25 March 2013

Ziak leh chhiar leh Kei

Naupan tët të atanga ka pu (ka nu pa), pastor hnena awma enkawl seilen ka ni a, a fate hi zirtirtu deuh vek an nih avangin zirna an ngai pawimawh chhungkua khawp mai. Lehkhabu pawh an ngah narawh e. Chumi vang ni hmiang, naupang të ka nih atangin lehkhabu chhiar ka chîng chho tan ta a. A chhiar a tam na na na chuan a ziah pawh a lo awm ve zel a. Kum 2002 chho bawr vel atang khan thu ka ziak tan a. Presbyterian Kohhran tihchhuah Kristian Naupang-ah ka ziak thin! Chu'ng lai chuan khua/veng chhung chanchinbu velah ka ziak nasa a. Kum 2005 atangin Vanglaini, Thingtlang Thawm tih column an siam tirh kha ka ziak ve ngei nguai thin a. Chuta tang chuan daily newspaper-ah ka thai tial ve ta zeuh zeuh a. Ka article chhuahna newspaper ka dahtha vei thlap thlap a ni a, engtik lai khan nge ka tihbo tak ka hre lo. Daily newspaper-a ka article ziah zawng zawng deuhthaw chu ka chân ta vek mai a ni. Ka ui khawp mai.

Kum 2007 atang khan magazine lamah ka insuan a. Magazine-a ka thuziak an chhuah hmasak ber chu, Comedy Fiamthu Magazine-in 'Mi ropui Samdala' tih ka ziak an chhuah kha a ni awm e. Chumi hnu chuan Sabereka Khuangkaih hian ka thuziak chhete te hi min chhuahsak thin bawk a, ka ngai ropuiin ka hlut thei khawp mai. Ka ziak hnem telh telh a, ka duh aiin magazine eng eng emawah hian a chhuak nasa ta mah mah emaw tih mai tur a ni a. Han laktlak em em phei chu a awm chuang law. Ka article ziah tawh zawng zawng hi poetry leh short story tiam lovin 100 chuang zen zawn chu a ni tawh awm e. Poetry erawh chu 10 vel bak ka la phuah awm lo ve.

A peiha peih ta hrim hrim chuan essay inziahsiak velah pawh ka ti zeuh zeuh va. Kum 2011-a MSU-in Inter-College Essay Writing Competition a buatsaiha 'Sunhlu - Hriselna atan a thatna leh a tangkaina' tih thupui inziahsiakah lawmman pathumna ka dawng ve hlauh mai a. Ka ngaihlu thlawt mai. College level-ah poetry leh essay inziahsiakah lawmman a dawng nual tawh bawk a, Mizoram pum huapah erawh chuan ka ziak tam lo hle. Pawl 12 kan zir laia Lengzem Chanchinbu-in pawl 12 zirlaite tana essay inziahsiak a buatsaiha Top 10 ka lan ve tawkna kha, essay inziahsiaka ka telna hmasa ber a ni awm e. MSU buatsaih nen hian Mizoram pum huap inziahsiaka ka telna chu a ni mai awm e.

Kum 2009 khan kum khat chhûng lehkhapuan leh pen nena ka lo ziah ve tau tau, ka lehkhabu (novel) hmasa ber 'Hmangaihna Tuboh' chu thianthate zarah ka chhuah ve ta hlawl a. College ka luh tirh niin kan college Principal-in college-ah min tlangzarhsak a, a ropui ka ti leh pek asin aw...! Vanneihthlak takin min duhsaktute zarah nikum, kum 2012 khan kan chhu nawn ve leh mial a. Synod Bookroom-ah te, State Library-ah te dahin ka hnemhnanpui ve khawp mai. Kum 2012-ah tho ka fiamthu lehkhabu 'Nun Tihlimtu' kan tichhuak bawk a. Novel leh fiamthu bu a hlut dan a indan hleih deuh. Kum 2011 khan thianthate nena kan lehkhabu inziahtawm, kan article dahkhawmna bu 'Mi Anglo Sulhnu' kan tlangzarh ta bawk a. Hetah hian ka thuziak pahnih ka dah tel nghe nghe a.

Kum 2008 atangin magazine ka enkawl tan a. Ka magazine enkawl hmasak ber chu, ka article chhuah hmasa bertu magazine, Comedy Fiamthu Magazine chu a ni. Ka zirnain a tuar phah a ni ang chu, hemi kum hian 1st yr BA ka'n fail nghal pang a. Chutih rualin chanchinbu lamah ka insawrbing thei ta hlauh zawk a. Kum 2009 chho vel atangin Lungdi Magazine, Zunleng Magazine te nen kan han ti chho va. Chu'ng zawng zawng ka bansan hnuah kum 2011 atangin Mapuia te nen Fiamthu Huang Magazine kan ti ve leh a, hei phei chu a hit chho hman viau a. Mahse, kum khat kan kal hnuah college ka chhunzawm leh tak avangin ka bansan leh ta a. Tun thleng hian thianthate'n min la duhsak zel a, mahse, ka la tang thei hram hram a ni! Ka nun nen a inzawm tlat si a. Kan la ti leh ang chu.

Chhiar lampang pawh hi ka taimak zawng tak a ni! Kum 2002 chho atangin lehkha chhiar hi tih tak takin ka uar chho va. Kan khaw YMA Library-ah member niin kartin lehkhabu pahnih zelin ka hawh thin a. Librarian fel tak chuan lehkhabu chhiar ka tuizia hriain mi duhsak a, pahnih baka hawh theih loh kha pathum pali te'n mi hawhtir thin. Chu'ng hun lai chuan ka lehkhabu chhiar list leh chhiar zawh ni, a ziaktu tih vel hi ka chhinchhiah thlap thlap thin a, kum 2002-04 chhovah phei chuan kum khatah lehkhabu 100 chuang ka chhiar chhuak hman hial a! Chhiar tur ka neih hi chuan nuam hi ka van ti thei tak!

GK bu te, Year Book ang chi te hi ka hawh a, ka lakai chhuak vek thin. Lalhmachhuana Zofa 'Mizoram General Knowledge' (first edition) pawh kha ka'n awt mai mai khawp a! A leina tur nei hek lo, ka thianpain sports-naah a dawng hlauh va, ka hawhsak a, a bu pumin pen leh lehkhapuan nen ka lakai chhuak vek a, tun thlengin ka la kawl a. A lehkhabu pawh a bu pangngaiin ka kawl ve ta bawk! Year Book chhah tak tak ka lakai thinte kha tun hnua ka ngaihtuah lêt leh hian taima ka inti ngawih ngawih. Year Book mai bakah GK bu dang dang te, thu bengvarthlak tawh phawt chu ka lakai vek thin. Kha'ng hun lai na na na kha chuan keimah hrim hrim pawh GK-ah ka sang ka ti ve sak ngam! A ziaha ziah tam na na na chuan thluak hian a lo chhinchhiah ve a ni ber.

Chu'ng lai chuan thingtlang kilkhawra awm tih takah, current te hi kan nei chau thei em em a, kan nei ngai lo a ni ber zawk ang chu. Chhunah sikul kan kal a, sikul kal loh ni-ah kan feh a. Chumi a nih avang chuan lehkhabu chhiarna hun hi zingkarah leh zanah bak ka nei ngai lo. A then chu ka lakkai duh thin avangin, zanah ka lakai mai thin a. Êng kan nei tha lo va, bati leina kan nei hek lo va, mei ênga lehkhabua mi ka thu lakai lai chu ka pa thiante lo lêng chuan min lainat ve a ni chék ang, an hmehdêt (torchlight)-in min lo ensak thin. Theihnghilh a har dawn mang e. Chu'ng ka thil lakkai te chu ka la dahtha khiau va, tun hnuah hian ka hmang tangkai chho ta khawp mai. Lehkhabu tam tak hen a ni si a.

Aizawl-a ka awm tâk hnuin lehkhabu lei hi ka uar ve ta chauh va. Ka lei tan tak tak chu kum 2010 vel emaw atangin a ni chauh awm e. Lehkhabu dahna tha neih loh chuan a bo duh khawp mai a, tun thleng hian lehkhabu 150 vel chu ka lei tawh a, midang nena intehkhin phei chuan zahthlak khawpin a tlem. Mahse, a hranpaa thawhchhuah neih lem loh chuan lei tam hi a lo harsa khawp mai; a bo zel bawk nen. Tum khat phei chu Mizo history pahnih (a hming ziak lo mai ila) cheng 150 man leh 250 man ka lei rual thawt avangin hun eng emaw chen chu chawhmeh leina tur ka nei lo hial a ni!

Chutiang khawp chuan bei mah ila, lehkha ziak leh chhiar ka thatchhe tial tial ta mai a. Internet & facebook ka khawih tam telh telh a, ka chhiar leh ka ziak a tlem tial tial a. A chhan chu, a hmaa lehkhabua kan chhiar thin kha internet-ah hmuh tur a lo awm zel tak vang a ni deuh ber awm e. Chuti chung chuan lehkhabu lei erawh ka uar telh telh thung a. Lehkhabu lei ka uar chhoh tak zel avang leh, a chhiar lam ka thatchhiat tak em avangin ka lehkhabu la chhiar loh pawh ka nei nual tawh a ni. Computer te kan nei reng remchang lo va, thuziak han dahthatna mai tur a vâng hle mai a. Chutih lai chuan internet lamah blog hmangin awlsam takin a dahthat theih a, blog-ah ka thuziak tam zawk mah chu ka dahtha tawh awm e.

Blog hmang chuan thiante, blog hmang ve thote nen kan inkawm a, kan inkawp a, thuziak kan inchhiarsakin kan infuihphur tawn a, hei hi thuziak lamah phurna nasa tak min pe thin a, ka kut a la tiche tawk tawk a ni ber. Khawl han hman than tawh chuan kuta thil ziak thatchhiat a lo awl em em mai hi a lo ni a, kuta ziak ka peih ta meuh lo. Thuziak pawh ka chawl ta hle mai a, khawl neih leh hunah chuan a tih hleih theih deuh a beiseiawm e. Lehkhabu ziah hi ropui ka ti em a, hriselna tha tak ka neih chhoh zel chuan ka la tum khawp mai. A chhiar lam pawh a hma ang em ni thei dawn kher tawh lo mah ila, tan lak chhoh ka tum khawp mai a. Lehkha chhiar lova muthilh theih loh hi ka tum em em tawh mai a ni!

15 March 2013

Ka tlangval hunah chuan...


Ka pianchamphaphak a lo thleng ve leh ta mawlh mawlh mai. Upa nih hi a lo va han har dawn lo tak em! Mahse, rilru erawh chuan puitlin lam a pan thei lo va, puitlin lam a pan thei love kan tih laiin, naupan lai rilru pu leh tawh chiah si lovin kan fîm ve leh kur tho si. Mihring nuna engkim laklawh hun lai vel ni tain ka hria -  ka tun hun hman hi.

Ti ve khanglang ila, ka naupan deuh lai te, ka tleirawl chhuah tirh laite chuan 'ka tlangval hunah chuan aw...' tiin duhthu ka sam nasa mai thin — "Ka tlangval hunah chuan zanah te nula ka rim ve ang a, chhas te ka nei ve ang a... Thawnthu bu tam taka nula leh tlangval inhmangaihte nun chu kan nun a ni ve tawh ang a... Chhungkaw tan ei bel ka ni ang a, chhungkuaah ro ka rel ve thei tawh ang a. Kan khawtlangah, kan vengah leh khawi hmunah pawh midangte tana ei tlak tura chhum hmin ka ni tawh ang," tiin.

Kum hian zir hle mah se tlangval nih hi ka la inpawm thei chuang lo va, kum 10 chuang kal tawha 'ka tlangval hunah chuan...' titu khan tun thlengin ka la ti fan a ni. Mi'n tlangval hmuha min hmuh hnu thleng pawh hian nula rim ngai lohna khawvelah ka chêng a, hmangaihna tem ve ting siin nun tinuamtu a nihna lai ka va tem pha ve tawh si lo. Chhungkaw ei bel nih chu khawi lam, fairel bel rawk datu mai ka la ni reng a, hmán aiin chãwm ka hautak telh telh zawk a. Thenawm khawvengte tân hnawksak ka ni. Mi thinrim inhrikthlakna leh mi titi siamtu mai ka ni a, ei tlâk ni lovin sawi sep sep nuam tawk lekin ka khawsa thin si.

Tlangval tura hlen chhuah ngai leh kalkawng zawh ngai ka zawh peih loh vang a ni ber ang a, naupan lai rilru kha a hahdam bera hriain kalsan harsa ka ti hle reng mai a. Ka kum chauh thang hian min tibuai tawk ta em em mai a nih hi.

'Ka tlangval hunah chuan...' tih hi ka bansan thei hauh lo va, ka tlangval hun tur chu nakin lawka rawn inher chhuak mai tur ni-ah ka ngai tlat a, nakin ka thlir zel a; kei hi nakin hunah ka chêng tawh a, nakin mihring ka lo ni reng tawh a ni tih ka hre der si lo. Chutih chhung chuan ka pian kuma piangte'n min tlangvalsan a, raltiang min kaisan a, puitling min nihsan a, ka tlangval huna ka nihna tura ka duhthusam zawng zawngte min lo nih khalh a, engmah min hnutchhiah tawh lo ni-ah ka la ngai tak deuh deuh a!

Hmánah kha chuan mi thil ka tihsak chang te, mi'n min tirhnaa ka kal chang te, thil tha ni-a ka hriat ka tih ve chang te hian 'tlangval' nih ka hlawh thin a, 'I van tlangval tak em!' min tih chang te hian ka lawm em em thin; ka thinlung chhungrilah ka hlim veng veng thin a, chu ka tlangvalna chuan tlangval nih min châktir thin. Mahse, khang hun lai chauh kha tlangval lai chanchin sawi tur ka neih chu a ni mai si a.

Ka that lai hun chhung zawngin mahni nihna inhre lék lovin ka muhil ang a, ka tar hunah 'ka tlangval lai kha aw...' tih ve ka duh ting si ang a, a eng lai kha nge ka tlangval lai chu ka hre leh der si lo vang a, tlangval ka châk hun lai bak ngaih tur ka nei leh chuang dawn hauh si lo. Tlangval nun hnuhma hnutchhiah tur ka neih loh chuan ka tar hun ka hrem a lo ni dawn reng mai. Chutiang hun a thlen loh nan engtikah nge ka tlangval ve ang aw... Ka tlangval hunah chuan ka hrethiam ngei ang le!

03 March 2013

Hneh theih loh nun neitu Zodinpuii a fam ta!

Govt. Hrangbana College-a 2nd Semester zirlai, Zodinpuii chuan a natna khirh tak mai, cancer chu hun rei taka a beih lêt hnuin March ni 1, 2013 khan a kalpui ta. A thih hian kum 18 mi chauh a ni. Zodinpuii chanchin hi ka han hre chiang a, a nundan, a huaisenna leh a tumruhnain mi hneh em em a, ka nêpzia leh engmah ka nih lohzia a lang chiang kher mai.

Amah hi Durtlang mel 5-a awm a ni a, a pa'n a boralsan tawh a. Kum 2009 khan HSLC chu 1st Division-ah a pass a, Govt. Mizo Higher Secondary School-ah class 11 leh 12 chu chhunzawmin Science a la a. HSSLC a exam hma lawk atangin he a natna hian a tibuai tan tawh a. Chu a natna avang chuan an sikul lamah pawh an zirtirtute'n an hrethiam a, sikul kal mang lovin in lamah inenkawl chungin theihtawp chhuahin a bei tang tang a.

Chemotherapy khai chungin a exam lui hram hram a, chuti chung chuan class pawh kal ve mang lovin HSSLC (Science) chu 2nd Division-ah a pass thei hial a. Natna khirh tak tawk chunga HSSLC 2nd Division-a a pass thei chu, a chanchin hria apiang mak tih a hlawh a, tualchhung lam TV Channel pawhin lo hriain chutiang mi huaisen leh mi tumruh chanchin chu Zoram pum hriata tarchhuah an duh a. Interview an tum pawhin, "Ka ti tha lo em mai, a zahthlak," tia mahni inngaitlawm takin a lo hnial ta zawk a ni.

HSSLC a exam lai hian a natna nen nasa takin an inbei a. Exam leh chemo khai hun a inrual chang chuan a exam hmasa phawt a, chumi hnuah chemo chu a khai mai thin. Chuti khawp chuan a bei nasa a. Chemo pawh cycle 16 zet a khai a, vawi 30 teh meuh mai a inhem hman bawk. Chuti chung chuan 2nd Division-ah Science subject a la pass thei a ni! Mi pangngai tan chuan mak tih loh rual a ni lo.

Tichuan, nikum kum 2012 khan BA (Arts) chhunzawm turin Govt. Hrangbana College-ah a inziak lut ta a. Science atanga Arts-a a inlehna chhan hi cancer natna tuar chunga science practical neih a harsat vang a ni. Chutianga bei tang tangin 1st Semester chu a exam thei hram a. Paper hnih exam tur a la nei tihah a natna a zual tak zel avangin a chhunzawm thei ta lo va, Cancer Hospital, Zemabawk-ah October ni 30, 2012 khan a lut a. February ni 22, 2013 atangin a natna chuan zual lam panin March ni 1-ah chatuan ram min lo pansan ta a ni.

Amah hi mi hlim thei tak a ni a. A damloh lai pawhin a nu hnenah, "Ka nu, min ngaihtuah suh u. Ka kalna turah in lo kal ve lo vang tih ka hlau zawk a ni..." tiin a nu a thlamuan thin. Thisen var a mamawh an ngaihtuahsak lai pawhin, "Kal mai ka duh tawh, ka thla a muang a ni," a ti hial a. Nun awhawm tak, mi tam takin an neih phak loh a nei a, a thla a muang em em a ni.

Hetianga cancer nena inbuan reng chunga HSSLC Science 2nd Division-a pass thei khawpa mi tumruh leh tuarchhel, zirna ngai pawimawh em em mai, a zir chhunzawm duh avanga a natna vanga a duh pawh zir chhunzawm thei lova Science atanga Arts-a a inlet hial mai te hi a chhuanawmin a ropui a, a entawntlak ngawih ngawih a ni. Natna khirhkhan tak nen a zirna tawp lam chu a hmangral a, huaisen tak a beih hnuah natna reng reng awm tawh lohna hmunah min lo kalsan ta a ni.

01 March 2013

Chalfilh By-Election thlîrlêtna


Kumina thil thlenga mipui ngaihven la hlawh deuh ber, Chalfilh Constituency By-Election chu a zo fel ta a, INC Candidate Dr. Ngurdingliana chu hneh tak maia thlan tlin a ni tih kan hre theuh tawh awm e. Amah a la thalai a, mithiam a ni bawk a, a hmachhawp lian ber tur a sawi hmasak berah pawh bial chhung hnufual em emna - Education leh Health hi a ngaih pawimawh hmasa tur thu a sawi nghal a, a lawmawm khawp mai. Chumi a nih avang chuan amahah bial chhung mipuite'n beiseina sang tak an neih a rinawm. Tun thla 8 chhung hi a tan fiahna a ni dawn a, MLA dang zawng ai chuan rilru leh taksa a hah viau ngei ang le. Inthlan hma khan bial chhung khaw hrang hrangte harsatna hriaa zir chiang turin a bial chhung khaw hrang hranga zan 2/1 riah vek a tum thu a sawi a, tlin tak maw!

Ruling Party pawh ni se, eng vanga hetiang em ema chak chiang nge a nih, tih hi zawhna lian leh pawimawh tak a ni. Sawi hmasak ber tur chu - NLUP hi a ni. Chalfilh bial chhungah hian khaw eng emaw zatah NLUP sem mumal a la ni lo va, chhungkaw tam tak chuan 1st Phase pawh an la dawng lo a ni. Tam tak chu dawng tura thlan an ni a, inthlan dawn khan tam tak chu bank account an hawnsak chuk chuk nghe nghe a. A hriate'n an sawi danin, Congress vote lo chu NLUP dawng lo tur leh list atanga paih turin an vau thin a ni awm e. Chuvangin, kum khata cheng 20000/30000 pawh la lut mang lote tan chuan NLUP chân dawn ai chuan, NLUP dawng tura Congress candidate vote mai kha thil harsa tak a ni lem lo. Chuvangin, MNF Candidate-in, "Dr. Ngurdingliana ka khing lo va, NLUP ka khing," a ti hi thil âwm tak a ni.


Tin, inthlan hmaa Dr. Ngurdingliana kan kawmnaah, "Chalfilh Bial mipuite khian min ngaizawng a, kei paw'n ka ngaizawng," a tih hi thil diktak a ni! Dr. Ngurdingliana hian eng emaw zûn a nei nia! Nu leh pate, kum upa lam hlei hlei hian an duh emaw tih tur a ni a, hei hi mi biangbiak a thiamna te, a thil phal leh mi rethei berte pawh angkhat veka a kawm theih vang a ni ngei ang. A inah leh a bulah thingtlang nu leh pate an tlangnel em em vek mai hi a tlin theihna chhan pawimawh tak a ni a, a nupui hi politician nupui tur diktak niin ka hmu bawk. MP ni tura CM Lal Thanhawla hual lai nia sawi a ni a, chuti chung chuan bial a hmangaih avangin, "Chalfilh bialah min dintir la, ka tling a nih chuan kum tawpah ka ding leh ang a, a bak chu ka chuh tawh lo vang," tia a dil thu a sawi bawk. Congress candidate ni lovin MNF candidate ni ta se, vote a hmu chhe em em chuangin a rinawm loh.

Mizo mipui tam zawk chuan Kidnap lemchan vang te, kan nitin mamawh - tui, êng, gas leh thil dang te a chhiat em avang te'n Congress hi tlahniam hle turah an ngai a, mahse, heng thil kan sawite hian khi bial chhung khi a nghawng ve mang tlat lo. Kidnap lemchan hian sawi a hlawh hle laiin bial chhungah chuan tu'n an sawi ve mang lo. Khawpuia kan lak thutak ang em emin thingtlang lam chuan an la thutak vak lo a ni mahna. Thingtlang mite tan chuan tehna a tling lo a tih theih ang chu. Tin, kan nitin mamawh - tui, êng leh gas tih vel hian thingtlang hi a nghawng lo lehzual. Sawrkar inthlak avangin a that thut phah lo va, a chhiat thut phah hek lo. Chuvangin heng kan mamawh chi hrang hrang supply tha lo hi thingtlang mite tan chuan dan pangngai, ngaiawhna mai a nih avangin a nghawng teh chiam lo va, eng party tan pawh ni se chhiat phahna tur leh that phahna tur a tling ve tlat lo a ni.

Dr. Ngurdingliana khingpui lian ber chu MNF Candidate Lalvenhima Hmar hi a ni. Inthlan tur thãwm a rik tan atangin Congress lamin boruak a neih hma atangin boruak lian tak a nei tan tawh a, mahse, a zuih chho telh telh a, Congress lam an rawn pawng telh telh thung. Hei hian Congress leh MNF political game inthlauhzia a tilang chiang hlein ka hria. Pu Vena bik hi han sawi kai ta ila. Amah leh a campaigner te hian tih fuh loh lian tak an nei a - chu chu communal feelings tichhuak thei tur zawnga an campaign kha a ni. Kha kha an chhiatpui ber niin a lang. Chalfilh bial chhungah khian a mala lak chuan Hmar mipui chu an tam berin a rinawm a, chutih laiin Hmar mipui aiin Lusei leh Paite leh a dangte belhkawm an la tam zawk a ni. Chu chu an hmuh thelh deuh niin a lang. An campaign dan avangin party danga Hmar vote a hui phah em em chuang si lo va, an party chhunga mi ngei ngei Hmar ni lo vote tam tak a kal hran phah thei bawk si a, neutral vote a umbo va, hei hi a chhiatpui ta ber ni-ah a ngaih theih.

Tuna Pu Vena dinhmun hi ka thlir a, hmabak a nei chau hlein ka hria. Inthlan hmasaah khan UDA (ZKP+MPC+ZNP) Candidate a ni a, a tling zo ta lo va. Tunah MNF-ah a lutin a rawn ding chhuak leh a, a hma aiin a tlahniam leh ta a. Hei hi inthlan hmasaa a vote hmuhna pahnih - MPC leh ZNP-in candidate hrang an siam vang niin a lang. Tuna a tlin tak si lohvah chuan kum tawp General Election-ah hian chance a nei tawh lo mai ang em? MPC leh ZNP ticket-in a ding tawh lovang tih chu chiang sa a ni a, MNF hian risk la-in an vawrh chhuak leh ngam kher ang em? An khuaa a vote hmuh dan en chuan bial dangah ding tawh mai zawk se a dingchang thei zawk mai lovang maw, tihte hi zawhna pawimawh tak tak awm theite a ni.

MPC Candidate Pu Lalhmangaiha leh ZNP Candidate Pu C. Lalchhandama te han thlir leh thuak thuak ila. Pu Lalhmangaiha candidate tur a ni tih ka hriat khan mak ka ti a, mak ka tih rualin ka lawm hle bawk. Kum dangah Chalfilh bial khi Party-a mi lian leh mi pawimawh dang an dah duh ngai lohna, tling pawh ni se Minister tur ni lo tih chiang reng te an dah ngai lohna a ni a, thenkhat phei chuan bial dang zawng zawnga party candidate tha tha an dah hnuah a bang nawi kan chang ve tawk thin, an ti nghe nghe! Chutiang a nih laia an Party President meuh a rawn ding chhuak hian mipui tam tak a tilawm a, a vote hmuh tam zawk hi lawmthu sawina vote ni-ah ka ngai. Tin, a pa Brig. Thenphunga Sailo-in mipuite hnena a thuchah leh ngenna khan mipui thinlung a khawih a, mi a hneh a, kha khan awmzia a nei thui hle bawk ang. Candidate hi mipuite ngaihzawn turin awm thiam thei phei sela chu sang taka invawrh tur a ni.

General Election-ah hian MPC hian Zoram pumah vote sing chuang zet hi chu an hmu ve reng thin a, hei hian PC ruh tak tak an la tamzia a tilang a. Chalfilh bial chhungah ngei ngei pawh chutiang chi, PC ruh em em mai eng emaw zat an la awm tih a hriat a; chutih rual chuan, PC ruh kan tih te hi kum upa lam te an nih avangin an tlem hret hret a, an Pary President hian kalphung thar deuh emaw, insiam thar lehna tur tha deuh emaw a ngaihtuah chhuah loh chuan an dingchang har hlein a rinawm a. An Policy, Six Basic Needs tha kan tih em em laia MPC a lian thei hauh lo hian mamawh leh tlakchham an nei tih a tichiang hle a; he by-election hi awmze neiin hmang sela a duhawm hle ang.

ZNP hi khi bial chhungah a chhe ber an ni ngai lo. Mahse, inthlan hmasa zawka Congress an tlin veleha NLUP dawn duh vanga Congress party-a lut hum hum zingah ZNP mi leh sa, chhungkaw tam tak an tel ve a, tun thlengin ngai an la awh chho thei ta lo a ni. An party Candidate hi mi fel tak, kohhran-ah pawh a kul a taia tang thin niin an sawi a, mahse, mipui hîpna em em a nei lo va, kum upa lam tawh a nih avangin thalai a hîp em em lo niin a hriat a ni. An khua Phuaibuang-a vote 100 pawh a hmu tling lo kha Opposition party an nih laia Phuaibuang khawchhuak tho Pu Chawngtinthanga vote hmuh that ngaihtuah chuan - thil mak tak a ni. Hei hian ama mimal bakah ZNP dinhmun thui tak a tarlangah a ngaih theih ang.

Kum 2008 inthlanah khan Phuaibuang khaw chhuak Pu Chawngtinthanga kha thlan tlin a ni a, an khuaah pawh a sang filawr hle. Mahse, mi tam tak sawi danin, an khaw pa an thlang tling kha a khua angin an chhawr vak lo a ni awm a, chutih laia ZNP candidate lo ding chhuak lehah hian beiseina an nei sang vak lo niin a ngaih theih bawk ang. ZNP Policy, thlai thar rate leh a hralhna chungchang hi thingtlang mipui chuan tha an ti em em a, mahse, kum 10 chuang an kal chhung hian sawrkarna an la la thei lo chu a ni a. Congress leh MNF ning intite hian engati nge MPC leh ZNP hi an sawilan ngai miah loh? He party pahnih hian, sawi tawh angin ding chhuak tur chuan mamawh leh tlakchham lian tak an nei tih phat rual a ni lo.

Party lam chu han dahtha tawh ila. Kum 2008 atang khan mumal takin, Mizoram-a inthlanna thianghlim leh senso hautak lo zawk a awm theih nan Mizoram People Forum (MPF) chuan hma a la a, kawng tam takah chuan a hmalakna hi hmuh theihin a lang a, a lawmawm hle. Chutih rualin Party leh Candidate te tan chuan, a thatna leh that lohna tam tak a awm thei ang. An hmalakna avang hian Election Commission of India-ah pawh an mikhual lo hle niin an sawi nghe nghe a. Mahse, engati nge mi tam takin an sawisel si? Chhan eng emaw tak a awm a ni.

Tun By-Election-ah hian MPF chuan  hma a rawn la leh ta a. Party panga te chu inremna thuthlung siampuiin, mipuiin candidate te an hmelhriat theih nan Common Platform tum thum a buatsaih a. He'ngah te hian Candidate zawng zawng sawm an nih loh avangin Chalfilh bial chhung zirlai pawlte chuan an theih ang angin hma an la ve a, Khawruhlian-a MPF Common Platform pawh an boycott nghe nghe a nih kha. He'ng a boycott-tu zingah hian MPF member te pawh an awm ve nawk a, hei hian MPF hrim hrim an dodal lohzia a tilang chiang hle awm e. Zirlai pawl hmalakna hian tun thleng hian rah duhawm a la nei lo va, MPF hian an kalphung an siamrem dawn a nih loh chuan a tul anga hmalak zel an tum thu an sawi nghe nghe a nih kha.

Heta lo lang chiang em ema chu, MPF hi mipuiin kan beisei sang em em a, an hmalakna hi kan duhkhawp ta lo deuh em, tih hi a ni. General Election-a an kalphung an siamrem a nih loh chuan, bial dang zirlai pawlte pawhin chet an tum tur thu min hrilh ve bawk a. Chuvangin, huapzo MPF ni thei sela a duhawm ngawt ang. Hetih lai hian party lam atang pawhin duhkhawp lohna a awm niin a lang. Kohhran dinchhan deuhva kal a ni a (Local Forum-a a puipate hi Kohhran Upa deuh vek), Kohhran pawi sawi an hlauh vang leh, Kohhran mipui vote hmuh tlem an hlauh avangin party-te hian a lang a pauvin an sawisel ngam lo va, an vui ngam lo ni pawhin a lang; Kohhran lenna ramah chuan thil âwm tak a ni.

Tun tumah pawh hian MPF-in a duh loh zinga langsar ber, ruaitheh a lar hle. Chanchinbu lama kan lo hriat dan chuan, Chalfilh bial chhung khaw eng emaw zatah ruaitheh a ni a; mahse, MPF erawh a ngawi hmiah thung. Hei hian an inremna an kengkawh tlang ngam lo tihna emaw, an inremna palzutte lakah action lak theih dan an nei lo tihna emaw a kawk thei ang. Heti a nih laia 'MPF duh loh dana awm an hriat loh thu' an sawi fo erawh thil mak danglam tak a ni! MPF hi vul zel sela, dik famkim bik an ni lo tih erawh pawm ngam sela, insiamthat nan hmang hlauh teh se.

Eng pawh ni se, Chalfilh Constituency MLA thar Dr. Ngurdingliana hi ka lawmpui em em a, bial chhung mi ka nihnaah amahah beiseina sang tak ka nei bawk. Chalfilh bial mipuite mamawh em em, Moral Reformation hi rawn kalpui sela, Economic, Health & Education a siamthat chuan Moral Reformation hi a thleng mai dawn a ni tih hriain theihtawpa hma la turin duhsakna ka hlãn e.

24 February 2013

Duhtak


Duhtak, ka message tone a rik hlekin a aia ringin ka thinlungah i hming lamrik a ni thin.
Lalpa, harsatna ka tawh hian a aia nasain ka thinlungah lo lang ang che.

Duhtak, ka hmangaihna che hian beiseina sang tak min pe a, mahse, beiseina beidawng mai a ni.
Lalpa, min hmangaihna ropui tak avangin ka lawm a, nangmaha ka beisei i tihlawhchham ngai lo.

Duhtak, i message min thawn tawhte hi ka chhiar nawn fo thin a, ka hlim tawk em em thin asin.
Lalpa, i thute chhiar tam em em lo mah ila, ka thlarau tan chaw tha a ni si.

Duhtak, ka duhthusam i nih thu ka hrilh thin che a, eng anga nâ paw'n min siam la, ka ngaihdan hi a ngai reng ang.
Lalpa, ka tan chuan thatna tinrenga thuam, danglam ngai lo i ni a, suala ka tlûk chang pawhin mi kalsan ngai lo.

Duhtak, i tan awmzia awm lo mah se ka hmangaih reng ang che.
Lalpa, i tan tangkaina ka nei lo chung pawha min hmangaih reng avangin ka lawm e.

26 January 2013

Ka campaign au hla


Blog update nan fiamthu lampang post ve leh mai mai ang!

Chalfilh Constituency Bye-Election a hnai ta a, bial hmangaihtu an lo pung leh ta! Kei pawhin independent-a candidate ka tum maitheih avangin hetiang hian ka campaign auhla tur ka duang ta a. Sum tam tak sênga Mizoram cheichhiat dan ka lo hre bawk nen!

* He bye election-a ka tlin chuan tuivai ka khuah ang!
* Khawlian leh Vanbawng inzawm patin lei ka dawh ang!
* Reiek tlang leh Hmuifang tlang hi Chalfilh Constituency huam chhungah ka sawn lut ang!
* Sikul pakhatah headmaster pahnih zel, a spare tur ka dah vek ang!
* Tuivai chungah khelmual ka sa ang a, goal lehlam hi Phuaibuang kawtchhuahah a awm ang a, a lehlam hi Phullen kawtchhuahah a awm bawk ang! A sirah Airport ka dah nghal ang a, chu chuan Suangpuilawn hi luhchhuah nan a hmang ang!
* Khawlek khi a awmna hmun ka sawn sang deuh ang a, tichuan, tun aiin a lo vawt ang a, signal te pawh an nei tha zawk ang!
* Chalfilh Constituency hi tower-in ka hung chhuak vek ang!
* Khawruhlian-ah hian ruh lian pui ka dah ang a, chumi hmun chu 'golgotha' tih a ni ang!
* Sihfa, Tualbung, Buhban, Lamherh, Hmunnghak, Luangpawn, Thanglailung, Zawngin, Mualmam, NE Tlangnuam leh Daido te hi Khanpui-ah ka dahkhawm chhin ang a, a that viau loh chuan ka dahlet leh mai ang!
* Tuivai ka khuah dawn avangin bial chhung mipuite zawhte in thlengin power chu 24 x 7 a ni ang!
* Kawngpui chu istiri-in kan nawt mam ang a, a chungah carpet kan phah mai ang!
* Pu Hawla sawrkar hi kan nin tawh em avangin Hawl Again pawh hi Hawl Against kan ti tawh ang!
* Sesawng hi vote tamna a nih avangin ka ngaihsak hle ang a, an khaw tlang sang lai ber atangin tui ka chik chhuahtir ang a, a chik tina kha chhungkaw tin kawtkaiah a chik lut ang a, tuman tui an chawi tawh lovang!
* Bial chhung mi ngei nupui ka nei ang a, ka hmuh loh chuan bial pawnah ka zawng leh mai ang! Fa pawh bial chhung mi ngei ka nei ang!
* Heng zawng zawng hi thla 8 chhungin ka tihlawhtling vek ang!

19 December 2012

Facebook Zirchianna


* Mihring 13-ah pakhat zelin facebook hi hmang ang an ni.
* USA-a internet hmang zingah 71.2 % chu facebook hmang thin an ni.
* Minute 20 chhungin link 1,000,000 share ang a ni.
* Minute 20 chhungin event 1,484,000 siam a ni.
* Minute 20 chhungin thlalak 1,323,000 tag a awm.

* Minute 20 chhungin status update hi 1,851,000 lai a tling.
* Minute 20 chhungin mi maktaduai 1.972-in friend request an accept.
* Minute 20 chhungin thlalak 2,716,000 upload a ni.
* Minute 20 chhungin message 2,716,000 thawnchhuah a ni.
* Minute 20 chhungin comment maktaduai 10.2 a awm hman.

* Minute 20 chhungin thiante wall-a post 1,587,000 a awm hman.
* Kum thar kar hmasa berah thlalak maktaduai 750 upload a ni thin.
* American thalaite 48% chuan facebook kaltlangin news an ngaihven thin.
* Kum 18-34 zinga 48% te hian an thawh phatin facebook an check nghal thin.
* Facebook hmangtu zawng zawng zinga a chanve (50%) chu nitin facebook-ah an lut thin.
* Chawhrualin mi pakhatin friend  130 zel nei ang an ni.


* Facebook khawih nan thla tin minute 700 billion hman thin a ni.
* Mi maktaduai 900 chu page, group leh event-ah an awm kawp.
* User pakhat hi page, group leh event 80 zelah awm ang a ni.
* Chawhrualin mi pakhat hian thlatin group/event/page 90 zel siam ang a ni.
* Mi tluklehdingawn 30 chuan thlatin link, news, blog posts, notes, photo albums, etc. share ziah ang a ni.

* Facebook-ah hian tawng hrang hrang 70 a hman theih.
* Facebook hmangtu 70% chu United States pawn lam mi an ni.
* Thawktu 3,00,000 chuang chu tawng hrang hrang lehlin lam buaipuitu an ni.
* Facebook hian ram 190 chuangah hmun a nei tawh.
* Facebook hmangtute hian nitin application maktaduai 20 install ang an ni.

* Facebook mobile user hi maktaduai 250 vel an awm mek.
* Al Pacino hmai hi Facebook homepage hmasa ber a ni.
* A tir lamah chuan facebook hi file in-share tawn nana hman a ni.
* 'Poke' hi hrilhfiahna tak tak a awm lo!
* Mark Zuckerburg hi Harvard Graduate angin a inchhal a, mahse, a graduate tak tak miah lo!

* Australian-te hian ram dang aiin facebook hi thlatin darkar 7 velin an hmang nasa zawk.
* Facebook hi khawvela website tlawh tam ber dawttu a ni a, Google hi tlawhtu tam ber a ni.
* Tuna facebook hlutna hi dollar tluklehdingawn 80 vel a ni tawh.
* Facebook hian advertisement leh an thil siamchhuah hrang hrang atangin sum an lalut bawk.
* Ram khatah chuan USA hi facebook user tamna ber a ni a, mi maktaduai 155-in an hmang a, chu chu facebook hmangtu zawng zawng zinga 23.6% a ni.

* Facebook fan page hi 16,000,000 a awm.
* Texas Hold’em Poker hi facebook page lar ber a ni mek a, fans maktaduai 67 chuang a nei mek.
* Facebook hi active takin mi maktaduai 650-in an hmang mek.
* Kum 2011 March thla khan nitin profile 20,000 vel paih a ni.
* Retrevo-in May 2010-a a zirchianna atanga a lan danin facebook lut thin nu leh pa 48% chu an fate nen facebook-ah an in-friend.

* Reppler-in a zirchianna facebook hmangtu 47% chuan an wall-ah tawngkam mawi lo tak tak hman an ching.
* YourTango-in 2011 January thlaa an zirchiannaah, facebook hmangtu 48% chuan an kawppui hluite profile an check ngun hle tih an hmuchhuak.
* Retrevo-in 2009 October thlaa zirchianna a neihah, kum 35 hnuai lam 36% chuan sex an hman zawhin an facebook account an check thin niin an sawi.
* American Academy of Matrimonial Lawyers-in a zirchiannah nupa inthen hmun 5-a thena hmun 1 chu facebook kaihhnawih a ni.
* Facebook addict hi US phychologists-te chuan Facebook Addiction Disorder (FAD) tiin an vuah a, hetiang natna (addict) hi khawvel pumah mi maktaduai 350 an awm!

* Ohio State University- mi, Aryn Karpinski leh a thianpa, Ohio Dominican University-a mi Adam Duberstein te'n kum 2009-a an zirchiannaah, social networking khawih thin college zirlai maktaduai 800 te chuan a khawih ngai lote aiin an zirlaiah an tichhe zawk tih an hmuchhuak.

15 December 2012

ZOFEST 2012 hmangin Tripura-ah

MZP huaihawt ZOFEST 2012 chu Tripura-a Darchawi khuaah neih zawh a ni ta a. Ni 11 leh ni 12-ah hman niin a nuamin a khamawm loh hle. ZOFEST hmang tur hian December ni 10 zing dar 7 velah Aizawl kan chhuahsan a, kalkawngah te kan tluan vak loh avangin zan dar 9 velah Darchawi chu kan thleng ta hram a.

ZOFEST CHU
A tukah ZOFEST neihna hmun tur hnungah sikul naupang exam an awm avang leh cuurent a awm loh avangin chawhnu atangin programme tan a ni a, a tir phat atangin a nuam em em a. Zaithiam hrang hrang te, thuziakmi mi langsar tak takte an awm bawk a. Zanah programme hlimawm tak hman a ni bawk a, zan dar 11-ah tìn mah ila a khamawm loh hle.

A tawp ni-ah pawh naupang exam an awm avang bawkin chawhnuah programme hi chawhnuah neih niin hemi ni ve thungah chuan seminar neih a ni a, Lalmuanpuia Punte, L. Keivom leh C. Chhuanvawra-te'n paper present-in thu pawimawh tak tak ngaihthlak a ni a. Zanah pawh hun hlimawm tak hman a ni leh a, Mizo chi peng hrang hrangte chu 'Insuihkhawm leh zai i rel ang u' ti-a inkaihkuaha lâmin ZOFEST kan hmang zo ta a ni.


ZOFEST-a ka kal hian hlawkna tam tak ka chhar phah a. A bikin programme ka awmna bika thusawi pahnih, L. Keivom leh Lalmuanpuia Punte te thusawi chu a hlawkthlak hle. (L. Keivom thusawi ka la rawn post ang - thla ka lakpui a, ka intithei hle!) Zohnahthlak chi peng hrang hrangte chuan anmahni tawng theuhvin ZOFEST lawmna thu an sawi a, anmahni lam theuh an entir bawk a, mit leh beng a tlai ngei mai. Chu'ng chipeng hrang hrangte tawng chu a zawng a zain hre vek kher lo mah ila, hriatthiam a mual mual chu a awm ve zel a, hei hian kan inunauzia leh chhulkhat kual kan nihzia a tilang chiang hle.

Chu'ng lam zingah chuan Ranglong lam hian ka ngaihtuahna a tithui khawp mai. An rimawi hman leh an lam dan leh incheina thlengin an awmna chheh vel hnam dangin a nghawng nasa hle tih a hriat a, ngaihtuahna a kal thui vawng vawng. Chutih laiin Paite lam pakhat, 'Buhtuh Lam' erawh a hmuhnawmin Mizo lo neih dan a tarlang chiang khawp mai. Buh an tuh lai te, an thlo lai te, an seng lai te, an vuak lai te, an deng lai te, la an kai lai te leh an puantah lai thlengin lam pakhatah an khung leng vek a; ka en ning thei thlawt lo! He lam hi Burma lam atanga lo chhuak niin an sawi.

Zaithiam hrang hrang an zai a — Lalpanliani, H. Vanlalhlana, Lawmi Khiangte, Vanlalruata leh Vuantea leh midang tam takin zaiin min awi reng a, Suna leh Tuarpuii te che vel chuan lawm a hlawh hle. He'ng zaithiamte hian hla hmangin inpumkhatna thu an hril a, chipeng pakhat aiawha thusawitu pakhat phei chuan Mizo tawngin, "Zai chauhvin i inpumkhat lovang u," tiin thiam leh thiam lovin a sawi hial a ni.

He ZOFEST kan hman atang hian Zofate'n inpumkhat kan duh tlànzia a lang chiang hle a, a tua te mai pawhin inpumkhat an duhzia an sawi theuh va. Inkaihkuaha unau, tawng hrang hmang si te han zaia han lamho dial dial chu a nuam a, a nawm rualin ngaihtuahna a kal thui duh kher asin! He ZOFEST hian Zofate inpumkhatnaah rahtha a chhuah a beiseiawm takzet.

DARCHAWI KHUA LEH DARLONG HI
Darchawi khua hi in 300 vel an ni a, mihring 2000 vel awmin Darlong an ni deuh vek a. Mizo tawng hmang thei lo an awm mang lo. Tin, hnam dang hmuh tur an tam lo khawp mai. Kohhran pali — Baptist, Presbyterian, UPC (NE) leh EFCI an awm a, Baptist hi an tam ber a, Presbyterian hi Mizoram Synod hnuaiah an awm. Zirna lamah Higher Secondary thleng a awm a; Shillong-ah te, Agartala-ah te college kal an tam hle a. An khua atangin Officer tam tak an chhuak tawh a ni.

Darchawi khua hi Unakoti district-a awm a ni a, Kanhmun atangin km 50 vela hla a ni a, Zampui atangin km 20 vel a ni awm e. A khaw bul lawk km 3 velah hian Kumarghat Railway Station a awm a, hei hi Silchar atanga intan a ni a, darkar 3 tlanin Agartala a thlen theih a. A awmna hmun hi a phai em em a, zanah phei chuan chhum a zìn nasat em avangin motor-a tlan a harsat phah thei hial a.

Lakhuihthei hi an chîng nasa a, thelret hi eizawn nan an hmang bawk. Chhungkaw tinin kuhva kung an nei fir fer a, an intodelh hle. Thil man a sang a, he'ng laia hmawmsawm cheng 1-a kan lei theih hi cheng 2-in kan lei. Thil uih lampang — Dangpuithu, nghathu etc. an ei nasa a; artui hi induhsak nana hmangin chaw ei apiang deuhthawin artui chhum kan min hmehtir deuh ziah a ni. Sa-ah chuan vawksa hi an ei nasa ber a, sangha pawh an ei nasa hle.

An thil chìna mak ve deuh mai chu, in chhunga an luh dawna chapal leh pheikhawk an phelh zel hi a ni. Chhuat hi fai em emin an dah a, an inlengte leh anmahni ngei ngei paw'n an pheikhawk leh chapal chu pawnah an dah mai thin.

Zuk leh hmuam, ruihtheihthilah an fakawm khawp mai. Naupang pakhat chu meizial a zûk ngai leh ngai loh kan zawt a, a zûk loh thuin min chhang a, a chhan kan han zawh leh chuan a kumin a la tlin loh thuin min chhang mai a ni. Tin, zu dawr pawh hnai të-ah a awm a. Mahse, an khawlaiah zu rui hmel hmuh tur a vâng khawp mai.

Power supply a tha hran lo khawp! Current awm that loh phei chuan an tui buaipuitu operator chuan tui a herh haw tha duh vak lo lehnghal a ni awm a. Tui a harsa khawp mai. Chuvang chu ni maw, chaw ei dawn hian no lian pakhatah kut silna tur dawhkanah an chhawp tawp mai a ni. Tin, chaw ei apiangin novah tui kan indaihin min chhawpsak ziah bawk.

An khawlai a tawp vak lo. Tuihawk luankawr tha tak an nei a, kawngpui sir tawn tawnah cement-in an siam thlap a, kawngpuiah tuihawkin hmun a chan a beiseiawm loh! An khawsak hi a changkang reuh khawp mai a, TV pawh in tin deuhthawah an hûng fir fer a, DTH an hmang mai a ni.

Nupui pasal neih lamah hian hnam dang an nei vak lo. An chhehvela Tuikuk awmte nen hian an inneih pawlh a, ngaihzawngah pawh Tuikuk nula ngaizawng an tam khawp mai. Amaherawhchu, he'ng nupui atana Tuikuk an neihte hi Kristian vek an ni thung. Hnam dang hual vel kara an awm chunga khutianga a hlanga an awm thei hi an fakawm khawp mai. Entawntlak tak an ni.

Darchawi khua hi Darlong khawpui tiin an inchhal a, Darlong tamna ber khua a ni. Mak tak maiin Darlong-ah khuan Pachuau te, Chhangte te, Hnamte leh chi dang dang an awm tlat! Chuvangin, Darlong hi Lusei ang chi deuh a nih hmel. Darlong hnam hrim hrim hi mi 9000 velah an inchhal a, Darlong khua hi Tripura-ah khaw 22 a awm a, Tripura hmar lamah an chêng ber. Tripura-ah khuan Pu BK Hrangkhawl MLA an nei ngat mai.

Darchawi khuaa an awm hma hian Langkaih lui piah lama Saidara khuaah an awm thin a, chutah chuan kristian an lo nih hnuah tihduhdah niin an lal chuan kristian-te chu an awm ve a phal lo va. Langkaih piah daiha awm tura hnawtchhuakin hmun hrang hrangah an awm darh a, kum 1919 khan tuna an awmna, Darchawi khuaah an awmkhawm tan a. Kum 1923-ah kristian hmasa ber Ngulkhuma chuan Pastor Zatuaha kutah baptisma a chang a, tun thlenga nung takin an la kal chho ta zel a ni.

11 November 2012

Nature leh Kei

Ka thuziak pakhat ka publish ngam si lo va, blog update ngei ka duh bawk sia, thlalak tenghneng të të, edit loh hi vawm bei leh thlawp thlawp mai teh ang.

East Lungdar-a Martarte thlan a nia, ni zungin a rawn chhun sút mai.
Thla la thiam deuh lak a tan a awhawm khawp mai.
Chhimbal - hei pawh thla la thiam deuh lak atan a awhawm.
A lo kal leh hun hi a hla vak tawh lo.
Ni tla tur a nia, mawi dangdai riau.

East Lungdar tlanga Lalruni Tui an tih kha a ni.


Zing khawvar dawn thla êng hi nalh tak a ni!

Kawl a êng tan, khua hmuh a nuam kher mai.

03 November 2012

Comedian Search 2012-ah Lalnunsanga a thiam ta ber!

2.11.2012: LPS Comedian Search 2012 chu zanin hian zawh fel a ni a, Lalnunsanga, Ramhlun North chu fiamthu thiam bera thlan a ni.

Final hi Ignite Studio-ah neih a ni a, LPS 1 atangin live-a pek chhuah a ni a. Top 5-a tling mi parukte chuan final 2nd leg khelin minute 5 theuh fiamthu an inthawhsiak bakah, nikum lama an lo tih tawh angin elocution a awm bawk a; 1st leg intihsiakna leh 2nd leg intihsiakna bakah SMS vote an hmuhte chu belhkhawmin, Lalnunsanga, Ramhlun North, Aizawl chu pakhatna atana thlan a ni a, Lalduhawma, Aizawl Dinthar Veng chu pahnihna niin A. Lalhlimmawia, Thingkah chu pathumna a ni.

L-R: H. Malsawmtluanga, Lalduhawma, Lalnunsanga, A. Lalhlimmawia, Lalhmingmawia, Laljoela

INTIHSIAKNA CHU!
An tih hmasak dan tur hi an pawt a; H. Malsawmtluanga, Serchhip Sailiam chu rawn ding chhuak hmasa berin a rawn chetha pangngai hle a. 1st leg ang bawkin a invawrh sang lutuk lo va, a tlahniam hek lo. Ani hian sakhaw lam hawi fiamthu a rawn thawh nasa a, elocution-ah a titha lutuk lo bawk nen, chu chuan a dinhmun a phet hniam deuh niin a hriat deuh. A pahnihnaah Lalduhawma, Dinthar Veng chu rawn chhuak velehin ani hian fiamthu a rawn thawh chawhchawrawih hle a. Political jokes kan tih te, zahmawh rawngkai anga ngaih theih chiah si loh a thim deuh te, zirna fiamthu kan tih te, Mizo fiamthu khawvela mikhual lo tak cowboy fiamthute a rawn thawh a, 1st leg-a a tihthat leh SMS vote a hmuh thatna hian pahnihna dinhmunah a rawn hlãngkai a ni.

Pakhatna ni ta, Lalnunsanga, Ramhlun North chu rawn ding chhuak ve lehin, ani hian 1st leg-a a chet that loh a rawn hliahkhuh hneh rem rem hle a, a fiamthu-ah hian zu fiamthu kan tih mai te, Mizopa fiamthu kan tih mai te a rawn tam a; mi tam tak fiamthua awm ngai lo – chakai leh savawm te a rawn sawi ri nawk a. Elocution-ah a rawn chetha em em a, hei hian a thiante chungah a rawn vawrh ta a ni. Mipui tan rawn, laljoela chu rawn chhuak ve lehin, a dan pangngaiin political jokes a rawn nei leh a, sakhaw fiamthu te, thalai lawm chi fiamthu te, zirna fiamthu te rawn thawh teuh mah se, 1st leg a pha lo niin a hriat a, a entawn hian a dinhmun a tihniam hle niin a ngaih theih bawk a. SMS vote hmu hnem ber dawt ni mah se, chu chuan a chhan thei ta lo a ni ber.

Kumin Comedian Search-a a naupang pawl, A. Lalhlimmawia chuan fiamthu a rawn thawh ve leh a. A leili a tha zar zar leh pek hle. Fiamthu lar tawh sa a rawn thawh nual a, mahse, mipui nuih tiza thei tur khawpin a rawn sawi thiam thung a. Elocution lamah a lo tichhe zawk zawk lo bawk nen, SMS vote-a a hmu sang ber a lo ni bawk nen, pathumnaah a rawn inbattang thei ta hram niin a ngaih theih a. A hnuhnung bera Lalhmingmawia a rawn chhuak ve leh a. Ani hian a dan pangngai têin fiamthu a rawn sawi leh malh malh a, fiamthu tharlam tha tak tak a rawn thawhte chuan judge-te tilawm hle mah se, a tawng hi a zawih avangin a fiamthu hi a nih tur ang a ni pha ta thin lo va. SMS vote-ah a hmu chhe ber a ni bawk nen, elocution lamah pangngai viau mah se, a vanduai pawlah a tang ta a ni.

RESULT PUAN HMA CHANCHIN
Intihsiakna neih hnu, result puan hman hian programme hlimawm tak tak neih a ni a. Hei programme hi Catherine Lalhruaitluangi, Comedian Search Chief Organiser, H. Rotluanga tunu (a u fanu) chuan Mapuia hla phuah hmangin a rawn hawng a, a zai thiamin a zai tha kher mai. Chumi hnuah kum 2011 Comedian Search-a pathumna, T. Vanlalmalsawmpeka chuan fiamthu a rawn thawh leh a, beisei a pha lo. Ani hi an zai la dam chiang lo a ni a, kal tha thei lo chung chunga fiamthu rawn thawh lui a ni a, a fakawm hle. 1st leg lama a zai kan lo ngaihthlak tawh, St. Joseph School zirlai, Kanan Ramchullovi chu rawn chhuakin ani hian thiam takin hla a rawn sa leh a, a thiante’n an rawn pui leh bawk a, an inbuatsaihna a thatzia a lang chiang hle. Sipai tê chi, kum hmasa lama pahnihna lo ni tawh, C. Lalramlawma chu rawn chhuak ve lehin, sipai thuamin a rawn inthuam a, silai lem a rawn keng chhuak bawk a, mipui lawm a hlawh hle. Mahni rawn insawisa chhovin entute a chawk hlim a, C. Lalramlawma diktak min hmuhtir leh a ni.

Zaithiam chhuak thar leh lar thar, Priscilla L. Fanai chu rawn chhuak ve lehin ani hian hla nalh leh dangdai tak a rawn sa a, a style hian mi a hîp riau va, a changkang khawp mai. Nikum lama Comedian Search nomawi lo hawntu, Lalhmangaihzuala (Mastea) chu rawn chhuak ve lehin fiamthu tha tak tak a rawn sawi leh par par a, mipui a tihlim hle leh pek a, fiamthu a thiamzia a lang chiang e. Tun lai zaithiam lar em em mai, Rebecca Lallawmsangi chu a aw mawi no nalh tak a rawn thlawh leh hlarh hlarh a, a che vel hmuh a nuamin a tang em em a, a zai tha hle bawk a, entute lawm a hlawh hle. A tawp berah Mizo fiamthu khawvela hming dai tawh ngai lo tur, Roluah a rawn chhuak ve leh a. A tihdan ngai têin fiamthu chu harsa tih hmel takin a rawn sawi leh chawt chawt a; a tawp a rawn khar tha a, mipui a tihlimin mi bîk a nihna a rawn tilang chiang hle a ni. Tichuan, result puan a ni ta.

LAWMMAN HI
A buatsaihtute lam atangin lawmman hi pakhatnain cheng 50000, Certificate leh trophy mawi tak a dawng a, pahnihnain cheng 30000, Certificate leh trophy; pathumnain cheng 20000, Certificate leh trophy a dawng bawk. Trophy hi Rb. H. General Enterprise te rawn tum a ni; tin, top 3 tling ta lote hian cheng 5000 leh Certificate an dawng theuh bawk. Top 3-te hian LG D-3 Business Enterprise atangin Exide Chloride Inverter an dawng a; top 5-te hian Sony Exclusive Showroom atangin Sony DVD Player; Rb. H. General Enterprise atangin mobile phone; Manta Bazar atangin tuilum ip current hmang chi an dawng theuh bawk. Top 5 lut ta lote hian cheng 2000 theuh an dawng bawk a ni. He’ng lo pawh mipui lam atangin contestant-te hian thilpek tha tak tak an dawng bawk a ni.

A TIHLAWHTLINGTUTE
LPS Comedian Search 2012 hi KIDS’ DEN, Pre-School and Day Care-in a sponsor a ni a, anni hi Chaltlang-a awm an ni. Sponsor-tu dang leh te chu – Manta Bazar, Saron Veng; D-3 Business Enterprise, Ramhlun North; Highland Chevrolet, Chanmari & Zemabawk; National Rural Health Mission (NRHM) leh DRDA, Aizawl te an ni a. Sunflower, Chanmari; KL Offset, Tuikhuahtlang, Cell Care, Bazar Bungkawn leh SSA Mission, Mizoram te’n an sponsor bawk.

Intihsiakna neih chhung zawngin host, judge leh contestant te chu Marovi Beauty Parlour, Mission Veng te’n an chei char char a; Diva Fashion * Bridals, Lalbuaia Shopping Complex te’n host-te silhfen hak tur an thuisak ziah bawk.

INTERNET LAMAH
LPS Comedian Search kum 4 neih tawhah internet lamah live-a pek chhuah a la ni ngai lo va. Kuminah live-a khawvel hmun zau zawka an lo en theihna turin Mizo Fiamthu chuan theihtawp a chhuah a, an sawmna leh ngenna chu Digimalt (inkhel.com) chuan tihhlawhtlinsakin, ani zarah liau liau khawvel hmun zau zawkah live-a en theih a lo ni ta a. Comedian Search Organising Committee leh Mizo Fiamthu chuan lawmthu a sawi tak meuh meuh a ni.

HMACHHAWP
Kids Comedian Search hi nu leh pate ngenna a nasat avangin December thlaah neih tum a ni a, hei hi a theih leh theih loh tur erawh chu tih chian a la ni thei lo thung. Tin, kum thar lamah Comedian Search hi buatsaih leh ngei tum a ni a, fiamthu thiam tak takte chu tun atanga lo intuaihriam turin a buatsaihtu, H. Rotluanga (Mapuia) chuan a sawm a ni.