21 December 2011

Ka hian, tu tawn atan maha ka duh loh ka chanchin ka hrilh ang che aw..

Kum 1993-ah ka piang a. Ka pian phat a
angin ka harsatna hi a inan nghal emaw tih mai tur a ni. Thla ruk mi ka nihin, ka pian avanga min làwmtute nui ri pawh a reh hmain ka nu leh pate an inhen a. Min hringtu ka nu chuan min pawm duh miau loh avangin ka pa’n min enkawl a.

Kum riat ka nih a
anga tun thlengin ka pi (ka pa nutei) bulah ka awm a, ‘Nu’ tur dang ka neih miau loh avangin min enkawltu ka pi chu ka ‘Nu’ ta a ni. Nu ângchhûng nuama awm ka châk hin; ka hiante ka awt em em a, mahse, hla taka awm, engtik lai maha lo kir leh tawh ngai lo tur ang chauh a ni si.
 

08 December 2011

1. Kan thiam kan theihna ram tan tiin,
Kan zir kan zo zirlaite’n;
Kan pen kan thawk zirlaite,
Kan hmu kan hlawh kan ram tan.

2. Ram leh hnam timawitu zirlaite,
Kan hlim kan lawm zirnaah;
Kan thla a muang zir hmunah,
A lo lang e ruihhlo chu!

3. Ruihhlo thlemna hrang vel karah,
Kan leng mek e zirlaite;
Kan do zo lo thlemna chu,
Kan rawp kan rawih a tawnah.

04 December 2011

'Mi Anglo Sulhnu' tih lehkhabu hi ni December ni 3, 2011 chawhma dar 11 khan Champhai bialtu MLA, Pu TT Zothansanga'n FW Savidge Hall-ah a tlangzarh a. Tlangzarhnaa kal a tam berah mi 80 vel kan inbeisei laiin mi 100 vel an lo kal thei a, a chhunga leng lo pawh pawnah an ṭhu nual a ni.

Release function thlalak hi eng emaw zat ka'n dah ang e.


Pu Lalhmingmawia Ralte chuan thiam takin programme a kaihhruai a, kan hlim hle

Preview:
‘MI ANGLO SULHNU’

Edited by : VLC Vanlalhriatrenga
Page : 304
Price : Rs. 100/-
Prints : Gilzom Offset

Khawvelah hian ṭhian inpawlho, mize inang lo tak tak, mahse, tuina lam inang, inchemchhekawp tlat kan tih ang hi an awm. Sap-ho pawh an bang bik lo. Thu leh hla lama tui inpawl khawm PEN (Poet, Essayist, Novelist) hote avangin khawthlang thu leh hla a hausa a. Kan hranghluite zingah pawh fam chang ta — Sangzuala pa, Laldenga, J.Hmingduhawma etc. te inpawl khawmin Liars’ Association an din a, dawt chauh tuipui lovin awngkam leh titi mak tak tak an thawh khawm hin bakah thu leh hla hlu tak tak an vawrh chhuak ur ur a. Biakliana, Kaphleia leh Rev. Zairemate hostel awm pawhin kan thu leh hla, ziaka kan hmuh hmasak hmangin Zofate literature an lo tihausa tawh.

28 November 2011


Krismas hi kan kum leh hun azirin kan hman dan a danglam chho zel a, chutichung pawh chuan kan naupan laia kan hman dan chu kan ngaih ber a la ni tho mai. Krismas kan nghahhlelh theih zia kha aw.. Eng vanga nghakhlel nge kan nih le? Eng nge nuam kan tihna chhan em em le?

Kum nga vel kan nih lai chuan thingtlang kilkhawr taka kan awm lai a ni a, kan hman dan pawh a mâwl thei ang ber a ni tawp mai. Lênkhawmna in tur bik liau liau chu biakin kawtah an sa a, a bang vel pawh hnahin an khuh vek a ni. Chutah chuan chhuahna tur kawngka pakhat an tikua a, chumi kuaa kan luh chuan krismas lenkhawmna in kan lut nghal a, kan kal tlang chuan biakin kan lut a ni nghal mai. Chu lenkhawmna tur bûk an sakah chuan kan nu leh pa, kan ni leh pi, kan u leh pute chu tui takin an zaikhawm tlak tlak mai ṭhin.

23 November 2011


* Rul chukah hi chuan ar hriak hnawih ila, a mawm hmak mai a ni.

* Sual hnathawh ni miah si lovah chuan hmêlchhiat hi pawi tak a ni, thlahte-ah a lang ngei ngei.

* Fa tihtlâk duh loh thu tlângaupui chuan a tâwpah fa tihtlâk loh pui pui an nei duh viau.

* Naupang ṭâmchhâwl tlei lo ṭap ṭapah hian nachhâwkna pe ila, an ṭap a bâng hmiah mai.

* Pathum awma pahnih inhrilhrûk sû sû hi pakhat tân a nuam lo duh phian.

* Vaiho lah hi sangha lu duh lutuk mai, sangha ṭînah a lu an telh duh hlek lo mai.

16 November 2011

1. Pitar hmeithai beng tha vak tawh lo pakhat hi zanah misual rual hian an rawk a. "Ka pi, i nunna i la duh chuan i neih zawng zawng min pe vek rawh; a nih loh chuan.." tiin an chemte kenin an tin vel a. Pitar chuan, "Mimâwl ho, tunge zan zanah chemte zuar ngai a?" a lo ti daih!

2. Hmeltha chhinchhiahna a nei kim vek. Biangsum pahnih, khuavang, khabe phir — a'n nui chiah mai chu kel chiah chiah.

3. A thiante'n, "Eng vangin nge zu i in tâk reng mai le..?" an tia, ani chuan, "I unaupa neihchhun Rangvamual-ah awm se, i nu Phunchawngah awm se, nang Melthum-ah awm la, i in lo bik dawn em ni?" a lo ti hlur.

4. Kan thianpa pawh khan miss call a dawng a, a call lêt a. "Tunge mi biak, biak che min tum mi, tu biak nge mi biak!" te a ti vel a, an ngawi vung vung a, "Mâwla," an tia, an dah daih.

12 November 2011

Sunhlu hi Euphorbiaceae chhûngkaw zinga mi a ni a, a botanical name chu Emblica Officinalis a ni. Thei rah lian tak a ni hran lo va, a kung pawh thingkung dangte anga lian tak a ni lo bawk. Mahse, mihring taksa tâna a thatna leh tangkaina erawh chu a tam em em a, thei rah dangte itsîk hial tham khawpin a hrisel a, a tui bawk a, a hming ang angin a hlu hle a ni.

Tlangram leh zâwlah inang rengin a to va, tlangram boruak erawh a ngeih deuh bîk niin a lang. Mizoram-ah pawh a kung hmuh tur a tam hle a, he’ngte hi phun chawp a ni lem lo va, a ram boruak hi a ngeih zâwng tak a ni tih a chiang hle a, a mi chêngte tân chuan a vânneihthlâk hle.

07 November 2011

Facebook ka chhuahsan lailâwk avangin ka nunah thil danglam lo thleng leh tun hmaa ka tih thin ka tih tâk lohte a awm ta nual a! Chu’ngte chu ka’n tarlang ang e.

* Zan mutna hun ka ngah ta hle.
* Lehkha zir thei turin ngaihtuahna leh hun thawveng zâwk ka nei thei ta.
* Kawnga kal chunga phone ka bih ngur ngur thin kha ka sim thei ta.
* Zing thawh hlim atanga facebook nghal char char avanga hnathawh leh class ka tlai ziahte kha ka pumpelh ve ta!
* Ka mit pawh a lo hahdam thei ta zâwk a. Lu nâ pawh ka nei tlêm ta zâwk bawk.
* Ka phone battery charge paw’n a lo daih rei ta zâwk a.
* Facebook-a na tak taka min sawiseltu leh thu hahthlâk tak takte ka pumpelh ta.

04 November 2011

A tha ber dawn em tih chu ka la hre hauh lo va, mahse, facebook lam hi ka lut tlem ang ka ti thin a, ka lut tlem tak tak thei bawk si lo va. November ni 4, zing lam khan ka deactivate ta ringawt a ni.

Ka thian thate kha ka ui angreng khawp mai! Mahse, thian tak tak anga ngaih theih chin chu an phone no. ka nei hlawm tawh tho va, thil pawi eng em a thleng lovang chu maw..

November ni 1 atang khan exam (mai mai!) kan nei a. Chuta a thiama ka'n thiam loh turu rapthlak zia kha! Zir ila chu a zia deuh mahna. Exam pawimawh vak a nih loh avangin ka la serious lo hrim hrim a, mahse, ka rilru ngaihtuahna han bo zia kha!

24 October 2011


A khumah a mu bam a, a thaw leh hawk hin; rethei a inti em a ni. A lu na avangin a meng ha thei lo va; a luak a chhuak em em a, a luak thei hlei lo va; a pumpui ha lo chu a entir tawh a, pumpui ulcer an lo tihsak a, a damdawi pawh inentirna lehkhaa leng lo khawpin an lo chawh a, ‘Ka dam phah leh tak tak chuang lovang’ a ti a, pakhatmah a lei chuang lo, leina tur pawisa a nei lo.

A mit a entir a, tarmit an lo chawh a, tarmit leina tur nei thei khawpin a hausa lo. Ni dangah chuan inentir mai mai pawh a duh tawh lo, nghah rei a ngai thei em a ni. A kawng a na em em a, a naupan laia a ritchawina lama a kawngherh na kha a rawn chhuak leh a ni. A kalah lungte a awm bawk a, zun a harsat phah em em a; inthiar a duh, mahse, a e thei lo, an septic tank a khat tlat.

10 October 2011

Ni 10, October 2011 (Thawhtanni)-a Ramhlun South-a thil pawimawh ti-a ka kal haw chu bus-ah ka chuang phei a. Israel Point kan thlen chuan khua a thim tan tawh a. Bus stand-a kan din lai chuan nu pakhat sam kir bap leh pa pakhat hi an fanu ni âwm tak nen an lo lût a. Chutih lai chuan chhak lama Zoen Electricals Store chhûnga current êng vel chu pâwnah a rawn inkâp chhuak a. A kawt kawngpui vel chu rawng hran hranin a rawn kâp êng sep sep a.

Chu chu an hmuh chuan lo lût pathumte chuan mak tih hmêl takin an thlir thap a, an râk chûl a. An paber phei chu a bus chhûnga a lanchian deuhna laiah a phei a, ding meuhvin a thlir a.

Inngaitlâwm takin, "Keini chu thingtlângmi kan nia, kan mâwl a nia," a ti deuh sek a. A bula nula naupang lampang thutna bula thutna âwlah chuan a thu a. "Khi khi Ênga dawr a nih khi," a ti a ti mai a. A fanu lah chuan, "Khi, kawngpui pawh a êng sep sep mai, a mawi lutuk," a ti chûl a. An nuber chuan inthiam loh hmêl taka midang en zuk zuk chungin a va en bawk a. An tân chuan hmuhnawm a tling.

07 September 2011

Mi blog-te chu kum sawm dawnte an ni tawh hlawm a, chutih laia keia blog kum khatna lo hetih pui hluai chu ka inthlahrung deuh va, mi nuihzat kan chang ang tih pawh ka hlau khawp mai. Amaherawhchu, ṭul ve tlata ka hriat vang leh, comment-tu leh chhiartute chunga ka lawmthu sawina ni pah fawmin ka han ti ve a ni.

Chhemdam Thlifim September ni 8, 2010 khan ka siam a. A hmain Chhemdam tih hming puin ka lo siam tawh a, thiam leh thiam lova dai chawp takmeuhva ka siam a nih avangin a template vel ka tibuai ta nuai a, a hran ka siam a, chhiartute zarah kum khat a tling ve ta reng mai a nih hi!

Hei hi chhiartute vang liau liau a ni tih ka hrechiang em em a, a bikin comment-tute in chungah ka lawm e. Nangmahni avang liau liauvin he blog hi a kal zel a ni tih ka hria a, thu lama ka pachhiat deuh chang pawha ṭhahnemngai taka Chhemdam Thlifim lo nghaktu in ni a, nangmahni avangin phurna leh chona ka neih phah zel a, in chunga ka lawmna hi a theuneu lo ve!

01 September 2011

Mangang leh lungngai tâwpa ka awma min thlamuantu, chanchhe ber leh khawvêl êng kîl ngam lo tur khawpa zahna nasa ka tawh chânga ka bula awma, hmangaih tlâk loh khawpa inngaihna rilru pu hial khawpa suala ka tlûk chânga min theihnghilh lotu, ka nu hi chu a hlu a ni.

Mite anga khawilo kal dâwna chêng tam min hûm chhuahtîr thei ni mah suh se, a hmangaihna
awngkam kha a hlu a, suma lei theih a ni lo. Nu sàr veh vawh leh duh duh thawka ti thei ni lo mah se, amaha beiseina leh rinna awm chuan a tichak a, chu chu a a faten paw'n kan lo chhim hîn.

Thiamna lamah chhuan tur engmah nei lo mah se, a thilthlâwnpêk zozai kha tu nu dang mahin min pe thei lo va, min hmangaih anga tu dang mah a hmangaih thei lo hi vânnei ka intihna ber a ni.

27 August 2011

Amah chu tleirâwl kum 19 mi vêl niin a taksa insiam mêk, insiam hlawhtling hlim a ni a, a hatna ai maha a taimâkna leh a mizia duhawmnaten min hneha min hnêm hi amah hrechiang apiang chuan mak min ti hauh lo vang.

A hâng lo va, a ngo hluak lo; a ngo sen chak mai a, damdawi hming hriat a nei mang lo chu a hrisêlzia nemnghettu a ni a, chu chu a taksain a nemnghet a ni. A thau lutuk lo va, mahse, cher lam ai chuan thau lam hret zâwk mah a ni a, amah chuan thau a inti hle thung.

Meng zim san mai a ni a, engtik lai pawha nui reng mai chî niin a nuih reng vânga awm ta nge tih chu hriat loh, a biang vei lamah hmangaihna chhûn luhna atana
ha fahranin biangsum a khuar kak a, chu chu a duh emaw, duh lo emaw, amah ka hmuh apianga ka hmuh hmaih theih loh leh hmuh loh theih loh a ni.
 

23 August 2011

India ram hi 3,287,240 sq. km-a zau niin kan lei hmun za a hena hmun 2.4 zet chu a awh a ni. Chuti khawpa zauvah chuan 19.27% chiah hi ramngaw a ni. Mizoram hi 21,081 sq. km-a zau niin chuta ramngaw zau zawng chu 1,318 sq. km lek a ni. Ramngaw lovah  nungchate an chêng thei lo tih kan hre heuh vang a, nungchate chèn theihna hmun han tlèm zia chu! Chutah pawh thlamuang takin an la khawsa thei lo zui nia.

Mizoram chhûng bîk han thlurbing deuh ila. Thingtlânga chêng hi 80% vel kan la ni a, nitin eichawp dapa khawsaa lo neiha eizawng kan ni. Kum tina ram thar kaia lo nei (shifting cultivation) kan ni a, kan ram hectare nuai 21 vela zauvah hian lo neih nan hectare nuai 6.30 vel kan hmang hîn a, kan eizawnna avângin nungchate an chêp ta telh telh mai a lo ni.

18 August 2011

Hrawkah a rawn za mer mer a, pumpelh tumin kan insum hrâm hrâm a. A za telh telh a, a thak tlém a tel tawh a, thâwk hat ngam pawh a ni tawh lo; la dam ve duh si chuan thawchhama awm reng theih ngawt a ni si lo. Kan tihngaihna hre lovin hrawk vun kan han pawt leh ringawt a, kan han malis chiam a, awmzia a awm thei si lo. A tâwpah hreh leh dîm tâwkin kan han ‘hmm’ (a rîk dân hian ‘ehem’ a pâwl deuh mah) a. Chutah chuan kan harsatna chu fiah këk käwkin paltlang a lo ni a, kan awmna hmunah milâr kan lo ni ta!

A hun lai a nih tawh chuan pumpelh a va han har tehlul em – khuhpuak hi! Taksaah natna a thlen lêm lo va, damdawiina luhpui chi lah a ni hek lo. Damdawi ei chiama ha chi a ni lo va, a hranpâa enkawl dân tur tehchiam a awm hek lo; amah hi thil lian tham a ni lo ve hrim hrim. Mahse, a tluka kan chhia leh ha hriatna chawk nung vet vet theitu hi thil dang a awm kher lovang!

15 August 2011

Khawvêlah hian accident râpthlâk tak tak a thleng tawh a, a thleng mêk bawk a. He'ngte hi a chhan inang lo tak tak te, a thlen dân inang lo tak tak te an ni hlawm. |henkhat chu fîmkhur loh luat vânga thleng a nih laiin vânduai rëng vânga thlengte pawh a awm bawk. Tûna kan târ lan ho hi a accident avânga an sum sên, a siamhat nana an sên leh thil dang nena an sên tam zual 10 a ni a. Khawvêl hian he'ng chhiatna râpthlâk tak takte hi a theihnghilh tawh lo vang.


10. Titanic ($ 150 million)
Titanic pil kha kan hre heuh àwm e; a film-te pawh kan hmuh kha. Kha kha a râpthlâk hle a; mahse, khawvêla chhiatna râpthlâk zualah chuan 10-na chauh a ni. Kha lawng kha a vawikhat zin chhuahna a ni a, vurtlang suin a tuipui mawngah a inhûng reng tawh a. Mi 1500 laiin nunna an chân a nih kha. Kha lawng kha dollar maktaduai 7 lai sênga sak a ni a. Tûna a hlutna chu dollar maktaduai 150 zet a ni tawh.

06 August 2011

Lungngai ngai lo ila,
Ka hlim ngai dawn si lo va.
Harsatna tâwk ngai lo ila,
Hlawhtlinna hlut zia ka hre ngai dâwn si lo va.
Lungchhiain ṭap ngai lo ila,
Hlimin ka nui thei ngai dâwn em ni?

Ka retheihna avâng hian,
Hausate vânneih zia ka hriat phah a,
Hausa awm dân tur ka hriat phah a,
Malsàwm nih dân ka hriat phah a.

Retheihna vëk hi ka malsâwmna dawn a ni tih ka hriat phah asin!

27 July 2011

Presbyterian Hospital, Durtlang-a i awm emaw, i kal emaw a nih chuan thlang lamah han hawi thla chhin la, in vâr lianpui mai, Taj Mahal niâwm tak chu i hmu ang. En liam mai mai thei lova i tlawh a nih chuan hmangaihna aṭanga chhuak a nih chian zia chu a chhûnga i awm laia i rilru hnîm ruih khân a nemnghet ngei ang.

Mizoramah chuan hmun romantic (lungrun?) ber a tih ngam hial âwm mang e. Eng pawh ni se, i’n bêlchiang dâwn ang hmiang.

He KV Paradise hi Pu K. Chhawnṭhuama'na a nupui hmangaih êm êm, Pi Rosangpuii Varte hriatreng nana a sak a ni a. Pi Rosangpuii hi November ni 27, 2001 khân motor accident avângin a boral a. Hmachhawp hlimawm tak leh phûrawm tak lo nei tawh sa an nih avângin hetianga a nupui duhtak boral ta hi Pu K. Chhawnṭhuama chuan a tuar na êm êm a. A nupui dam laia khawvêl ram dang fanna tura pawisa an lo khâwl tawh hmangin he in ropui hi a rawn dinchhuak ta a ni.

20 July 2011

* Mi thil ka awt a, neih dân ngawt ka ngaihtuah hîn; chutih laiin mahni thil pêkchhuah harsa ka ti leh ém êm si.

* A thlâwna thil neih hi a nawm ringin ka châk ém êm a; mahse, a thlâwna neih theih hi pakhatmah a awm lo tih ka hre dêr si lo.

* Mi zawng zawng hi ka duhdân leh
ha ka tihdân anga nung tura ngaiin, ka rêl zawt zawt hîn a; mahse, mi min sawi ve dân tur ka ngaihtuah ngai si lo.

* Mi
anpui nana sum neih nei lo leh phal nei hauh si lovin ka duhzâwng lei nan chuan neih loh leh ui réng ka nei dêr si lo.

* Ka nundân leh khawsaknaa midang inrawlh ka hmuh theih loh viau laiin ka duhdâna midang an awm loh hian ka thinrim viau lawi si.

13 July 2011

Nikhat chu kan khuaa mi ka ṭhianpa hi a lo riak a, zânah kan titi mai mai a. 3rd year result nghâk lai a ni a, chhûna a thil tih ṭhinte ka han zâwt a. Ani chuan bungbel lampang chi an zawrh thu a sawi a. A ṭhen chu alu leh sawhthing eng ilo channa a ni a, chemte te, bungbel dang dangte chu veng hrang hrangah an zuarkual ṭhin hi a lo ni a.

Ka han zâwt zêl a. Bazar Bungkawn-a office an neih thu a sawi a, an office hming leh awmna tak phei chu mi hrilh lêm lo va. Chutah an thil zawrh dan chanchin min han hrilh ta a. "Kan thil zawrhte hi a man zât kan belchawp ṭhîn a. Cheng 500 manah cheng 2000 te kan bel a, cheng 500 te'n kan titlâwm leh a, mi'n an duh lutuk. Zemabawk aṭanga Saikhamakawn thlengte'n kan hrût a, kan zawrh tirh lamah phei chuan nikhatah a sâng têl kan hlawh thei a, a ṭha ve khawp mai," a ti ta mai a.

27 June 2011

Ni e, amah ka pu kha a tûnlai awng takin, 'ka idol' zawng a ni chiang alawm. Midangte angin khawvel finna leh thiamna nei lé lú lo mah se, ka tân chuan he átna kailâwna min nawr lût a, min zui tlattu a ni miau a..

A chanchin min hrilhte hlei hlei khân ka thinlung a hneh takzet a, a thil la tawn leh zêl turte nen lam nghâkhlel takin ka thlîrphah hîn a nih kha. A kuta hlîtpui kawngbo ang maia thil dum raih leh a mawngtama ser, a chaw bâr khat tiat dâwn laia lian awm te, a hnarkaw chhûnga hnapkhir ang taka pangtichawr lo awm ngoh chhan leh a beka perhpâwng tiat zeta arngêng bawk rûn mai te, a chala Pu Vâna saihlum tia zeta tísa fu larh mai leh a ha intlar hát zînga beram vâr rual zînga a dum lo inzep chhén ang maia a dum inzep tat te hian thawnthu an nei vek asin!

22 June 2011

Mi hrisel lo leh bawrhsawm tak mai ka ni a, ka hrisel loh avângin ka ngaihtuahna pawh kawng tam taka a hnualin ka thil tihna turah ka tha a tho lo hle ṭhin. A chang chuan ka vanduai bik em ni chu aw ka ti ṭhin a, mahse, vanduai bik tura siam kan awm erawh ka ring pumpuhlum tak tak bik chuang lo.

 Ṭum khat chu ka damlo hi keimahin ka awm a. Class pawh kal peih lovin khumah ka mu a, ka inngaihtuah mai mai a. Hla pakhat hi ka ngaithla a, chu chu Bawngkawn Pastor Bial Zaipawl (Presbyterian) conductor, El Bethela'n a nun chak lo leh hrisel lo tak aṭanga a phuah, 'Ka tawrh hi Lalpa'n a phal' tih hi a ni a. Hei hla hi ka rilru mangan leh lungngaih em em changa ka ngaihthlak ṭhin a ni.

12 June 2011


Mi’n flight cancelled an sawi laia hetiang thu mai mai heti lai meuha han ziah mai chu, kan intibawrhbáng ang tih pawh a hlauhawm hle naa, luhlul ka chhuah ta mai! Ka inthlahrung viau tho.
December, 2009 a ni a. Krismas a hnaih tawh avangin mahni khaw lama haw a chawh ta hle. Engkima a uanfum leh mite hnungzuia khawsa ni ta chu haw-na lampang ka’n ngaihven meuh chuan ticket a lo full vek tawh tih chiah ka ngaihven-chhuak thei a. Chutia ticket full vâng mai maia mahni khuaa masi hman han thulh theih a ni ngawt si lo va, ka che ta vat vat a.
A zawna zawng ta na ná nâ chuan dâwr bungraw phur haw tur a awm thu ka hre ta a. Midang hire a nih avângin ticket lâk a ngai lo va, ticket lâk ngai lo ta na ná nâ chu len loh tak tak a awm lo tiin a hmangtu turte chu ka’n bia a. Tâwt an inti viau tawh nâin sikul lama chhuanlam kan lo siam thin tawhna kha ka chhawr ta zék a; tichuan, haw thei turin ka inpuahchah ta phawt.

06 June 2011

GAC

Hlimtea mi lêng lawina rûn,             A
A sakhming Hmangaihna Rûn chu.    B
A ko mêk, lêng thar dàwntuai khu;   B
Kawptea nautin lawina hmun.          A

An thlang ber fo fam chan hmain,   A
Tu'n lo sèl lo u, chawimawi phû.     B
A chhûlchhuak lêngtin zir hruaitu,   B
A bei zêl dâwn, 'ram tân' tiin.         A

Thiamna sáng duhin ka rawn bêl,   C
Duhte'n a angah min lo pawm,      D
Chuti'n thinlai tui ang luang dêl.     C

Lenrual zawngte chhima'n ka sâwm, D
Chuti'n duhte'n an rawn 'D' hêl;        C
Thiam petu lu an tihai hlawm!         D


01 June 2011


'ZIRTIRTU' tiin min ko va, ka thu in zâwm chuang lo.
'ÊNG' niin min sawi a, min hmu chuang lo.
'KAWNG DIK' min ti a, min zawh chuang lo.
'NUNNA' niin min sawi a, min duh chuang lo.
'FINNA' tiin min sawi a, min duh chuang lo.
'DIK' min ti a, min ngaina chuang lo.
'HAUSA' min ti a, min ko chuang lo.
'CHATUAN' min ti a, min zawng chuang lo.
'KHAWNGAIHNA NGAH' min ti a, min awih chuang lo.
'ZAHAWM' min ti a, min pawm chuang lo.
'PATHIAN' min ti a, min hlau chuang lo.

29 May 2011

video

23 May 2011

Kum 100 kal ta (1910) khan car hi khawvel pumpuiah 20,000 aia tam lo a awm a, tûnah chuan 1 billion a awm tawh; a zâtve chu USA-a mi a ni.

Kum 100 kal taa motor speed average chu 10 mph (16km/h) a ni a, tûnah chuan 30 mph (48.28032 km/h) a ni tawh.

Kum 100 kal taa building sáng ber chu Eiffel Tower niin 1063 ft (324 metres)-a sáng a ni a, tûnah chuan 2640 (800 metres)-a sáng, Burj Dubai a ni.

Kum 100 kal ta khan chawhrualin hmeichhiain artui hnàng hi shampoo-a hmangin thla khatah chumi hmangin vawi khat an lu an su âwk a, tûnah chuan shampoo chi hrang hrang 1000 chuang hmangin kârtin lu an su tawh.

17 May 2011

1. CHHÛNGKUA: Mimosaceae chhûngkaw zîngah a tel.



2. A HMING
Botanical hming: Mimosa Pudica Linn.
Sap hming:         Sensitive plant/Touch-me-not.
Mizo:                  Hlo nuar

3. A PIANHMANG: Kung sen, nem, zâm chi a ni a, hlîng hlîrin a khat bawk.
A hnah: Lawithing hnah ang maiin a sîn a, a hnah kuang a inhawitawna ṭo tlar chi a ni.

A par: Par tuvu, sendang rawng kai a ni a, July thla leh August thla velah a pâr ṭhîn.

A rah: A kâwm chu inchi ½ vela sei, kawm deuh a ni a, a chhûngah a chî 3-4 vel a awm ṭhîn.

11 May 2011

Mizote'n mau kan hmang nasa hle a, tûn hma phei chuan an khawsakna kawnga thil pawimawh tak a ni. Mau chi hrang hrangte han ziak chhuak ila:-

1. Mautak: A hunga awm a ni lo va, a rama ramin, a hmun hlangin an awm ṭhîn. A bul zungphiar thlengin hmanna a tam hle.

2. Phulrua: A hunga awm chi bawk a ni a, pum lian pui pui niin Mizoram khaw tinah a awm ve lo va, dân naranin zo-ah a awm ṭhîn. Hei pawh hi hmanna a tam khawp mai.

3. Rawnal: Phulrua ang bawka a hunga awm a ni a, phulrua aiin a pum a të deuh va, maktak aiin a lian zâwk bawk. A châng a khât deuh va, a pang a nàl bîk a, a tlian duh avângin tûn hma chuan an hmang nasa ṭhîn hle. Hnâng leh em tah nan an hmang nasa.

06 May 2011


1. Naupang ṭawngthei pakhat pawh kha, "Muana, i va lian tawh ve a.." an tihte hian rang zetin, "Mahse, ka hmelchhia alawm," a lo ti vat zel.

2. Nu pakhat hi a thinchhe khawp a, an kawtah hian, "Dei," ti vak ila, a lo chhuak a, "Dei dei dei dei dei dei," a rawn ti nghal zawt zawt zel.

3. Mi pakhat pawh kha a chêr lutuk a, vangvatin a zûk a, vangvat chuan, "A hlâwk lo em mai, kal daih ang!" a ti hmak.

4. Nula pakhat pawh hian pheichham a man ve a, pheichham chuan, "I duh duh min dil rawh," a ti a. Nula chuan, "Preity anga hmelṭha, Aishwarya ang a mitmeng mawi, Angelina Jolie anga hmui sexy, Britney anga zaithiam," a ti zung zung a, pheichham chuan, "Chu'ngho chu ka va hre hlawm lo ve," a tia, a kalsan daih.

05 May 2011

Ka rilru ngaihtuahna leh keimaha awm zawng zawng hi a nihna ang taka ziak chhuak thiam thei tur khawpa thu thiam nih ka va châk tehlul em!

30 April 2011

Mi tupawh hmangaihna tawng lo leh hmangaih nei lo kan awm àwm lo ve. Keini mi naràn mai pawh ni lovin khawvel huapa mi lâr leh ropuite hlei hlei hian asin lo kùrpui ni. Lungngaihna Ni awm lova Hmangaihna Ni (Valentines Day) a awm atang ringawt pawhin hmangaihna hian engtiang chiahin nge mihringte-ah bu a khuar kan hre thei ang.

Khawvela mihring piang tawh zînga mi pamham bera sawi, Russian dictator Joseph Stalin-a pawh kha he hmangaihna hian a chiah zawr hneh teh asin! Heti taka a nunràwnga a pamham mai hi a nupui hmangaih em em, Catherine Svanidje-i'n a thihsan hma vâng a ni e an ti.



Kum 1907-a a nupuiin a thihsan khan Stalin-a chuan, "Ka rilru ngaihtuahna lungtum ang maia khauh tinêm theitu awmchhun, ka hmangaih em em ka nupui ka chân a ni. Ka tâna he leilungina thil min pêk hlu ber a boral rualin ka mihringpuite ka hmangaihna leh khawngaihna zawng zawng a bo ta vek mai," a ti hial a ni.

Italy dictator, Benito Mussolini pawh kha nupui nei reng chunga hmangaih dang a neih avângin a buai viau asin. Amah avâng liau liauvin a nupui, Rachele leh a bialnu hmangaih em em, Petacci chu an inbauh chiam nia!

Benito Mussolini & Petacci
A bialnu Petacci hnênah, "He khawvel ram zauvah hian nang lo chu innghahna tur ka nei lo," tiin lehkha a thawn hial a. A nupui nen pawh an inthen phah nghe nghe a ni. Khatih lai khan helna leh indona avângin Italy ram chu a chiri hle a, Mussolini dinhmun pawh a hlauhthàwnawm hle. Chuti chung pawh chuan Petacci chuan, "A bula ka awm lai chiah hi ka nun lai a ni," tiin a dam chhûng hun tâwp chu a hmangaih bulah a hmang a. Mussolini an kahhlum dâwna a kalsan duh tlat loh avângin kahhlum a ni ve ta a ni.

Adolf Hitler, khawvelin, 'Hepa thinlungah hian hmangaihna chi fang khat pawh a awm lo ve,' a tih hial pawh kha chutiang a lo ni bîk hauh lo ni ngei tur a ni, a kalna apiangah a awmpuinu, Geli thlalak a keng thîn nia!

Ngaihzâwng tam tak a nei a, mahse, hetih lai hian a bialnu pakhat, Eva Braun nena an tâwpna chu Mussolini-te pahnih tâwp dân nen a inang hle. Eva Braun nena an inngaihzàwn lai khan Hitler-a khan Unity Mitfold te, Winifred Wagner te, Leni Liefenstall-te a kawp reng tho va. Hemi a hriat avângin Eva rilru nâ chu intihhlum tumin pistol-in a inkâp a, vànneihthlâk takin a dam chhuak leh hlauh zâwk a ni.


Chuti chung pawha mi dang a la kawp reng avângin intihhlum tumin damdawi a ei leh a, mahse, a thih hmain an chhanchhuak hman hlauh a ni. Hei hi a hriat rual rualin Hitler chu Eva an enkawlna clicnic chu panin a bulah, "Eva, ka va hloh teuh tehlul che em! Pathian hmingin hetiang hi ti tawh lul suh. I ai awh zo tumah an awm lo va, chân ngam tur chein ka huaisen tâwk lo a ni.." a ti hial a ni.

A hnu, April ni 30, 1945 khan Hitler leh Eva Braun chu thi-a chhar an ni.

Billy Graham-a pawhin chu'ng chu a pumpelh bîk hauh lo. Lehkha a zir laiin a hmangaih em em chu a hmangaihzia lantîr nan mi dangte inpêk thin aia mawi zâwk 'Pangpar Special' a lei a. Chu chu pêk a han tum nâk chuan a hmangaih chuan a lo la duh lo va, ani thinrim chuan a pangpar special chu kawngsir tuihâwk luankawrah a paih a, a thianpa Wendell chu hetiang hian lehkha a thawn nghâl a.

'Ka tâna arsi mawina zawng zawng a bo ta! Nun hlimna tur ka nei ta lo!' tiin.

A thianpa chuan Rom 8:28 - Tin, Pathian hmangaihtu, amaha ruat anga a kohvate tan chuan, an thatna turin engkimin a thawhsak hlawm thin tih kan hria' tih hmangin a theih ang tâwkin hnêm mah se, awmzia a nei lo kher mai. Hun rei tak chhûng chu Billy-a'n a hringnun chu hrehawm takin a hmanphah a, a pianthar hnuin, "Nula emaw, khawvel thil eng thil mahin Pathian a hliah tur a ni lo; thil dang zawng aiin Amah ka thlang thawh zâwk ang," tiin a chunga thil thleng chu a pawm thiam thei ta chauh a ni.

Ni khat chu Boston khawpuiah crusade nei turin a kal a. Crusade buaipuitute a chibai kual den den laiin hmeichhe pakhat a hmu tlat mai! Hmána pangpar special pêk a tum ngeia kha.

Chu veleh sawi tur hre lovin Billy-a chu chechâng lék lovin a ding ngawi reng a, a lungphute chu inthumrawn tlut tlutin a thlanfîm a tla, a a lu a hai muai muai thei hial a. Kum 12 kal taa amah hnâwltu a ni tih hriain a nupui, Ruth-i chuan chu nu chu a va hnaih a, a pasal kut vuan chungin, "Ka hmuh duhna a rei tawh asin. Pathian hnênah pasal duhthusàm ka neih theih nan ka tawngtai thîn a, nangman i lo hnâwl avângin ka dîl chu ka hmu ta a ni," a ti a. Chuta chin a nupui nen a hma aia hlim zâwkin hun an hmang thei ta a ni.

Radium hmuchhuaktu, Nobel Prize pawh tum hnih ngawt dawng tawh, Marie Curie pawh kha a bàng bîk lo. Tum khat phei chu, "He khawvelah hian ka tân khawvar a awm tawh lo," a ti hial a ni.

Kum 18 a nihin mi hausa chhûngkua, Szezuki inah a awm a, a awmna tlangval Casimir nen an inhmangaih ta a. Casimir chuan a nu leh pate hnênah neihah a dîl a, a nu leh pate chuan nungchang leh hmêla pawha mi iaiawm loh tak mah ni se, anni ang mi hausa chhûngkaw mo atan chuan Marie chu an lo sit deuh a ni ang, an remti ta lo va. A rilru a nat em avângin Marie chu chu in atangin a chhuak nghâl a, Soborne University-ah science zirin radioactivity a hmuhchhuah phah nghe nghe.

Nobel Prize lo chhuah chhan pawh hmeichhe pakhat vâng niin an sawi. Alfred Nobel-a'n dynamite a siamchhuah atangin sumdawng hausa leh industrialist ropui tak takte chuan bethain sum tam tak an pe a, thahnem fé chu a khâwl hman a ni. Nimahsela, tuman a private secretary nena an inngaihzàwn thu an hre lo va, an ring pha hek lo. Chu nu, Bertha-i chu nula fel tak niin tawng chi li lai a thiam a, Alfred-a nen an inhmangaih hle.

Ni khat chu Alfred leh Bertha chu Sweden khawpui Stockholm-ah King Oscar-II hmu turin an zin a. Chuta lal fapa Arthur-a'n Bertha hmêlthatna leh felna a'n hmuh chuan khaw dang a hawi thei ta lo! A duh em avângin kum 1876 June thla khan Arthur-a nupui ni turin Bertha chu an hruai ta a, Alfred-a tawrhna chu sawifiah thiam rual a ni lo.

Chuti chung pawh chuan Arthur leh Bertha inneih hnu kum 11 chhûng chu hmangaih lehkhathawn an inthawn reng tho va. A hnua a pasal nena Vienna an thlen tumin Alfred chuan pâ takin a lo mikhual a. An inhmuh veleh Bertha chuan, "He i dynamite hmuhchhuah hi râlthuam atana hmang lovin khawvel hmasàwn zêl theih nan a hman theih ang em?" tiin a zâwt a. Chu zawhna chu Alfred chuan a chhâng a ni ngei ang, kum 1893 January ni khat khan Bertha hnênah lehkha thawnin, a sum neih eng emaw zât chu khawvle hmasàwnna leh râlmuanna atana thawkte hnêna pêk a tum thu a ziak a, kum hnih hnuah a intiamna ang ngeiin khawvela chawimawina sáng ber, Nobel Prize chu pêkchhuah tan a ni ta a ni.

Bertha-i'n pasal a neihsan hnuin Alfred leh Vienna-a bank nghâktu, Sofie Hess nen an inngaizâwng leh a, he nu hi hmangaih lehkhathawn 216 ngawt a thawn hman!

Hmangaihna tak hi chu aw..!!!
Subscribe to RSS Feed Twitter-ah pawh ka awm e!