuan an hre vekin ka ring a, thu leh hla thiam tak, poetry phuah thiam tak a ni. A poetry phuahte hian lairil a zen a, a zem bawk. Hringnun hriltu leh hrilhfiahtu a ni deuh zel. Midangte tana hna thawk mi a ni a, mi tlang (frank), hmeichhia nih vanga intino ve lem lo, ngaihdan tlang tak nei a ni.

DAMPUIA - 10:54pm
Ka tan chuan mi fel tak...ka tan mai pawh ni lo, midang tan pawh mi fel tak i ni tih i hriat hnuah pawh la fel reng ang che.
Dama hi Saitual tlangval a ni a, Saitual MSU hruaitu niin 2016-a MSU election-a general secretary post ka chuh khan theihtawp min chhuahpui a. Ka tlin loh hnuah pawh min tawrhpui takzettu a ni. Thlalak lama tui mi tak a ni a, photography lam zirin tunah chuan thla la thiam tak a ni ta der mai. Midangte pawisawi lo, rilru tha tak a ni.
REMPUII - 11:01pm
Mipa hmuhin kei chuan ka hmu che.
Durtlang nula Rempuii hi MZU-a kan ute u leh a ni a, MZU Discussion Forum-ah hruaitu a ni thin. MNF Thalaiah kan inhmang ho va, thian kawm nuam tak, midangte pawisawi lo (innocent) tak a ni a, kan inkawm tam lutuk lo nain, ka thian ngainat zawng tak a ni.

RORELFELA - 11:07pm
Live-a ka hmuh tawhah chuan typing i la hneh ber, GAC Sekibuhchhuak min type-sak tum kha! Mi taima leh tumruh tak i nihzia naktipa i lehkhabu release tur hian a tilang chiang. I bula titi a nuam thin hle bawk, i naute pawh min titipui bawrh bawrh zel hi i inngaihtlawmzia tilangtu leh i bula awm tinuamtu a ni. 
Rorela hi Govt. Aizawl College-a SU hruaitu ni thin a ni a, kan chhuah tawh hnu mah ni se, kan inhre zui zel a. A hranpain kan inkawmin kan inkawp tam vak lo nain, hruaitu tha leh ropui tak tur niin ka hmu. Mi cool, mi thin sat lai leh rik bulh bulh lai pawh thluak fim tak hmang thei khawpa inthunun thei a ni tih a takin ka hria a, chu chu remchang awm apiangah ka la sawi zel pawh ka ring. Ka chhuang takzet.

DUHSAKI - 1:01am
I tisa ruang ka hmuh dan che chu mihring ve tho mipa pangngai fuke kim (typical Mizo mipa) a ni mai a. Mahse, chhungril lam nangmaha nangmah erawh thawkrim, taima, tlawmngai, mipa diktak, tawng aia thiltiha lang chhuak hnem. Nelawm si, zuamawm si lo. Hmanlaia piang chu ni la, pasaltha i nih ngei ka ring. Tawng tam lo, sawi tam hle si ka ti lo thei lo che u khup. I dam khua lo sei zel se, Zoram tan i tha leh zung i theihna zawng zawngin ram hmangaih turin duhsakna ka hlan a che.
Ps: ka dictionary i ni e i inhriat kha.
Duhsaki hi MZU atanga inhria kan ni a, MZU atanga ka thian chharah chuan ka inchhir lohna ber te zinga mi a ni. Mizo hmeichhia, kei aia naupangah chuan government recognised institution-in a pek theih degree a nei tha ber ang. MZU atanga master degree a zawh hnuah LLB a zo va, B.Ed a zir zo va. Tunah law a practice mek niin ka hria. Upper Republic nula hmeltha leh piannalh, kohhrana inhmang bawk si, fel si, hmeltha si, chapo si lo, thiante ngaihsak em em, kawm nuam tak a ni. Zan hi ka meng rei ve viau thin a, chuti chung chuan ka mu dawnah hian whatsapp lamah a lo la online vu zel. Hna a thawk rei viau thin a nih ka ring, Pathianin hun min pek zat inang reng si-ah degree a paw chhuak hnem em mai (a dang pawh a la awm nual). Ani kher hi chu ka chhuang takzet a ni.

MAWIZUALA - 1:07am
Sawi tur teh duah ka nei lo a, mahse, ziaka dah i tum tak si-ah chuan, ziaka i dah ai maha i hriat mi nih hi inchhuanna tham a nih vang zawkin...
Keimah bikah,
I ril leh fiamthu thiamna hi lawm i hlawh a, awlai taka mi i rin theihna hian mi rinawm i nihna a tilang a, i rinawmna hian min hneh. Hmel chauhthubarawh ve tak chunga ngaih i la tlat hi, hmeichhia chu ni la ka atchilh loh atakah che. Dawih hmel deuh, rilru huaisen tak si i ni hi inhmeh lo ka ti dawn zet a, nang aia inhmeh tur an awm chuang lo leh si. Ka fapa chu ni la, fapa duat sual theih loh ka ti ang chi a, ka thianpa fapa chu ni la, ka fapa zilh nan i mizia ka hmang ngei ang.
Lungkawlh tlangval, mahni intodelh, tumruh, taima, thawkrim Mawia hi MSU atang bawka inhria kan ni. MSU inthlan 2016-a mi puihna, mi phatsan ve lohna kha keimahah a riak rei ang. A taka amaha ka hmuh chu - a hnaah a tui a, a thawkrim a, a taima em em a ni tih hi. Computer khawiha eizawng a ni a, chaw ei thulh thak thakin hna a thawk a, tlaivar deuh thak thakin a thawk a, hei vang hian ka ngaisang. Amah kher lo pawh, mahni hnaa tui leh thawkrim, taima, thil dang zawng aia mahni hna ngai pawimawh te hi kei chuan ka ngaisang thin. A lan danah nelawm tak a ni lo va, mahse, a takah chuan belhchiandawl leh nelawm tak, pawisawi lo, tawng tam lo a ni.

RCI - 1:07am
Mi fel tak, mahnia din chhuah tum tlat i nihna hi ka chhuang che a, tlangval luck lo tak i ni erawh tih ngaihna ngang a awm lo a ni. Ka lawm lutuk, i chungah hian lawmthu sawi sen loh ka ba takzet a ni. I puihna vang liau liauvin magazine pawh release thei ka ni a, i mi puihna kha rul let tur chein tih theih engmah ka nei lo, mahse, min siamtu Pathianin i thiltih kawng engkimah vengin kaihruai che sela, malsawmna tam tak chang turin duhsakna ka hlan a che.
Suangpuilawn chhuak Lalramchhani nen hian kan inhriatna a rei ve ta viau mai. A tirah facebook atangin, a takah MSU. Women's Polytechnic, Aizawl-ah SU hruaitu a ni a, MSU inthlan, 2016-ah khan theihtawp mi chhuahpui a, ka tlak pawh khan ama chunga tla ang maiin mi tawrhpui thiam a. Magazine editor a ni a, an institution magazine ka khawihsak a. Chuta tangin mi ti tak tak, mahni kutzala tla chu tihhlawhtlin loh tum lo, mahni hna ngai pawimawh mi tak a ni. Tunah hian vairampur-ah hna thawkin min awmsan ta. Nula lerh ve tak, tlang ve tak, intino lo ve tak a ni. Ka ngai reuh ngawt mai.

ETHEL - 1:12am
I felin i puitling.
Ramhlun South-a khawsa mek Etheli hi kan inhriatna a rei ve ta viau mai. Ani pawh hi facebook Hman-bawm atanga inchhar chhuak kan ni. KFC chhak vodafone office-ah a thawk mek. Kan inhriat hma daihin, 2008 chho vel khan a dawrah PCO ka hmang fo tawh tih kan inhriat hnuah ka hre chhuak! Nula fai leh fresh a nihna hrim hrim hi a chhuanawm ka ti viau. A nun te pawh min hrilh keuh keuh thin a, a ngainatawm ka ti ngawt mai, UPC ni mah se!!! A bialpa nih a chakawm reuh ngawt mai, mi a duat dawn ropui mai si a.

SPI - 1:20am
Hmuh dan em em che pawh ka nei lo. Mihring hmuh ang hian ka hmu che a, ka mihring hmuh bawk che. Chuan, ka tan mihring hlu tak i nih thin kha, tunah pawh danglamin ka ring chuang lo a nia.
Sihphir nula Sangpuii hi facebook Hman-bawm product tho a ni. Pachhunga University College atanga a zir chhuah hnuah Mizoram Law College-ah a zir leh a, a zir tluan ta lo em ni kha aw... Thu leh hla thiam a ni a, poetry phuah thiam tak a nih avangin a poetry phuahte dahkhawm nan tiin blog pawh ka siamsak nghe nghe. Password kan hriat tawh loh avangin a update chhunzawm ta lo. Mi pawisawi lo tak, thawkrim tak, kohhranah pawh mi inhmang tak, rilru puitling tak a ni. Sangpuii hi ka ngaina khawp mai.

NANCY - 1:23am
KC Mary u lehchhawng maw? Zahzum hmel reuh e...mahse, fel ngawt ang. Drama zir lai kha chuan fiamthu duh ve reuh tawp, a fel tih chu hriat theih mai a...a bak chu ka hre tawh mai lo...hahaha. E...Tuikhuahtlangah ka hmelhriat em emte nen an lo inhmelhriat em em ve tho bawk.
Mission Veng nula Nancy nen kan inhriatna a la rei lo, kumin mai a la ni awm e. Aizawla ka awmna veng, Mission Vengah ka awm rei tawh ngaihtuahin (2010-ah ka awm tan) ka tlangnel lo hle a, a chhan chu kohhran leh khawtlangah ka inhman loh vang a ni. Ka'n inkhawm a, KTP thiltihnaah te ka'n tel a, ka inthlahrung duk mai a, zakzum tak a ni. Tun thleng pawh hian ka la ngampa thei chuang lo! KTP thiltihah Nancy te nen hian drama kan zirho thin a, mawhphurhnaa a tlak avangin zak chung chungin ka kal ve thin a, chutah chuan min lo be bawrh bawrhtu, min lo kawm thintu a ni a, ani avangin ka tlangnelin ka ngampa sawt a ni. A chungah ka lawm takzet a, ka hre reng ang. Kohhran, KTP tih vela inhmang ngai lo, inhmang ve tan tirte hian hetianga lo kawm tlangnel bawrh bawrhtu (lo care over ang chi chu ngai chuang lo) hi an lo mamawh hle tih chu keimahah a chiang viau a ni.

SANGPUII - 1:35am
Ka youth icon i ni thlawt, i tumruhna leh i taimakna avang hian.
Sangpuii hi Zemabawk nula a ni a, Mission Vengthlanga an awm lai atangin kan inhre tawh a. Facebook-a nawi ve thei deuh mai a ni a, chuta tanga inhre tan kan ni ber! Tunah hian MNF Thalaiah kan inhmangho va, english thiam tak a nihna hi ka hmang tangkai viau. Kan thawkho va, thawhpui nuam tak, midang thu ngaichang thiam tak, thu awih tak leh thawkrim tak a ni. Tin, thil ti mai mai lo chi, tih tak taka bei chi a ni a, ram a vei a, a khawthlir pawh a thuiin a zau hle. Hmeichhia intinu leh intino hnep ve lo, mahni pawha vai rama zina rela chuang mai zel a ni. Sangpuii ka dah sanna chu, thil a ti mai mai ngai lo hi a ni.

AREMRUATI - 10:40am
Zaidam leh inngaitlawm tak, thian tha ngamtlakte erawh hau peih ve tak. Mahni harsatna aia midang harsatna dah oawimawh hmasa thin. Mamawhtute tana awm reng thin. Nangmahah hian Dr. Jekyll leh Mr. Hyde hi a awm ve a. Pakhat ngawichawi deuh, pakhat bengchheng ve deuh. Pakhat cool deuh, pakhat fiamthu thiam deuh.
Kum a tlin hmaa Mizo literary journal Sabereka Khuangkaih chanchinbua thuziak lo chhuah ve ngat ngat tawh Aremruati Ngente hi Kawrthah nula a ni. A chanchin sawi tur ka ngah viau a, tlemte chiah ka thai lang ang. Venghlui an awm lai, Khatla South-a an insawn hnu thlengin an in (luah) hi ka in anga ka ngaihna hmun a ni. Nula hrisel lo tak ni, damlo na tak chunga exam a hmachhawn chung pawhin BA (Mizo) Mizoram top 5-ah a lang pha a, MZU Mizo department atangin literature a zir chhuak tawh a, thu leh hla thiam, poetry phuah thiam tak a ni. Ka ngaisang a, ka ngaina bawk. Ka thian a ni a, ka nau a ni bawk. Ani ang hi tam tak ka mamawh. Hetah hian a chanchin tawite ka thai lang tawh.

CHHANCHHANI - 10:50am
Mi entawntlak i ni ka ti lo thei lo kei chuan. Literature lama mi bawn, i bula awm nuam lo titu an awm kher lo ang.
Aizawl mihring tam tak cheng kara min ngaihtuahtu tlemte zinga mi i ni hi ka van lawm pheu pheu em!
Lo dam reng la, Pathianin ram leh hnam tana i rawngbawlna zawng zawngte hi nasa takin malsawmsak che sela, nupui tha tak nei tur pawhin duhsakna ka hlan nghal bawk che.
Chhanchhani hi Champhai nula a ni a, MSU atanga inhria kan ni. 2016-a MSU election-a general secretary post ka chuh tum khan Champhai MSU hruaitu a ni a, theihtawp min chhuahpui a, ka lawm takzet. Amah hi ri ve phawng phawng chi a ni reuh a, mi fel leh nunngil tak a ni. Ka hmeichhe thian zingah ani anga thian ngamtlak tak tak, duh dan dana ka biaka ka bawlzan ngam hi an tam vak lo!

TLUANG THILTITHEIA - 11:04am
Ka hmuh dan che chu heti hi a lo ni ta e. I status chhangtu nula i ngah danah hian nula mi tak i lo ni reng a lo nih hi.
Ka hmuh dan dang lehah che chuan MNF i zawm hi i tifuhin duh i thlang dik ka ti. A lehlam pawl hi zawm ta la, safari suit leh kurta i hmelin a sapawt ve chiah bawk si lo. I duhthlanna hian i finzia a tilang.
A tawp berah chuan, thian ka neih tam tak zingah, "Saw saw ka thianpa a nih saw" chhuang taka ka tih ngam tlemte zinga mi i ni. I mize tha tak hi chhawm nung zel rawh, hmel chhuan tur vak i nei si lo.
Pu C. Laizawna fapa Tluanga hi Bawngkawn tlangval a ni a. Amah leh a hming ka hriatna chu a rei tawh a, hetiang hian kan inkawm chho vang tih rin ngaihna ka hre lo. Thu leh hla thiam tak a ni a, mi tlang (frank) reng rawng a ni! Nula mi te mi han ti vei a, ka sawi ve tak tak dawn em maw ni! Ngaihdan tlang leh sakhat deuh nei a nih ka ring a, a tih tawh loh lamah chuan ti lo ve tak a nih ka ring. Mizopa tak a ni.

SAMUEL ZORAMA - 4:19pm
Zoram pumin i piang tih kan hria. Paite chi tha ngei chu i lo ni. Ka unau, thu leh hlaa ka u hliah hliah. Ngalfimin dam la, i lerh ang aia nupui i nei har hi chu ka thiam loh a ni.
Samuel Zoramthanpuia hi Govt. Hrangbana College chhuak, MZU Mizo department (kan u u leh) chhuak, MZUSU-a hruaitu ni thin a ni. MSU-ah a inhmang mek a, tawngkam thiam tak, thiante tana ui nei lo a ni. Mi nelawm tak, nui reng mai a ni a, a thinrim ka la hre miah lo!

NUNGA - 8:04pm
Nang hi nel lo che an awm a nih ngai chuan, anni chu nel hleihtheih an ni ngai lo vang. Seh tawh thlah ngai lo, taima rum rut. Thu tak ziak thin, kawm nuam em em i ni.
Zote Nunga ka ti mai thin. Pachhunga University College-ah magazine editor a ni thin, MSU kan inthlan lai, ka chuh ve lai khan. Chumi hmain thu leh hla lamah kan lo inhmelhriat tawh. Thu leh hla thiam tak a ni a, thiante pawisawi ngai lo a ni a niang, ka pawi vawi khat mah a la sawi lo.

Darkar 5 zet ka'n ziah chu le, hahthlak rem rem ve! A kim em ang chu maw...