21 December 2011

Ka Ṭhian Hynata-i Tân

Ka hian, tu tawn atan maha ka duh loh ka chanchin ka hrilh ang che aw..

Kum 1993-ah ka piang a. Ka pian phat a
angin ka harsatna hi a inan nghal emaw tih mai tur a ni. Thla ruk mi ka nihin, ka pian avanga min làwmtute nui ri pawh a reh hmain ka nu leh pate an inhen a. Min hringtu ka nu chuan min pawm duh miau loh avangin ka pa’n min enkawl a.

Kum riat ka nih a
anga tun thlengin ka pi (ka pa nutei) bulah ka awm a, ‘Nu’ tur dang ka neih miau loh avangin min enkawltu ka pi chu ka ‘Nu’ ta a ni. Nu ângchhûng nuama awm ka châk hin; ka hiante ka awt em em a, mahse, hla taka awm, engtik lai maha lo kir leh tawh ngai lo tur ang chauh a ni si.
 

Share:

08 December 2011

Ruihhlo: Zirlaite hmelma

1. Kan thiam kan theihna ram tan tiin,
Kan zir kan zo zirlaite’n;
Kan pen kan thawk zirlaite,
Kan hmu kan hlawh kan ram tan.

2. Ram leh hnam timawitu zirlaite,
Kan hlim kan lawm zirnaah;
Kan thla a muang zir hmunah,
A lo lang e ruihhlo chu!

3. Ruihhlo thlemna hrang vel karah,
Kan leng mek e zirlaite;
Kan do zo lo thlemna chu,
Kan rawp kan rawih a tawnah.

Share:

04 December 2011

'Mi Anglo Sulhnu' tlangzarh a ni ta!

'Mi Anglo Sulhnu' tih lehkhabu hi ni December ni 3, 2011 chawhma dar 11 khan Champhai bialtu MLA, Pu TT Zothansanga'n FW Savidge Hall-ah a tlangzarh a. Tlangzarhnaa kal a tam berah mi 80 vel kan inbeisei laiin mi 100 vel an lo kal thei a, a chhunga leng lo pawh pawnah an ṭhu nual a ni.

Release function thlalak hi eng emaw zat ka'n dah ang e.


Pu Lalhmingmawia Ralte chuan thiam takin programme a kaihhruai a, kan hlim hle
Share:

Mi Anglo Sulhnu preview by Lalrammawia Ngente


Preview:
‘MI ANGLO SULHNU’

Edited by : VLC Vanlalhriatrenga
Page : 304
Price : Rs. 100/-
Prints : Gilzom Offset

Khawvelah hian ṭhian inpawlho, mize inang lo tak tak, mahse, tuina lam inang, inchemchhekawp tlat kan tih ang hi an awm. Sap-ho pawh an bang bik lo. Thu leh hla lama tui inpawl khawm PEN (Poet, Essayist, Novelist) hote avangin khawthlang thu leh hla a hausa a. Kan hranghluite zingah pawh fam chang ta — Sangzuala pa, Laldenga, J.Hmingduhawma etc. te inpawl khawmin Liars’ Association an din a, dawt chauh tuipui lovin awngkam leh titi mak tak tak an thawh khawm hin bakah thu leh hla hlu tak tak an vawrh chhuak ur ur a. Biakliana, Kaphleia leh Rev. Zairemate hostel awm pawhin kan thu leh hla, ziaka kan hmuh hmasak hmangin Zofate literature an lo tihausa tawh.

Share:

28 November 2011

Krismas lunglên


Krismas hi kan kum leh hun azirin kan hman dan a danglam chho zel a, chutichung pawh chuan kan naupan laia kan hman dan chu kan ngaih ber a la ni tho mai. Krismas kan nghahhlelh theih zia kha aw.. Eng vanga nghakhlel nge kan nih le? Eng nge nuam kan tihna chhan em em le?

Kum nga vel kan nih lai chuan thingtlang kilkhawr taka kan awm lai a ni a, kan hman dan pawh a mâwl thei ang ber a ni tawp mai. Lênkhawmna in tur bik liau liau chu biakin kawtah an sa a, a bang vel pawh hnahin an khuh vek a ni. Chutah chuan chhuahna tur kawngka pakhat an tikua a, chumi kuaa kan luh chuan krismas lenkhawmna in kan lut nghal a, kan kal tlang chuan biakin kan lut a ni nghal mai. Chu lenkhawmna tur bûk an sakah chuan kan nu leh pa, kan ni leh pi, kan u leh pute chu tui takin an zaikhawm tlak tlak mai ṭhin.

Share:

23 November 2011

Thusawi ropui lo te


* Rul chukah hi chuan ar hriak hnawih ila, a mawm hmak mai a ni.

* Sual hnathawh ni miah si lovah chuan hmêlchhiat hi pawi tak a ni, thlahte-ah a lang ngei ngei.

* Fa tihtlâk duh loh thu tlângaupui chuan a tâwpah fa tihtlâk loh pui pui an nei duh viau.

* Naupang ṭâmchhâwl tlei lo ṭap ṭapah hian nachhâwkna pe ila, an ṭap a bâng hmiah mai.

* Pathum awma pahnih inhrilhrûk sû sû hi pakhat tân a nuam lo duh phian.

* Vaiho lah hi sangha lu duh lutuk mai, sangha ṭînah a lu an telh duh hlek lo mai.

Share:

16 November 2011

Chhêmdam Fiamthu - 1

1. Pitar hmeithai beng tha vak tawh lo pakhat hi zanah misual rual hian an rawk a. "Ka pi, i nunna i la duh chuan i neih zawng zawng min pe vek rawh; a nih loh chuan.." tiin an chemte kenin an tin vel a. Pitar chuan, "Mimâwl ho, tunge zan zanah chemte zuar ngai a?" a lo ti daih!

2. Hmeltha chhinchhiahna a nei kim vek. Biangsum pahnih, khuavang, khabe phir — a'n nui chiah mai chu kel chiah chiah.

3. A thiante'n, "Eng vangin nge zu i in tâk reng mai le..?" an tia, ani chuan, "I unaupa neihchhun Rangvamual-ah awm se, i nu Phunchawngah awm se, nang Melthum-ah awm la, i in lo bik dawn em ni?" a lo ti hlur.

4. Kan thianpa pawh khan miss call a dawng a, a call lêt a. "Tunge mi biak, biak che min tum mi, tu biak nge mi biak!" te a ti vel a, an ngawi vung vung a, "Mâwla," an tia, an dah daih.

Share:

12 November 2011

Sunhlu – Hriselna atan a thatna leh a tangkaina

Sunhlu hi Euphorbiaceae chhûngkaw zinga mi a ni a, a botanical name chu Emblica Officinalis a ni. Thei rah lian tak a ni hran lo va, a kung pawh thingkung dangte anga lian tak a ni lo bawk. Mahse, mihring taksa tâna a thatna leh tangkaina erawh chu a tam em em a, thei rah dangte itsîk hial tham khawpin a hrisel a, a tui bawk a, a hming ang angin a hlu hle a ni.

Tlangram leh zâwlah inang rengin a to va, tlangram boruak erawh a ngeih deuh bîk niin a lang. Mizoram-ah pawh a kung hmuh tur a tam hle a, he’ngte hi phun chawp a ni lem lo va, a ram boruak hi a ngeih zâwng tak a ni tih a chiang hle a, a mi chêngte tân chuan a vânneihthlâk hle.

Sunhlu hian vitamin C a pai hnem em em a, Sunhlu 100 gm hian vitamin C 600gm a pai thei hial a ni. Mihring hian nitin vitamin C 75gm kan mamawh a, chutiang a nih chuan Sunhlu pum 3 hian kan nitin vitamin C mamawh a phuhrûk tihna a ni. Sunhlu pum khat leh balhla pum 16-a vitamin C awm zât a inzât chiah a, serthlum pum hnih nen a vitamin C pai a inzât chiah bawk. A pum tët anga en tur a ni hauh lo.

Sunhlu-ah hian vitamin C a tam kan tih tawh kha. Zingkara tui leh Sunhlu ei pawlh hian taksaa natna tam tak awm thei tur a vêng a, chîn thanah a tha hle. A theih phei chuan engtik lai pawhin a rah kawl ila, zing thingpui in hma te hian han in leh zeuh thin ila, a hriselna piah lamah thingpui in pawh a titui hle a ni.

Taksa tâna damdawi tha tak tak Sunhlu-a a tam avângin Ayurvedic damdawi siam nan an hmang nasa hle a. Kum 6000 dâwn kal ta atangin Ayurvedic damdawi atan an lo hmang daih tawh a. Ayurvedic damdawi lâr tak, Chyavanprash pawh hi Sunhlu atanga an siam chhuah a ni. Hetiang khawpa tha a nih avângin taksa damdawi dâwr a ni e an ti hial mai!

Sunhlu-a a tha lai ber chu a tui hi a ni. A tui sàwr hi damdawi chi hrang hrang siam nan an hmang a, natna chi hrang hrang tân damdawi tha a ni bawk. Sunhlu ei tam hi kalnâ, thin tha lo, mit chak lo, thazâm chak lo leh thisen sângah te a tha hle a; kan taksa tân a tha mai a ni lo va, kan taksain a mamawh ngawih ngawih zâwk a ni. Taksa pum tân chhiatna a thlen thu hriat a la ni lo zui a, ei tam chu a sual lo hle.

Sam tân damdawi tha a tling. A tui hi hmánlai atang tawha sam enkawl nana hman a lo ni daih tawh nghe nghe a. Sam than a titha a, sam rawng a titakin a tidum tha hle bawk. Sam tlêm tân te, sam to thei lo tân Sunhlu tui leh tui chawhpawlha lu sûk a tha hle. Chutianga lu sûk hnuah minute 10 atanga minute 15 chhûng chu a tui hmanga luvun zût tur a ni. Hei hian sam a tinung a, sam tha tak a lo to leh thei a ni.

Zankhuaa a tuia chiah phei chuan sam a tichak hlei hlei a, a tinung a, sam tla leh tîl tur nasa takin a vêng thei. Tin, Sunhlu tihdip leh ser tui chawhpawlh hmangin sam chulh ila, chu chu minute 10 atanga minute 15 hnua sûk leha Sunhlu tui chulh lehin sam nung tak a siam thin. Sam chhia leh sam käk nasa te, sam bung nasa leh sam rote tân chuan a damdawi tha Sunhlu a awm a ni tih hriat a pawimawh hle.

Sam tihdum (dye) nan a tha leh zel bawk! A tui leh mehandi (sam dye-na) chawhpawlha sam dye dân pângngaia tih hian, sam dye-na pângngaia dye aiin a dum tak tha bîk. Amaherawhchu, hetianga dye atanga minute 15 atanga minute 20 hnuah tuilum hmanga sûk fai leh tur a ni. Chu chu duhthusam sam neih theih dân a ni a. Hetianga tih hian taksaah thil tha lo thlen a nei lo lehnghal!

Lu-a hrik nei tân hlei hlei damdawi tha a ni! Ser tui leh Sunhlu tui chawhpawlh hi lu lei, sam tonaa chulh tur a ni a, a hnu darkar chanve vela sûk leh hian lu-a hrik awm zawng zawng chu an bo vek mai a ni. Hetah hian Sunhlu tui kha tlêm të chauh telh tur a ni a, nidangah pawh hetianga tih zeuh zeuh hian hrik awm tur a vêng thei leh hlauh bawk. Khawi emaw laia sum tam tak sênga sam enkawl ai chuan hetia mahnia lo tih mai hi a awlsam a, pawisa tam tak a hum a ni.

Sam tâna a thatna mai bâakah Sunhlu tui leh khawizu in pawlh hian mit a tichakin a tifiahfai tha a. Mit tha lo leh mit pual tur a vêng thei bawk. Mit a tihchak avângin khawhmuh a tifiah a, a bîkin kum upa lam tân ei tam a pawimawh zual hle a ni. Mit nâ nei thin tân te, mit chak lo hrim hrim tân a tha a, tarmit vuah chin ngat tân phei chuan a tha leh zual.

Tin, ka chhûng ro leh sa hut hut thin tân nitin Sunhlu tuia vawi hnih emaw, vawi thum emaw tal kâ thuahin a tiziaawm thei a, a lo awm leh zel tur pawh a vêng bawk. Ka chhûng a tithianghlim (fresh) a, pumpui tha lo vânga thaw rimchhia tân chuan Sunhlu ei tam a tha hle. Lei (tongue) hnathawh a tanpui a, thil tui leh tui lo te, kha leh thlum leh thil dang dang chu chiang takin kan hriat theih phah a ni.

A rah leh a tui hi vun lama harsatna nei tân damdawi tha tak a lo ni reng mai. Vun ro avânga lungngaite tân malsâwmna a ni; a rah leh thingpui chhuanso hi chithlum leh bawnghnute nen chawhpawlha in fo hian vun ro tur a vêng nasa hle. Nizung atanga vun natna hi hrang hrang lakah vun a vêng a, khaw lum avânga ringworm lo awm thei tur pawh a vêng nasa hle. Vun natna nei hrim hrim tân chuan Sunhlu tui in tam a pawimawh hle a ni. Vun natna atanga damdawi tha a nih laiin vun timâmtu, a tifaia tinalhtu a nihna a bâng chuang lo.

A tui hi aieng leh oil nen chawhpawlha cream anga vuna hnawih hian vun bâl leh bawlhhlawh a tifai a, vuna kaw te tak të të awm bawlhhlawhin a hnawh tur a vêng. Zingkara khawizu leh Sunhlu tui in hian vun a tihrisel em em bawk. Sunhlu tui hmanga hmai chulha, minute 10 atanga minute 15 chiah hnua phih fai leh hian hmaia arngeng nei tân damdawi tha a ni a, a awm tantir pawh a tireh thei a, a lo awm leh zel tur pawh a vêng tel bawk a ni.

Lung lam tha lo tân damdawi tha tak a ni leh zel bawk a, a tangkaina a tam hle. Lung-a tihrâwl awm a tichak hle a, chuvâng chuan lung hnathawh a chak tha bîk a, tha takin taksa pêng dang tân thisen a semchhuah theih phah a. Thisen kal vel tha lo avânga natna chi hrang hrang lo thei lakah taksa a vênghim a ni. Taksa tâna natna hrik tha lo tak tak thlentu bacteria leh virus a lo do tlat a, taksa ralveng khâwl a tichak a, Sunhlu ei tam chu an hriselin an dam rei nge nge zel rëng a ni.

Sunhlu ei tam hian chaw ei a titui a, nasa takin thahrui a siam a ni. Chaw ei hmaa Sunhlu den dip leh khawizu hi ei pawlh chuan chaw ei tui lo tih a awm meuh lo. Taksaa a mil tâwk leh zawh tâwk nitrogen a awm theih nan nasa takin hna a thawk a, chu chuan taksa hriselna tâwk turin rihna a thunun tlat a; chu chuan taksa thau lutuk tur a vèn avângin thisen sáng leh zunthlum awm tur lak ata min vêng thei.

Pumpui natna chi hrang hrang neite tân chuan Sunhlu tui hi nitin zing leh tlai kaw ruah laiin thirfiante thum leh tui a âwm tâwk in tur a ni. Chu chuan kawchhung che vel a tanpui a, pumpui hnathawh a tichak tha a, thil pai a tinuam zat mai a. A paihchhuahna lam pawh a pui a, pile tha lo nei tân Sunhlu tui hi a tha hle.

Êk khal tân damdawi tha tak a ni bawk. Taksa a hahdam lai takin Sunhlu tui thirfiante khat, a tui sawrna tak leh bawnghnute bâkah tui tlêm chawhpawlha in hian êk kawng hnathawh a tichak a, a tifai thin.

Chu mai ni lovin, zankhuaa Sunhlu leh tui chiah hnua a Sunhlu kha tihsawma  tui lum nena ei hian êk tâng leh e tha thei lo a pui a, êk a tiawlsam hle. Sunhlu tui thirfiante 4 leh khawizu thirfiante 3 chawhpawlha in hi a tha hle bawk. Hetianga mumal taka a tui ina a tak ei tam bawk chuan êk khal mai bâkah zun in tân a tha hle bawk a, zunkawng a siam tha bawk.

Êk that theih loh chhan thenkhat chu rulhut vâng a ni thîn a, chuvângin e tha hleithei lo, êk harsat tân chuan nitina sunhlu tui 20gms vel in ziah hi a tha a, rulhut a tihlum thei a ni.

Êk khal tâna a that rual rualin êk nêm lutuk – kawthalo leh santen damdawi tha tak a ni tho! Pum leh dul vela hriatna thazâm tichak lova tichhe thintu (hyperchlorhydria) leh pumpui natna chi hrang hrang lakah pumpui a vênghim a, pumpuia thil thûr (acid) tam lutuk tur pawh a vêng bawk. Chuvângin pumpui chak lo leh ulcer nei tân chuan Sunhlu ei tam hi a sual lo hle. Pumpuia thûr (acid) tam tân chuan Sunhlu tihdip gram khat leh tui emaw, bawnghnute emaw chawhpawlh hi nitina vawi hnih in mai tur a ni.

Thlai leh thei zawng zawnga vitamin C awm tamna ber a nih avângin taksa pêng hrang hrangte hian a ngeih hle a. Taksa a tichakin kum upa lamte phei chu hmêl a tilang naupang reng thei a. Taksa a tithothäng thain a tiharhväng thei bawk a, tannin nena tangkawpin taksa êng leh lum lutuk tur a lo dang char char bawk.

Tin, Sunhlu hian thin hnathawh a pui nasa hle. Thin-a hnathawktu awm a thlâwp tlat a, taksaa tûr tha lo lo thleng tur a lo do lêt a; leucorrhea leh artherosclerosis enkawl nan an hmang thin. Hmeichhe thi neih a timumal tha a, thi neih avânga kâwng nâ leh tai nâ awm thîna chu a tiziaawm hle. Nasa takin pangtimur tha lo paihchhuahna a pui a, thisen tha lo leh thianghlim lo a tifai a ni.

Kal (kidney) lampang tân damdawi tha tak a ni. Kal-a lungtë awm tân chuan a densawm hi antam bulbawk nena zing leh tlaia eiin lungtë chu zun hmangin a paihchhuak thei a, a chhûngah a tisawm thei bawk. Kal tâna a that avângin zun in nei thîn tân te, zung tha thei lo tân damdawi tha tak a ni.

Cancer vei tân sunhlu hi damdawi tha tak a ni bawk. Mithiamte’n zirchianna an lo neih atangin Sunhlu hian chuap leh thin cancer tai darh zel tur a veng nasa hle a, chemical hmanga cancer enkawlna (chemotherapy) pawh nasa takin a titlêm tih a hmuchhuak nghe nghe. Chuvângin mei zu mi tân chuan Sunhlu ei tam a pawimawh hle a, meizial khuin chuap hnathawh nasa taka a tibuai tur chu a tiziaawm thei a; meizial tlâwn khat ei rualin Sunhlu pum khat ei zel thei ila chu vaihlo-a tûr hnathawh eng emaw chen a tinêp thei ang.

Hritlâng leh khuh tân damdawi tha tak a ni leh zel bawk! A tui thirfiante hnih leh khawizu nitina in pawlh hian hritlâng leh khuh a chhâwk thei hle a; khuhhnawk avânga zak ram ram thîn tân phei chuan Sunhlu hi ei tam ngei ngei tur a ni. Bawnghnute leh Sunhlu densawm tlêm leh giu chhuanso hi kaw ruah laia in-in khuh ro hul huk ang chi tân damdawi tha tak a ni leh zel bawk. Tin, chutianga hun rei tak lo awm tawh leh khuh benvawn nei tân chuan Sunhlu dendip leh khawizu chawhpawlh nitina vawi hnih vawi thum ei hi damdawi tha tak a ni.

Mithiamte’n an zirchianna atangin bawnghnute in hnua Sunhlu tihsawm leh khawizu chawlhpawlh in leh hian chawei a tituiin thisen a tichak tha hle tih an hmuchhuak a. Nupa, mipat hmeichhiatna lama rual pâwl pha lo tân in tam a tha hle. A bîkin mipa tân a pawimawh leh zual a, nupuite hmaa mualpho lutuk tur a pumpelhtir thei ve tlat a ni. Nupa inthenna chhan tam tak a tibo a nih ber chu!

Inhliam avânga thisen chhuak nasa tân Sunhlu rah, tuia chhuana a hnip hnua khawizu nena ei a tha hle a, nitin vawi hnih tal ei tur a ni. A tui leh balhhla nitin vawi thum emaw, vawi li emaw ei pawlhin a tha hle bawk.

Nizung natna chi hrang hrang nei tân damdawi tha a tling tak meuh meuh va. Vitamin C, calcium, protein a tam avângin tin (nail), sam leh hâ tân a tha leh zel bawk! Calcium a pai avângin ha tha lo, ha ngêt leh muat tân a tha hle a, hahni thi, duk leh puam thin tân Sunhlu ei tam hi a tha hle bawk. Rihna tlahniam tur a veng a, rihna tlahniam avânga harsatna awm theite mi a pumpelhtir thei. Tin, thisenah cell tam tak a siamchhuak bawk.

Sunhlu-ah hian taksain a mamawh chi hrang hrang vitamin leh mineral chi hrang hrang – vitamin C, iron, calcium, phosphorous, carbohydrates, vitamin B complex, protein, carotene, gallic acid, tannic acid, sugar, albumen leh thil dang dang taksa tâna tha tak tak a awm vek a, a tui hian taksaa bacteria leh virus tha lo awmte a that thin. He’ngte avâng hian Sunhlu ei tam hi damreina a ni tak meuh meuh a ni.

Italy rama Ferrara University-a mithiamte chuan Sunhlu hian osteoclasts (ruh tichhetu) hnathawh a timuang a, ruh tha lo tur a dang nasa hle tih an hmuchhuak a. Chuta tang chuan Sunhlu hian ruh natna thlentu (osteoporosis) a lo do lêt a, ruh siamtu (osteblasts) a siamchhuak nasa hle tih an hre thei a ni. Chutiang a nih avâng chuan ruh mawih tur a vêng a, ruh tliak hma lutuk te, ruh sâwp leh ruhpelh tân thlengin a tangkai hle.

Ngaihtuahna a tifim a, thluak a tihchak bawk avângin zirlaite tân phei chuan a pawimawh zual a. Rilru chak lo lutuk avânga buai thîn tân chuan Sunhlu ei tam a tha hle. Tin, rilru hahna (depression) leh zân muthilh that theih lohna (insomnia) leh stress nei tân chuan ei tam a tha a, a damdawi tha tak a ni. Chuvâng chuan Sunhlu hi mi lungngaite thian a ni hawt mai!

Sunhlu hi damdawi mai bâkah eitur chi hrang hrang, tha leh tui tak tak siam nan an hmang nasa hle bawk. Pickle (chawhmeh um)-ah te an siam a, chawei a tihtui phah hle. Mizote phei chuan saum um angin bûr-ah kan um a, a duhin chini kan telh a, a hnip hnua eiin a tui duh hle a. |henkhat chuan an rêp ro va, duh chen chen a dahthat theih a, a rah awm loh laiin ei mai mai atan a tha em em a ni. Tin, Sunhlu hi oil-ah te an siam a, a powder leh juice-te’n an siamchhuak a, he’ngte hi taksa tâna tha leh tangkai vek a ni a, an dang chuang lo ve!

Sunhlu hi irhfiak reh thei lo damdawi tha tak a ni bawk. Irhfiak awmna chhan chu, kan pumpui hi thluak atanga thunun vek a ni a, kan thu ni lovin ama thluak khâwlin a duan fel sa a ni a. Kan luak pawhin kan uak vak vak a, kan luak a. A then an inkawm luak a. Hetiang tho hian irhfiak hi luak si lova luak tum, thulh leh thut (sudden oesopageal spasm) a ni a. A awmtirtu zu in nasat vâng a ni thei a, kan thil ei azir a ni thei bawk a; a enga pawh chu ni se, luak tur luak hman lova tâwpa kawlphe ang leka rei lo pumpui leh a chaw dâwt rawn insangping thut a ni ber a, a rei loh ém avângin luak chhuak a lang hman lo va, a tâwp leh mai vâng a ni. Irhfiak hi a tuartu tân chuan thil hrehawm leh ninawm deuh mai a ni a, tih reh vat a ngai thin a, chumi atan chuan Sunhlu bawk hi a lo tha leh ber mai a nih chu.

Irhfiak reh thei lo ho hi zu in nasa an ni tlángpui a, zu hian thluak khâwl hnathawh a tihbuai vâng a ni ber. Zu in ngai lo pawh irhfiak reh thei mai lo an awm ve zauh zauh bawk a. He’ngte hi damdawi inah an hruai a, luak damdawi te, pumpui damdawi te pein an lo chiu a. Reh mah se rei lo te hnuah a ngai të bawkin an irhfiak leh a, ni khat te an ral phei chuan an hah ve em em a, engmah pawh a thawh theih loh a ni. Hetianga damdawiin a tih-reh theih chuan loh ho hi Sunhlu ei hian a reh mai a ni. A phak apiang hi  a tha a, a tak densawma a tui sâwra in tur a ni. A densawmna, a tak (fê) pawh ei a tha tho bawk.

A tha ber chu Sunhlu kunga mi, a kawr thelthlâka densawm chu her sawm leh ila, chu chu tui pawlhin no chanve vel chu tak deuh ngëk ngäwka in hian a reh hmak thei a ni. A rah hi a kâwr ai chuan a thawk nêp zâwk hle.

Mizo damdawi atan pawh an hmang nasa hle. A rah hi âwmnâ damdawi atan a tha a; a rah rêp ro emaw, a hring emaw lungtâta tah tuiah ser tui tlém nena pawlhin vun natna, thak leh ringworm leh thek enkawl nan an hmang thin. Tin, a rêp densawm hi kurtai leh khawizu nena chawma ei hian zun uih leh zunthlum tân an hmang a, hnar thi thin tân a rah densawm an phudipa belin a ngeih bawk. A rah sawhbawl hi hahni thi te, pân te paw’n a ngeih em em a. A rêp ro leh nghabianghling sa chhum pawlh ei hi taitla-in a ngeih bawk.

Tin, a hnah hi tui no thum, no khât vel bânga chhum tuihâng hi hmuamtirin lei leh ka nâ, lei khi leh hahni thi-in a ngeih a ni. Chumai ni lovin meikâng leh tuisa kângah a hnah kan ro tihsawm hi phul ila, a ngeih bawk. A mu râwt sawm hi chhumin mit sil nan hmang ila, mit nâ leh mit thakin a ngeih hle.

Thei lalpa an tih hial khawpa tha, Sunhlu hian upate a tilang naupang a, taksa a tichak a. Chuap hnathawh a pui a, taksa tâna tha lo, tûr tam tak a that a, a tifai a, taksa ralveng khâwl a tichakin RBC (red blood cells) a siam chhuak nasa a, mi a tihrisel hle. Heti taka tha a nih avâng hian King of Herb an lo ti pawh a phu hle a ni.

Sunhlu hi thei ei theih a nihna avâng hrim pawhin a tha tawh sa hrim hrim a, a tuina hian a thatna a tihlu a ni. A pumin a ei theih a, thei dangte anga vel buai a ngai lo. Silfaia hmawm pawp theih a ni a, chhâk chhuah tur a awm tawh lo; a mu thlengin a ei theih vek. A ei theih mai ni lovin a tui em em vek a ni. Thei lian tham a nih loh avângin bazar mi tam lai paw’n a hmawm zauh mai theih a, chumi ti turin tha leh zung sên vak a ngai lo va, taksa tâna a thatna hre reng chunga hmawm zauh zauh kha a tha zâwk hle a ni.

A that zia hriain India sawrkar chuan nasa takin hma a la a. Ministry of Health and Family Welfare chuan nikum khan ‘Amla Campaign’ atan State Medicinal Plants Board, Mizoram hnênah cheng nuai 53 a pechhuak nghe nghe a, ‘Amla Campaign’ hi hmun hrang hrangah kalpui a ni. He sum hi National Medicinal Plants Board atanga hmuh niin, school, jail leh anganwadi-ah te mihring tân Sunhlu ei tam a thatzia hrilhhriatna hun hman a ni a, he’ng hmunah te hian Sunhlu tha chi, pakhat cheng 60 man vel chu chìn turin pêkchhuah a ni mêk bawk. He programme hi kum thum chhûng (2010-2013) kalpui tura ruahman a ni.

He programme hnuaiah hian Mizoram-a tualto Sunhlu humhalh tura zirtir an ni a, Sunhlu rah hma chi ‘Grafted’ an tih chu jail-ah leh school campus-ah a tam thei ang bera phun niin, naupang leh jail tângte’n he’ng Sunhlu rah atang hian taksa mamawh chaw tha (nutrition) an hmu thei dâwn a, a tam thei ang ber ei tura inzirtirna hi kalpui mêk zel a ni.

Heti taka taksa tâna damdawi tha, awlsam taka hmuh theih si, mi tam takin dam reina atana an lo hman leh ‘Dam rei i duh chuan ei tam rawh’ an lo tih thin, Sunhlu hi kan taksa a hrisela kan lo damrei zâwk nan i ei uar sauh sauh ang u.
He essay hian Inter-College Essay Writing Competition 2011, 'Sunhlu – Hriselna atan a thatna leh a tangkaina' Mizo Students' Union (MSU) leh State Medicinal Plants Board (SMPB)-te buatsaihah pathumna lawmman min lakpui.
Share:

07 November 2011

Advantage of facebook deactivated!

Facebook ka chhuahsan lailâwk avangin ka nunah thil danglam lo thleng leh tun hmaa ka tih thin ka tih tâk lohte a awm ta nual a! Chu’ngte chu ka’n tarlang ang e.

* Zan mutna hun ka ngah ta hle.
* Lehkha zir thei turin ngaihtuahna leh hun thawveng zâwk ka nei thei ta.
* Kawnga kal chunga phone ka bih ngur ngur thin kha ka sim thei ta.
* Zing thawh hlim atanga facebook nghal char char avanga hnathawh leh class ka tlai ziahte kha ka pumpelh ve ta!
* Ka mit pawh a lo hahdam thei ta zâwk a. Lu nâ pawh ka nei tlêm ta zâwk bawk.
* Ka phone battery charge paw’n a lo daih rei ta zâwk a.
* Facebook-a na tak taka min sawiseltu leh thu hahthlâk tak takte ka pumpelh ta.
Share:

04 November 2011

Facebook ka bansan e!

A tha ber dawn em tih chu ka la hre hauh lo va, mahse, facebook lam hi ka lut tlem ang ka ti thin a, ka lut tlem tak tak thei bawk si lo va. November ni 4, zing lam khan ka deactivate ta ringawt a ni.

Ka thian thate kha ka ui angreng khawp mai! Mahse, thian tak tak anga ngaih theih chin chu an phone no. ka nei hlawm tawh tho va, thil pawi eng em a thleng lovang chu maw..

November ni 1 atang khan exam (mai mai!) kan nei a. Chuta a thiama ka'n thiam loh turu rapthlak zia kha! Zir ila chu a zia deuh mahna. Exam pawimawh vak a nih loh avangin ka la serious lo hrim hrim a, mahse, ka rilru ngaihtuahna han bo zia kha!

Share:

24 October 2011

Ka ṭhianpa Kaia


A khumah a mu bam a, a thaw leh hawk hin; rethei a inti em a ni. A lu na avangin a meng ha thei lo va; a luak a chhuak em em a, a luak thei hlei lo va; a pumpui ha lo chu a entir tawh a, pumpui ulcer an lo tihsak a, a damdawi pawh inentirna lehkhaa leng lo khawpin an lo chawh a, ‘Ka dam phah leh tak tak chuang lovang’ a ti a, pakhatmah a lei chuang lo, leina tur pawisa a nei lo.

A mit a entir a, tarmit an lo chawh a, tarmit leina tur nei thei khawpin a hausa lo. Ni dangah chuan inentir mai mai pawh a duh tawh lo, nghah rei a ngai thei em a ni. A kawng a na em em a, a naupan laia a ritchawina lama a kawngherh na kha a rawn chhuak leh a ni. A kalah lungte a awm bawk a, zun a harsat phah em em a; inthiar a duh, mahse, a e thei lo, an septic tank a khat tlat.

Share:

10 October 2011

Keini chu thingtlângmi kan nia, kan mâwl a nia!

Ni 10, October 2011 (Thawhtanni)-a Ramhlun South-a thil pawimawh ti-a ka kal haw chu bus-ah ka chuang phei a. Israel Point kan thlen chuan khua a thim tan tawh a. Bus stand-a kan din lai chuan nu pakhat sam kir bap leh pa pakhat hi an fanu ni âwm tak nen an lo lût a. Chutih lai chuan chhak lama Zoen Electricals Store chhûnga current êng vel chu pâwnah a rawn inkâp chhuak a. A kawt kawngpui vel chu rawng hran hranin a rawn kâp êng sep sep a.

Chu chu an hmuh chuan lo lût pathumte chuan mak tih hmêl takin an thlir thap a, an râk chûl a. An paber phei chu a bus chhûnga a lanchian deuhna laiah a phei a, ding meuhvin a thlir a.

Inngaitlâwm takin, "Keini chu thingtlângmi kan nia, kan mâwl a nia," a ti deuh sek a. A bula nula naupang lampang thutna bula thutna âwlah chuan a thu a. "Khi khi Ênga dawr a nih khi," a ti a ti mai a. A fanu lah chuan, "Khi, kawngpui pawh a êng sep sep mai, a mawi lutuk," a ti chûl a. An nuber chuan inthiam loh hmêl taka midang en zuk zuk chungin a va en bawk a. An tân chuan hmuhnawm a tling.

Share:

07 September 2011

Chhêmdam Thlifîm kum khat!

Mi blog-te chu kum sawm dawnte an ni tawh hlawm a, chutih laia keia blog kum khatna lo hetih pui hluai chu ka inthlahrung deuh va, mi nuihzat kan chang ang tih pawh ka hlau khawp mai. Amaherawhchu, ṭul ve tlata ka hriat vang leh, comment-tu leh chhiartute chunga ka lawmthu sawina ni pah fawmin ka han ti ve a ni.

Chhemdam Thlifim September ni 8, 2010 khan ka siam a. A hmain Chhemdam tih hming puin ka lo siam tawh a, thiam leh thiam lova dai chawp takmeuhva ka siam a nih avangin a template vel ka tibuai ta nuai a, a hran ka siam a, chhiartute zarah kum khat a tling ve ta reng mai a nih hi!

Hei hi chhiartute vang liau liau a ni tih ka hrechiang em em a, a bikin comment-tute in chungah ka lawm e. Nangmahni avang liau liauvin he blog hi a kal zel a ni tih ka hria a, thu lama ka pachhiat deuh chang pawha ṭhahnemngai taka Chhemdam Thlifim lo nghaktu in ni a, nangmahni avangin phurna leh chona ka neih phah zel a, in chunga ka lawmna hi a theuneu lo ve!

Share:

01 September 2011

Ka Nu

Mangang leh lungngai tâwpa ka awma min thlamuantu, chanchhe ber leh khawvêl êng kîl ngam lo tur khawpa zahna nasa ka tawh chânga ka bula awma, hmangaih tlâk loh khawpa inngaihna rilru pu hial khawpa suala ka tlûk chânga min theihnghilh lotu, ka nu hi chu a hlu a ni.

Mite anga khawilo kal dâwna chêng tam min hûm chhuahtîr thei ni mah suh se, a hmangaihna
awngkam kha a hlu a, suma lei theih a ni lo. Nu sàr veh vawh leh duh duh thawka ti thei ni lo mah se, amaha beiseina leh rinna awm chuan a tichak a, chu chu a a faten paw'n kan lo chhim hîn.

Thiamna lamah chhuan tur engmah nei lo mah se, a thilthlâwnpêk zozai kha tu nu dang mahin min pe thei lo va, min hmangaih anga tu dang mah a hmangaih thei lo hi vânnei ka intihna ber a ni.

Share:

27 August 2011

Aw Jenny..!

Amah chu tleirâwl kum 19 mi vêl niin a taksa insiam mêk, insiam hlawhtling hlim a ni a, a hatna ai maha a taimâkna leh a mizia duhawmnaten min hneha min hnêm hi amah hrechiang apiang chuan mak min ti hauh lo vang.

A hâng lo va, a ngo hluak lo; a ngo sen chak mai a, damdawi hming hriat a nei mang lo chu a hrisêlzia nemnghettu a ni a, chu chu a taksain a nemnghet a ni. A thau lutuk lo va, mahse, cher lam ai chuan thau lam hret zâwk mah a ni a, amah chuan thau a inti hle thung.

Meng zim san mai a ni a, engtik lai pawha nui reng mai chî niin a nuih reng vânga awm ta nge tih chu hriat loh, a biang vei lamah hmangaihna chhûn luhna atana
ha fahranin biangsum a khuar kak a, chu chu a duh emaw, duh lo emaw, amah ka hmuh apianga ka hmuh hmaih theih loh leh hmuh loh theih loh a ni.
 

Share:

23 August 2011

Ramngaw leh nungcha humhalh

India ram hi 3,287,240 sq. km-a zau niin kan lei hmun za a hena hmun 2.4 zet chu a awh a ni. Chuti khawpa zauvah chuan 19.27% chiah hi ramngaw a ni. Mizoram hi 21,081 sq. km-a zau niin chuta ramngaw zau zawng chu 1,318 sq. km lek a ni. Ramngaw lovah  nungchate an chêng thei lo tih kan hre heuh vang a, nungchate chèn theihna hmun han tlèm zia chu! Chutah pawh thlamuang takin an la khawsa thei lo zui nia.

Mizoram chhûng bîk han thlurbing deuh ila. Thingtlânga chêng hi 80% vel kan la ni a, nitin eichawp dapa khawsaa lo neiha eizawng kan ni. Kum tina ram thar kaia lo nei (shifting cultivation) kan ni a, kan ram hectare nuai 21 vela zauvah hian lo neih nan hectare nuai 6.30 vel kan hmang hîn a, kan eizawnna avângin nungchate an chêp ta telh telh mai a lo ni.

Share:

18 August 2011

Khuhpuak!

Hrawkah a rawn za mer mer a, pumpelh tumin kan insum hrâm hrâm a. A za telh telh a, a thak tlém a tel tawh a, thâwk hat ngam pawh a ni tawh lo; la dam ve duh si chuan thawchhama awm reng theih ngawt a ni si lo. Kan tihngaihna hre lovin hrawk vun kan han pawt leh ringawt a, kan han malis chiam a, awmzia a awm thei si lo. A tâwpah hreh leh dîm tâwkin kan han ‘hmm’ (a rîk dân hian ‘ehem’ a pâwl deuh mah) a. Chutah chuan kan harsatna chu fiah këk käwkin paltlang a lo ni a, kan awmna hmunah milâr kan lo ni ta!

A hun lai a nih tawh chuan pumpelh a va han har tehlul em – khuhpuak hi! Taksaah natna a thlen lêm lo va, damdawiina luhpui chi lah a ni hek lo. Damdawi ei chiama ha chi a ni lo va, a hranpâa enkawl dân tur tehchiam a awm hek lo; amah hi thil lian tham a ni lo ve hrim hrim. Mahse, a tluka kan chhia leh ha hriatna chawk nung vet vet theitu hi thil dang a awm kher lovang!

Share:

15 August 2011

Khawvel accident rapthlak zual 10

Khawvêlah hian accident râpthlâk tak tak a thleng tawh a, a thleng mêk bawk a. He'ngte hi a chhan inang lo tak tak te, a thlen dân inang lo tak tak te an ni hlawm. |henkhat chu fîmkhur loh luat vânga thleng a nih laiin vânduai rëng vânga thlengte pawh a awm bawk. Tûna kan târ lan ho hi a accident avânga an sum sên, a siamhat nana an sên leh thil dang nena an sên tam zual 10 a ni a. Khawvêl hian he'ng chhiatna râpthlâk tak takte hi a theihnghilh tawh lo vang.


10. Titanic ($ 150 million)
Titanic pil kha kan hre heuh àwm e; a film-te pawh kan hmuh kha. Kha kha a râpthlâk hle a; mahse, khawvêla chhiatna râpthlâk zualah chuan 10-na chauh a ni. Kha lawng kha a vawikhat zin chhuahna a ni a, vurtlang suin a tuipui mawngah a inhûng reng tawh a. Mi 1500 laiin nunna an chân a nih kha. Kha lawng kha dollar maktaduai 7 lai sênga sak a ni a. Tûna a hlutna chu dollar maktaduai 150 zet a ni tawh.

Share:

06 August 2011

Retheih malsâwmna

Lungngai ngai lo ila,
Ka hlim ngai dawn si lo va.
Harsatna tâwk ngai lo ila,
Hlawhtlinna hlut zia ka hre ngai dâwn si lo va.
Lungchhiain ṭap ngai lo ila,
Hlimin ka nui thei ngai dâwn em ni?

Ka retheihna avâng hian,
Hausate vânneih zia ka hriat phah a,
Hausa awm dân tur ka hriat phah a,
Malsàwm nih dân ka hriat phah a.

Retheihna vëk hi ka malsâwmna dawn a ni tih ka hriat phah asin!
Share:

27 July 2011

KV Paradise

Presbyterian Hospital, Durtlang-a i awm emaw, i kal emaw a nih chuan thlang lamah han hawi thla chhin la, in vâr lianpui mai, Taj Mahal niâwm tak chu i hmu ang. En liam mai mai thei lova i tlawh a nih chuan hmangaihna aṭanga chhuak a nih chian zia chu a chhûnga i awm laia i rilru hnîm ruih khân a nemnghet ngei ang.

Mizoramah chuan hmun romantic (lungrun?) ber a tih ngam hial âwm mang e. Eng pawh ni se, i’n bêlchiang dâwn ang hmiang.

He KV Paradise hi Pu K. Chhawnṭhuama'na a nupui hmangaih êm êm, Pi Rosangpuii Varte hriatreng nana a sak a ni a. Pi Rosangpuii hi November ni 27, 2001 khân motor accident avângin a boral a. Hmachhawp hlimawm tak leh phûrawm tak lo nei tawh sa an nih avângin hetianga a nupui duhtak boral ta hi Pu K. Chhawnṭhuama chuan a tuar na êm êm a. A nupui dam laia khawvêl ram dang fanna tura pawisa an lo khâwl tawh hmangin he in ropui hi a rawn dinchhuak ta a ni.

Share:

20 July 2011

Tunge ka nih?

* Mi thil ka awt a, neih dân ngawt ka ngaihtuah hîn; chutih laiin mahni thil pêkchhuah harsa ka ti leh ém êm si.

* A thlâwna thil neih hi a nawm ringin ka châk ém êm a; mahse, a thlâwna neih theih hi pakhatmah a awm lo tih ka hre dêr si lo.

* Mi zawng zawng hi ka duhdân leh
ha ka tihdân anga nung tura ngaiin, ka rêl zawt zawt hîn a; mahse, mi min sawi ve dân tur ka ngaihtuah ngai si lo.

* Mi
anpui nana sum neih nei lo leh phal nei hauh si lovin ka duhzâwng lei nan chuan neih loh leh ui réng ka nei dêr si lo.

* Ka nundân leh khawsaknaa midang inrawlh ka hmuh theih loh viau laiin ka duhdâna midang an awm loh hian ka thinrim viau lawi si.

Share:

13 July 2011

Thil lei i fimkhur ang u

Nikhat chu kan khuaa mi ka ṭhianpa hi a lo riak a, zânah kan titi mai mai a. 3rd year result nghâk lai a ni a, chhûna a thil tih ṭhinte ka han zâwt a. Ani chuan bungbel lampang chi an zawrh thu a sawi a. A ṭhen chu alu leh sawhthing eng ilo channa a ni a, chemte te, bungbel dang dangte chu veng hrang hrangah an zuarkual ṭhin hi a lo ni a.

Ka han zâwt zêl a. Bazar Bungkawn-a office an neih thu a sawi a, an office hming leh awmna tak phei chu mi hrilh lêm lo va. Chutah an thil zawrh dan chanchin min han hrilh ta a. "Kan thil zawrhte hi a man zât kan belchawp ṭhîn a. Cheng 500 manah cheng 2000 te kan bel a, cheng 500 te'n kan titlâwm leh a, mi'n an duh lutuk. Zemabawk aṭanga Saikhamakawn thlengte'n kan hrût a, kan zawrh tirh lamah phei chuan nikhatah a sâng têl kan hlawh thei a, a ṭha ve khawp mai," a ti ta mai a.

Share:

27 June 2011

Ka pu mawlh mai kha!

Ni e, amah ka pu kha a tûnlai awng takin, 'ka idol' zawng a ni chiang alawm. Midangte angin khawvel finna leh thiamna nei lé lú lo mah se, ka tân chuan he átna kailâwna min nawr lût a, min zui tlattu a ni miau a..

A chanchin min hrilhte hlei hlei khân ka thinlung a hneh takzet a, a thil la tawn leh zêl turte nen lam nghâkhlel takin ka thlîrphah hîn a nih kha. A kuta hlîtpui kawngbo ang maia thil dum raih leh a mawngtama ser, a chaw bâr khat tiat dâwn laia lian awm te, a hnarkaw chhûnga hnapkhir ang taka pangtichawr lo awm ngoh chhan leh a beka perhpâwng tiat zeta arngêng bawk rûn mai te, a chala Pu Vâna saihlum tia zeta tísa fu larh mai leh a ha intlar hát zînga beram vâr rual zînga a dum lo inzep chhén ang maia a dum inzep tat te hian thawnthu an nei vek asin!

Share:

22 June 2011

Mite tana malsawmna - mi hrisel lote

Mi hrisel lo leh bawrhsawm tak mai ka ni a, ka hrisel loh avângin ka ngaihtuahna pawh kawng tam taka a hnualin ka thil tihna turah ka tha a tho lo hle ṭhin. A chang chuan ka vanduai bik em ni chu aw ka ti ṭhin a, mahse, vanduai bik tura siam kan awm erawh ka ring pumpuhlum tak tak bik chuang lo.

 Ṭum khat chu ka damlo hi keimahin ka awm a. Class pawh kal peih lovin khumah ka mu a, ka inngaihtuah mai mai a. Hla pakhat hi ka ngaithla a, chu chu Bawngkawn Pastor Bial Zaipawl (Presbyterian) conductor, El Bethela'n a nun chak lo leh hrisel lo tak aṭanga a phuah, 'Ka tawrh hi Lalpa'n a phal' tih hi a ni a. Hei hla hi ka rilru mangan leh lungngaih em em changa ka ngaihthlak ṭhin a ni.

Share:

12 June 2011

Zinkawng ninawm leh hlimawm


Mi’n flight cancelled an sawi laia hetiang thu mai mai heti lai meuha han ziah mai chu, kan intibawrhbáng ang tih pawh a hlauhawm hle naa, luhlul ka chhuah ta mai! Ka inthlahrung viau tho.
December, 2009 a ni a. Krismas a hnaih tawh avangin mahni khaw lama haw a chawh ta hle. Engkima a uanfum leh mite hnungzuia khawsa ni ta chu haw-na lampang ka’n ngaihven meuh chuan ticket a lo full vek tawh tih chiah ka ngaihven-chhuak thei a. Chutia ticket full vâng mai maia mahni khuaa masi hman han thulh theih a ni ngawt si lo va, ka che ta vat vat a.
A zawna zawng ta na ná nâ chuan dâwr bungraw phur haw tur a awm thu ka hre ta a. Midang hire a nih avângin ticket lâk a ngai lo va, ticket lâk ngai lo ta na ná nâ chu len loh tak tak a awm lo tiin a hmangtu turte chu ka’n bia a. Tâwt an inti viau tawh nâin sikul lama chhuanlam kan lo siam thin tawhna kha ka chhawr ta zék a; tichuan, haw thei turin ka inpuahchah ta phawt.
Share:

06 June 2011

GAC

Hlimtea mi lêng lawina rûn,             A
A sakhming Hmangaihna Rûn chu.    B
A ko mêk, lêng thar dàwntuai khu;   B
Kawptea nautin lawina hmun.          A

An thlang ber fo fam chan hmain,   A
Tu'n lo sèl lo u, chawimawi phû.     B
A chhûlchhuak lêngtin zir hruaitu,   B
A bei zêl dâwn, 'ram tân' tiin.         A

Thiamna sáng duhin ka rawn bêl,   C
Duhte'n a angah min lo pawm,      D
Chuti'n thinlai tui ang luang dêl.     C

Lenrual zawngte chhima'n ka sâwm, D
Chuti'n duhte'n an rawn 'D' hêl;        C
Thiam petu lu an tihai hlawm!         D


Share:

01 June 2011

Min tilungngaitu


'ZIRTIRTU' tiin min ko va, ka thu in zâwm chuang lo.
'ÊNG' niin min sawi a, min hmu chuang lo.
'KAWNG DIK' min ti a, min zawh chuang lo.
'NUNNA' niin min sawi a, min duh chuang lo.
'FINNA' tiin min sawi a, min duh chuang lo.
'DIK' min ti a, min ngaina chuang lo.
'HAUSA' min ti a, min ko chuang lo.
'CHATUAN' min ti a, min zawng chuang lo.
'KHAWNGAIHNA NGAH' min ti a, min awih chuang lo.
'ZAHAWM' min ti a, min pawm chuang lo.
'PATHIAN' min ti a, min hlau chuang lo.

Share:

29 May 2011

23 May 2011

Hmán leh tûn

Kum 100 kal ta (1910) khan car hi khawvel pumpuiah 20,000 aia tam lo a awm a, tûnah chuan 1 billion a awm tawh; a zâtve chu USA-a mi a ni.

Kum 100 kal taa motor speed average chu 10 mph (16km/h) a ni a, tûnah chuan 30 mph (48.28032 km/h) a ni tawh.

Kum 100 kal taa building sáng ber chu Eiffel Tower niin 1063 ft (324 metres)-a sáng a ni a, tûnah chuan 2640 (800 metres)-a sáng, Burj Dubai a ni.

Kum 100 kal ta khan chawhrualin hmeichhiain artui hnàng hi shampoo-a hmangin thla khatah chumi hmangin vawi khat an lu an su âwk a, tûnah chuan shampoo chi hrang hrang 1000 chuang hmangin kârtin lu an su tawh.

Share:

17 May 2011

Hlonuar

1. CHHÛNGKUA: Mimosaceae chhûngkaw zîngah a tel.



2. A HMING
Botanical hming: Mimosa Pudica Linn.
Sap hming:         Sensitive plant/Touch-me-not.
Mizo:                  Hlo nuar

3. A PIANHMANG: Kung sen, nem, zâm chi a ni a, hlîng hlîrin a khat bawk.
A hnah: Lawithing hnah ang maiin a sîn a, a hnah kuang a inhawitawna ṭo tlar chi a ni.

A par: Par tuvu, sendang rawng kai a ni a, July thla leh August thla velah a pâr ṭhîn.

A rah: A kâwm chu inchi ½ vela sei, kawm deuh a ni a, a chhûngah a chî 3-4 vel a awm ṭhîn.

Share:

Total Pageviews

He blog-a thu leh hlate hi a ziaktu phalna lo chuan engti kawng zawng maha chhuah chhawn phal a ni lo. Chhuah duh i neih chuan ka profile-a email-ah emaw, TS Khupchong link-ah emaw mi rawn contact dawn nia.

Popular Posts (Last 30 Days)

Recent Comments

Blog Archive

Powered by Blogger.

Ka luh ṭhinna

Followers